۰:۴۰:۵۳ شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۸
نخست وزیری که به اتهام لری حرف زدن، برکنار شد!
نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را […]

نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را تخطئه کنند.



Related image

 

نسیم توسعه به نقل از سیمای زاگرس:  مخالفان، نجف‌قلی بختیار را به بی‌سوادی متهم می‌کردند. شاید امروزه برخی لرهای تجددگرا نیز “لری حرف زدن نخست وزیر” را عامل کاهش جایگاه او بدانند. ولی نجف‌قلی بختیار، با همین یک کار خود، نامش را در تاریخ مردم لر جاودانه کرد و نشان داد “سواد قومی” و “سواد سیاسی راهبردی” وی بسیار بیشتر از کسانی است که با دو کلاس درس دانشگاهی گمان می‌کنند دستیابی به رفاه در گرو فرار از هویت و گم‌خویشی و فراموشی زبان و رسم لری است.

نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را تخطئه کنند.

سرکوب “زبانی” دولت توسط مخالفان، رویداد خطرناکی بود که سلف او – کریم‌خان زند لر – نیز به آن گرفتار آمده بود و تنها با زیرکی خاص خود و با اختیار کردن عنوان “وکیل الرعایا” از زیر بار “کودتاچیان فرهنگی” که مدعی بود «لر بودن» با «شاه بودن» منافرت دارد، رندانه فراز رفته بود.

بارها نمایندگان مخالف نجف‌قلی بختیار در پارلمان مشروطه که در پی مجاهدت سواران بختیاری از تیغ تیز استبداد محمدعلی‌شاهی رسته بود، نطق می‌کردند و وی را به خاطر “لری حرف زدن” متهم به بی‌سوادی می‌کردند.

 نجف‌قلی بختیار، به لری حرف زدن افتخار می‌کرد و جز در ملاقات‌های رسمی، با زبان لری و گویش بختیاری سخن می‌گفت و حتی اگر مخاطب، ادعا می‌کرد زبان وی را نمی‌داند از وی می‌خواست مترجمی از میان ملازمان و سواران بختیاری نخست‌وزیر برای خود اختیار کند. به این ترتیب، نجف‌قلی بختیار خواستار به رسمیت شناخته شدن زبان لری در فضای اداری و سیاسی آن روز کشور بود و این امر، به مذاق انیران و کویرنشینان قوم‌گرا خوش نمی‌آمد.                                               

امروز و در قرن بیست‌ویکم، چه بسیارند کسانی که مهندس و دکتر هستند ولی بی‌سوادند. “سواد قومی” و درک راهبردی از نقش هویت در دستیابی به رفاه و توسعه پایدار ندارند و خودفروشی فرهنگی پیشه کرده‌اند و هنوز در جهل مرکب خویش گمان می‌برند که آنکه لری حرف می‌زند، بی سواد است و من که فارسی می‌گویم باسوادم! زهی خیال باطل.

Image result for ‫نخست وزیری که به اتهام لری حرف زدن، برکنار شد!‬‎

در این‌باره، مطالعه متن زیر را به همه مردم لر بویژه به دختران و پسران جوان قوم بختیاری توصیه می‌کنم چرا که باید از افتخارات تاریخی خود در حرکت تاریخی مردم لر باخبر باشند و بدانند که پایتخت بلامنازع حکومت اتابکان لر شهر “ایذه” در خاک منطقه لر بختیاری بود و شهرهایی نظیر خرم آباد و ملایر و بروجرد هم با همه اهمیت تاریخی‌شان، زیرمجموعه‌ای از این حکومت یکپارچه لر بودند. همچنین به دختران و پسران جوان لر توصه می‌کنم با مطالعه تاریخ پرافتخار حکومت‌گران لر به پایتختی ایذه بختیاری، دست در دست هم دهند و شکوه گذشته را بازسازی کنند و از افراد ناآگاه یا بدخواه که با نوشتن کتاب‌های مسموم و ساختگی، در کوره داغ تعصب شهرستانی خرم آباد، بروجرد و ملایر و غیره می‌دمند برحذر باشند. سردیاری مردم لر در گرو یکگری و گئوگری است.

این تذکر را لازم دیدم چرا که برآنم جریان هویت خواهی لری از دو سو مورد حمله قرار گرفته است:
الف) کسانی که می‌خواهند محوریت قوم بختیاری در حرکت تاریخی مردم لر را انکار کنند و شهرهایی محترم همچون خرم آباد و … جایگزین آن کنند و جریان استان‌گرایی همچون خوزستان‌گرایی و لرستان‌گرایی را جایگزین آن کنند و جریان هویت خواهی مردم لر در قرن ۲۱ را به مرزهای تقسیمات استانی که ساخته دست رضاشاه است محبوس و محدود کنند.
ب) کسانی که می‌خواهند قوم بختیاری را از مجموعه حرکت تاریخی مردم لر منفک کنند و راهی جداگانه در پیش گیرند یا به سوی ادغام فرهنگی در پارس‌گرایی پیش روند. این هر دو، کاری اشتباه و خیانت به آرمان و منافع مشترک ملت لر است.

اخیراً وبسایت مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران در گزارشی به قلم “ابراهیم حدیدی”، مخالفت انگلیس با دولت صمصام را پشت‌پرده عزل نجف‌قلی خان صمصام السلطنه بختیاری نخست وزیر مشروطه دانست و بهانه‌هایی همچون «لری حرف زدن نخست‌وزیر» را ساخته دست عوامل انگلیس برای عزل وی معرفی کرد. هر چند برخی تعابیر موهنی که نویسنده به کار برده، خالی از زهر نیست ولی به کار آید:

زمانی که ائتلافی از نیروهای گوناگون و حتی متضاد برای عزل نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری و صدارت حسن وثوق‌الدوله هم‌صدا شده بودند شاید خیلی‌ها نمی‌دانستند که در دولت وثوق «مالیه و قشون ایران زیر نظر معلمان و فرماندهان انگلیسی قرار خواهد گرفت». آرمیتاژ اسمیت و ژنرال دیکسن، برای مالیه و اداره قشون حاضر به یراق بودند.

بحران‌های بسیاری سبب رویگردانی از صمصام‌السلطنه بود. خشکسالی و قحطی بیداد می‌کرد. خاکساری از این بالاتر نبود که سفارت امریکا در محله‌های فقیرنشین دم پختک بار می‌گذاشت. “سال دمپختکی” احمدشاه خود گندم دولتی را در انبارها احتکار می‌کرد و به نرخ گران می‌فروخت، و بدان سبب به “احمد علاف” اشتهار یافت.

شاه امر به استعفا کرده بود: «شما دیگر وزیر نیستید و استقامت شما در برابر شاه عواقب وخیم دارد». صمصام نمی‌توانست چشم از قدرت بدوزد. پیشتر دندان آجیل خوریش را کشیده بود. آن‌قدر تمول داشت که وسوسه پَرِ جبرئیل نشود. آنچه پیرمرد را دله می‌کرد “سودای قدرت” بود: «ما استعفا نمی‌دهیم، شما ما را معزول کنید».

 وی حتی تا مدت‌ها پس از تشکیل دولت وثوق بر سر حرف خود مانده بود: «من از مقام خود استعفا نداده‌ام. این مرد، قاچاقی آمده است. گرداننده این بازی معناً شاهزاده فیروز میرزای نصرت‌الدوله بود».

نجف‌قلی‌خان با همه سادگی این مطلب آخری را چه خوب فهمیده بود. بدون وجود نصرت‌الدوله قرارداد ۱۹۱۹ و مثلثِ “وثوق‌الدوله، نصرت‌الدوله و صارم‌الدوله” کامل نبود.

آشی که در سفارت انگلیس برای ایران پخته بودند آن قدر شور بود که وثوق‌الدوله نیز به فغان درآمده بود :

ای کاش که ما نیز بمانیم و ببینیم
تا عاقبت کار از این فتنه چه زاید

کاری که این مرد مبادی آداب و خوش قریحه کرده بود از آن لٌرِ عامی که قدری هم لکنت داشت برنمی‌آمد. و مگر نه اینکه یکی از اتهامات صمصام‌السلطنه برای برکناری، (لری حرف زدن او بود که از آن بعنوان) بی‌سوادی او (تعبیر شده) بود: «رئیس‌الوزرای امروزه مملکت ما شایسته نیست که زبان فارسی را هم نتواند حرف بزند و با خودی و بیگانه فقط و فقط لری حرف بزند».

آخرین نقش صمصام‌السلطنه، کدخدامنشی در ماجرایقوام و کلنل محمدتقی‌خان پسیان بود. صمصام‌السلطنه حکومت خراسان را پذیرفت و کلنل حضور صمصام را مغتنم می‌شمرد ولی به “ملاحظات زیاد” از رفتن طفره رفت. قتلِ کلنل به شمشیر صمصام میسر نبود و این آخرین نقشی بود که از وی بر جای ماند.

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Southampton v Manchester City: Premier League – live!
      All the latest from the 7pm BST kick-off at St Mary’s StadiumStephens: ‘I wanted to prove people wrong. I’d been written off’Email Simon your thoughts or tweet @Simon_Burnton 7.25pm BST 25 mins: The players take a drink, and TV viewers soak up a few more replays of the goal. It really was delicious. 7.23pm BST […]
    • Trump claims victory as US nears 130,000 coronavirus deaths – live
      Trump claims 99% of US cases are ‘totally harmless’ Woman killed after car drives through Seattle protestKanye West declares 2020 White House runSign up to our First Thing newsletter 7.21pm BST The Republican governor of Arkansas, Asa Hutchinson, may not have made many friends in the White House today, given his comment that if Donald […]
    • Iran admits incident at Natanz nuclear site caused major damage
      Country says suspected attack could slow production of advanced centrifuges, which Israel and US see as threatIran has admitted an incident at one of its main nuclear sites last week caused major damage and could slow down the country’s production of advanced centrifuges, technology Israel and the US see as a threat, intensifying suspicions there […]
    • Coronavirus live: Spain puts part of Galicia back into lockdown; doubts over Republican National Convention
      Mexico deaths surpass France’s toll; Melbourne outbreak has ‘explosive’ potential; Iran makes masks compulsoryIndia sees single-day record number of infectionsWHO reports record 200,000 cases in one day, amid surging outbreaksAustralia sends 500 police to contain virus in public housing high risesRisks, R numbers and raw data: how to interpret statisticsUS coronavirus updates – live 7.11pm […]
    • Sadio Mané gets Liverpool back on track against wasteful Aston Villa
      On the surface the scoreline reflects what might be expected when newly crowned Premier League champions meet relegation-threatened visitors who cannot keep a clean sheet away from home. But this was a glaring opportunity missed for Aston Villa. Liverpool were in procession mode yet they still made it 17 wins from 17 Premier League home […]
    • Met police deny misconduct after Linford Christie athletes stopped
      Pair trained by Olympic champion consider legal action over incident in west LondonTwo black athletes trained by former Olympic champion Linford Christie who were stopped and handcuffed by police officers while with their three-month-old son are considering legal action, the Guardian understands. Video of the incident in Maida Vale, west London, on Saturday, posted by […]
    • Zidane demands 'respect' after VAR helps Real Madrid edge closer to title
      Sergio Ramos penalty earns 1-0 win at Athletic BilbaoInternazionale stumble again in home defeat to BolognaSergio Ramos was the hero from the penalty spot again as Real Madrid won 1-0 at Athletic Bilbao on Sunday, a seventh consecutive victory that saw them tighten their grip on the La Liga title.Zinedine Zidane’s side moved seven points […]
    • Remote working is not going away: who wins and loses when workers stay home?
      Australians have embraced remote working – and so have big businesses – but work-life balance for some is ‘a prison’ for othersOf all the lockdown restrictions frustrating Australians, working from home is not one of them. In fact, survey upon survey show a vast majority of Australians now want remote working to be a regular […]
    • The Guardian view on Facebook and democracy: real and present danger | Editorial
      Political advertising is banned from being broadcast on television or radio. Unless Facebook changes, it may be time to extend this prohibition to social mediaIn every political debate since Facebook began to dominate democracy, the company has placed itself on the wrong side of history. The social media firm cannot be reformed from within because […]
    • Discovery of Frederick Douglass letter sheds light on contested Lincoln statue
      Amid protests, some want Washington statue which shows 16th president standing over a man who has broken his chains removedAn argument between history professors over a statue which many protesters say should be removed from Lincoln Park in Washington led to the discovery of a letter in which Frederick Douglass described his feelings about it. […]
  • اطلاعات