۰:۲۰:۵۹ شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۹
چرخش بزرگ در سیاست احزاب شیعی عراق یا موفقیت تکنیکی ایران؟
حمایت کامل ایران و اکثریت احزاب شیعی و غیر شیعی عراق که چرخش بزرگ و  شگفت‌انگیز یک‌ماهه از مخالفت با یک خائن به سوی حمایت از یک شخصیت توانمند و کارآمد را نشان می‌دهد، را می‌توان یک پیروزی بسیار ظریف و تکنیکی برای ایران در مواجهه با اقدامات تاکتیکی و تکنیکی آمریکا و عربستان برای […]

حمایت کامل ایران و اکثریت احزاب شیعی و غیر شیعی عراق که چرخش بزرگ و  شگفت‌انگیز یک‌ماهه از مخالفت با یک خائن به سوی حمایت از یک شخصیت توانمند و کارآمد را نشان می‌دهد، را می‌توان یک پیروزی بسیار ظریف و تکنیکی برای ایران در مواجهه با اقدامات تاکتیکی و تکنیکی آمریکا و عربستان برای انتخاب گزینه خودشان، قلمداد نمود.



چرخش بزرگ در سیاست احزاب شیعی عراق یا موفقیت تکنیکی ایران؟

 

نسیم توسعه// اسلام ذوالقدرپور:  کشور عراق طی چند دهه اخیر همواره کانون تحولات و مناقشات منطقه‌ای و بین‌المللی بوده است. این کشور طی نزدیک به دو دهه اخیر و بعد از سرنگونی دولت صدام حسین، به یکی از مراکز مهم جدال و کشمکش قدرت‌های بزرگ منطقه‌ای و جهانی تبدیل شده است.

کشورهایی مانند: آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه و حتی چین از یک‌سو و همسایگان عراق مانند: ایران، ترکیه، عربستان و حتی سوریه از سوی دیگر به سیاستگذاری در امور عراق مشغول هستند. یکی از مهم‌ترین دولت‌هایی که در امور عراق اعمال سیاست می‌نمود، دولت سوریه بود که در قالب ستیز حزب بعث عراق و حزب بعث سوریه، به شدت به دخالت در امور یکدیگر مشغول بودند. اما اکنون دولت سوریه تا حدودی از فرآیند برخورد منافع در عراق کنار گذاشته شده است و بیشتر به مشکلات داخلی خود مشغول است.

با وجود دولت‌هایی چون ایران، ترکیه، عربستان و آمریکا، عراق همچنان جولانگاه تنازع سیاستگذاران و سیاست‌های نهان و آشکار آنان می‌باشد. هر کدام از این کشورها دارای منافعی راهبردی در عراق هستند که هرگز راضی به چشم‌پوشی از آنها نیستند و برای حفظ و افزایش این منافع، حاضر به طرح سیاست‌های بسیار متفاوت و حتی متضاد نیز می‌باشند.

علی‌رغم حضور پررنگ بسیاری قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی در عراق، به صراحت می‌توان گفت که نبرد بزرگ در عراق میان دو محور سیاستگذاران ایرانی از یک‌سو و سیاستگذاران آمریکایی از سوی دیگر در جریان می‌باشد.

همین ستیز سیاست‌ها و سیاستگذاران ایرانی و آمریکایی است که سیاستگذاری دولت، احزاب و شخصیت‌های برجسته عراق را پشتیبانی و بلکه بنیان می‌نهد. به صراحت می‌توان گفت که سیاستگذاری عمومی در عراق، بازتابی از نبرد سیاستگذاران ایرانی و آمریکایی در نظام بین‌المللی است.

یکی از مهم‌ترین جلوه‌های نبرد سیاستگذاران ایرانی و آمریکایی در عراق را می‌توان انتخاب نخست‌ وزیر و تشکیل دولت در این کشور محسوب نمود که فرآیندی طولانی و بسیار پیچیده را شامل می‌شود.

بعد از ماه‌ها آشوب و اعتراض در عراق که بیشتر نیز از سوی گروه‌های شیعی آغاز شده ولی از کنترل آنان خارج و به یک بحران بزرگ تبدیل شد، انتخاب یک نخست وزیر جدید برای جایگزینی دولت “عادل عبدالمهدی” که چند ماهی است استعفاء داده است، تبدیل به روندی تکراری از انتخاب و اعلام گزینه نخست وزیری و سپس استعفای این افراد، شده است!

در حالی که “برهم صالح” رئیس جمهور عراق در یک رویکرد غیرقانونی و بدون کسب نظر احزاب شیعی اکثریت پارلمان، “عدنان الزرفی” را به عنوان گزینه نخست وزیر جدید معرفی نموده بود، به علت مخالفت شدید احزاب و گروه‌های شیعی با چگونگی روند انتخاب الزرفی از سوی رئیس‌جمهور و برخی خبرها در مورد وابستگی خاص الزرفی به آمریکا، شاهد یک چرخش عجیب میان ائتلاف‌های شیعی حاضر در پارلمان عراق هستیم که مصمم به معرفی و حمایت از “مصطفی عبداللطیف مشتت” معروف به “مصطفی الکاظمی” به عنوان نخست‌وزیر جدید هستند!

چرخش بزرگ احزاب و گروه‌های شیعی در انتخاب و معرفی “مصطفی الکاظمی” گزینه جدید نخست وزیری، دارای جلوه‌های شگفت‌انگیزی است که نیاز به تفکر و بررسی بیشتری دارد:

یکم- توافق بر گزینه خائن:  توافق کنونی اکثریت احزاب و گروه‌های شیعه بر نخست‌وزیری “مصطفی الکاظمی” را می‌توان یک چرخش بزرگ و شگفت‌انگیز دانست، زیرا از ۱۲ اسفند ۱۳۹۸ بود که خبرهایی در مورد خیانت “الکاظمی” و نقش موثر وی در شهادتسردار قاسم سلیمانی” و “ابومهدی المهندس” در صدر اخبار منطقه و به خصوص ایران و عراق جای گرفت!

در حالی که مصطفی الکاظمی از آذرماه ۱۳۹۸ همواره یکی از چند گزینه اصلی برای پست نخست‌وزیری عراق بود، گروه‌های شیعی و به‌خصوص  ابوعلی العسکری مسئول امنیتی “کتائب حزب‌الله عراق” در یک افشاگری بی‌سابقه، الکاظمی را به دست داشتن و همکاری با آمریکا در جریان ترور سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس متهم نمودند و حتی اعلام داشتند: « او یکی از متهمان کمک به آمریکا برای اجرای نقشه ترور سردار سلیمانی و المهندس است و ما این امر را تنها اعلام جنگی علیه مردم عراق می‌دانیم و بر این باوریم با این اقدام امنیت باقی‌مانده در کشور نیز نابود خواهد شد. ». ۱

هرچند این ادعای کتائب حزب‌الله عراق توسط سازمان اطلاعات ملی عراق تکذیب شد، اما تأثیر خود را بر عدم معرفی الکاظمی به عنوان نخست‌وزیر برجای گذاشت.

اکنون بار دیگر و در حالی که وضعیت خاص و فشار همزمان کاهش شدید قیمت نفت، بیماری کروناویروس و تحرکات نظامی آمریکا، موجب افزایش بی‌ثباتی در این کشور شده است، مصطفی الکاظمی که تا یک ماه قبل به خیانتی بزرگ به عراق و جبهه مقاومت متهم شده بود، شانس اول نخست‌وزیری عراق شده است و اکثریت گروه‌های عراقی بر حمایت ایشان توافق نموده‌اند! 

دوم- نقش ایران در چرخش بزرگ: یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های چرخش گروه‌های شیعی در عراق پیرامون حمایت و توافق بر روی نخست‌وزیری مصطفی الکاظمی را می‌توان به سیاست و چشم‌انداز راهبردی ایران در این کشور نسبت داد.

در حالی که الکاظمی متهم خیانت به جبهه مقاومت، شیعیان عراق و حتی ایران بود، تنها حدود ۶ روز بعد از افشای رابطه احتمالی وی با ترور سرداران بزرگ جبهه مقاومت ایران و عراق در فرودگاه بغداد، در  ۱۸ اسفند ۱۳۹۸ علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و نماینده رهبر ایران در این شورا، در سفری که به عراق داشتند با مصطفی الکاظمی دیدار نمودند.

اساسی‌ترین دلیل چرخش سیاست احزاب شیعه عراق از ضدیت با الکاظمی به اعلام حمایت و پشتیبانی از ایشان را می‌توان در رایزنی و گفتگوهای “سردار اسماعیل قاآنی” فرمانده نیروی قدس سپاه پاسدارن ایران خلاصه نمود که به مانند “سردار شهید قاسم سلیمانی” که در شرایط مهم انتخاب نخست‌وزیری عراق طی چند سال اخیر همواره در عراق به تعامل و همبستگی شیعیان مشغول بودند، در شرایط بسیار حساسی که ناشی از تحرکات نظامی نیروهای آمریکایی در عراق بود، به عراق رفته و با رئیس‌جمهور عراق و برخی رهبران شیعه ملاقات داشتند. ۲

این سفر سردار قاآنی فرمانده جدید نیروی قدس سپاه به عراق را می‌توان فصلی جدید از سیاستگذاری ایران در عراق البته با حفظ چارچوب‌های تعاملی سردار شهید سلیمانی قلمداد نمود که مبتنی بر تعاملات سردار قاآنی با سران شیعه عراق برای حفظ منافع مشترک شیعیان این کشور و تأمین منافع راهبردی ایران در منطقه می‌باشد.

سوم- عراق مدل کوچک کوفه دوران امام حسین(ع):  وقتی از نزدیک و در چارچوب یک خط سیر تاریخی، تحولات عراق و به خصوص رویکردها و مواضع شیعیان این کشور را بررسی نمائیم، متوجه یک الگو یا مدل سیاسی و اجتماعی کمابیش تکراری و ادامه‌دار می‌شویم.

 این مدل و الگوی سیاسی و اجتماعی که پیامدهای بسیار ناخوشایند و جبران‌ناپذیری برای شیعیان داشته، همان الگو و مدل شیعیان کوفه در زمان سه امام اول شیعیان است که اوج این مدل زیان‌بار را در دعوت از امام حسین(ع) به کوفه و سپس تنها گذاشتن و حتی شهادت ایشان توسط همان شهروندان کوفی دعوت‌کننده از امام به شهرشان، دیده‌ایم. اکنون نیز چنین الگویی در روابط و تعاملات احزاب و گروهای شیعی، حاکم بوده و موجب فرصت‌طلبی و بهره‌برداری رقیبان و حتی دشمنان شیعیان نیز شده است.

علی‌رغم وجود چنین پیشینه تاریخی عبرت‌آموز و اعتراف شیعیان عراق به اشتباهات اجداد خود در دهه‌های اول اسلام و حتی خاطرات وحشت‌آفرین دوران صدام حسین، اکنون نیز برخی رویکردهای احزاب شیعی داری الگوی کوفی سال ۶۰ هجری قمری می‌باشد!

تغییر چنین الگوی زیان‌بار و خطرناک برای شیعیان، کار بسیار سختی است که بر عهده سران احزاب شیعه و به‌خصوص نیروی قدس سپاه ایران قرار دارد و اجماع اکثریت احزاب شیعی بر معرفی و حمایت از مصطفی الکاظمی را می‌توان در همین راستا دانست.  

  *

وضعیت کنونی عراق که پیامد تضارب اندیشه‌ها و آرمان‌های مختلف احزاب شیعی این کشور در زمینه‌سازی اعتراضات و تبدیل آنها به آشوب‌های یک سال اخیر عراق می‌باشد، نشان می‌دهد که طولانی شدن این وضعیت می‌تواند به زیان شیعیان و از سوی دیگر موفقیت رقیبان عراقی و حتی دولت‌هایی مانند آمریکا و عربستان نیز منجر گردد.

 معرفی و حمایت کامل از “مصطفی الکاظمی” برای پست نخست‌وزیری که پیشنهاد اولیه جریان خاندان حکیم در عراق نیز بوده است، نشان می‌دهد ایران و بازوی سیاستگذاری منطقه‌ای آن یعنی نیروی قدس سپاه، از وضعیت شوک شهادت سپهبد قاسم سلیمانی خارج شده و تلاش دارد تا بازی قدرت در عراق را از طریق یک ائتلاف فراگیر شیعی، سنی و کردی، به سود طرفداران خود در عراق تغییر داده و به پایان برساند.

به نظر می‌آید در سایه اقدامات ایران، اصل مصلحت جامعه شیعه عراق بر چشمداشت پراکنده گروه‌ها و احزاب شیعی، غالب شده و امید فراوانی به پایان بحران چند دستگی و رقابت خسارت‌بار سیاسیون شیعه وجود دارد.

**

بر خلاف برخی نظرات که مدعی هستند ایران برای عدم موفقیت “عدنان الزرفی“، مجبور به پذیرش “مصطفی الکاظمی” شده است، گویا ایران و برخی از گروه‌های شیعی بسیار نزدیک به ایران از اول نیز برای انتخاب الکاظمی در پست نخست‌وزیری، برنامه‌ریزی داشتند ولی برای جلوگیری از شکاف بیشتر و عمیق‌تر میان شیعیان از معرفی الکاظمی منصرف شدند.

 اما به مرور زمان شرایط برای معرفی نهایی مصطفی الکاظمی به عنوان گزینه نخست‌وزیری عراق فراهم شده و اکنون ایشان دارای حمایت و پشتیانی قاطع همه طیف‌های سیاسی و اجتماعی عراق و حتی ایران هستند.     

***

 هر چند هنوز نیز شایعات و خبرهایی پیرامون پیشینه سیاسی، اجتماعی و مدیریتی مصطفی الکاظمی در مورد وابستگی ایشان به آمریکا، حتی در رسانه‌های ایرانی نیز منتشر می‌گردد، با فروکش نمودن این شایعات و در نهایت موفقیت الکاظمی در کسب رأی پارلمان، تکنیک زیرکانه ایران در مدیریت بحران عراق، روشن و آشکار خواهد شد.

حمایت کامل ایران و اکثریت احزاب شیعی و غیر شیعی عراق که چرخشی شگفت‌انگیز یک‌ماهه از مخالفت با یک خائن به سوی حمایت از یک شخصیت توانمند و کارآمد را نشان می‌دهد، را می‌توان یک پیروزی بسیار ظریف و تکنیکی برای ایران در مواجهه با اقدامات تاکتیکی و تکنیکی آمریکا و عربستان برای انتخاب گزینه خودشان، قلمداد نمود. پیروزی و موفقیتی که خود پیامد سیاستگذاری ایران برای اجماع میان شیعیان از یک‌سو و اجماع شیعیان با اهل سنت و کردها از سوی دیگر است.

 

منابع:

۱- خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به آدرس:                                                                                 https://www.isna.ir/news/98121310174

۲- روزنامه واشنگتن پست به آدرس:  https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iran-general-visits-baghdad-tries-to-forge-political-unity/2020/04/01/584603e0-742c-11ea-ad9b-254ec99993bc_story.html

 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • George Floyd killing: announcement on additional charges expected today – live
      Minnesota attorney general reportedly says announcement coming todayDefense secretary opposes Trump threat to send military to statesPolice chief calls for ban on chokeholdsDemonstrators defy curfews as protests continueAre you taking part in US protests?Sign up to our First Thing newsletter 6.53pm BST Law enforcement officers patrolling DC have declined to identify themselves, raising concerns about […]
    • Pass Over review – Spike Lee directs a supremely masterful tragedy
      Available onlineLee’s 2018 film of Antoinette Nwandu’s powerful play, written as a response to the shooting of Trayvon Martin, resonates after the George Floyd killingTwo homeless men in Spike Lee’s film who inhabit a shabby street corner fear for their lives, although there is no visible threat. They joke and banter, but terror buzzes beneath […]
    • Cannes selects lineup for 2020 edition after 'physical' festival shelved
      Wes Anderson, Steve McQueen and Kate Winslet among the big names of films Cannes plans to present at other festivals later in the calendar year Wes Anderson, Kate Winslet and Steve McQueen are among the big names whose films will received the stamp of approval from the prestigious Cannes film festival, despite the shelving of […]
    • Coronavirus live news: Brazil poised to overtake Italy as country with third-highest death toll
      Sweden death rate now higher than France; Pakistan records largest single day rise in new infections; global deaths pass 380,000Exclusive: governments and WHO changed Covid policy bases on suspect data from tiny US companyArchitect of Sweden’s coronavirus strategy admits too many diedAir pollution in China back to pre-Covid levels and Europe may followUK coronavirus updates […]
    • Pandemic is chance to reset global economy, says Prince Charles
      Prince of Wales unveils a five-point plan to stimulate sustainable economic growthCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverageThe recovery from the coronavirus crisis represents an opportunity to reset the global economy and prioritise sustainable development without further damaging the planet, Prince Charles said at the opening of a World Economic Forum (WEF) virtual meeting.Outlining a five-point […]
    • How were medical journals and WHO caught out over hydroxychloroquine?
      Studies under microscope after Guardian investigation reveals major flaws with US company SurgisphereGovernments and WHO changed Covid-19 policy based on suspect data from tiny US companyCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverageSome scientific papers stop the world in its tracks. In the middle of a raging pandemic, a study in the world’s leading global […]
    • Missing Mexican congresswoman's body found a month after abduction
      Anel Bueno, 38, was snatched in Pacific coast townArea important for drug cartels is country’s murder capitalThe body of a missing Mexican congresswoman has been found in a shallow grave more than a month after she was abducted by armed men while raising awareness about the coronavirus pandemic.Anel Bueno, a 38-year-old lawmaker from the western […]
    • Three West Indies players decline to travel for England Test series
      Bravo, Hetmyer and Paul turned down places on tourWest Indies fly out next week for three-match seriesWest Indies have selflessly answered the SOS call from English cricket and will fly out to the UK next week despite three players opting out of the trip because of concerns about the Covid-19 pandemic.Darren Bravo, Shimron Hetmyer and Keemo […]
    • Lewis Hamilton is making a difference in fight against racism, says Toto Wolff
      ‘It’s good he is up front on it in a sport dominated by white males’Mercedes principal hints at possible signing of Sebastian VettelThe Mercedes team principal, Toto Wolff, has praised Lewis Hamilton as an ambassador for Formula One in speaking out against racism. Wolff said he knew that race is an issue Hamilton has always […]
    • 'I want to show solidarity': how artists have reacted to George Floyd's killing
      Across the US, artists have responded to the murder of George Floyd and the ensuing protests with impactful and urgent workOn Saturday night at 9.30 pm, artist Eric Rieger set out onto the streets of Minneapolis with digital photos of George Floyd, a video projector and a portable power supply.He made a different kind of street art […]
  • اطلاعات