۰:۴۰:۵۳ شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۸
نخست وزیری که به اتهام لری حرف زدن، برکنار شد!
نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را […]

نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را تخطئه کنند.



Related image

 

نسیم توسعه به نقل از سیمای زاگرس:  مخالفان، نجف‌قلی بختیار را به بی‌سوادی متهم می‌کردند. شاید امروزه برخی لرهای تجددگرا نیز “لری حرف زدن نخست وزیر” را عامل کاهش جایگاه او بدانند. ولی نجف‌قلی بختیار، با همین یک کار خود، نامش را در تاریخ مردم لر جاودانه کرد و نشان داد “سواد قومی” و “سواد سیاسی راهبردی” وی بسیار بیشتر از کسانی است که با دو کلاس درس دانشگاهی گمان می‌کنند دستیابی به رفاه در گرو فرار از هویت و گم‌خویشی و فراموشی زبان و رسم لری است.

نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را تخطئه کنند.

سرکوب “زبانی” دولت توسط مخالفان، رویداد خطرناکی بود که سلف او – کریم‌خان زند لر – نیز به آن گرفتار آمده بود و تنها با زیرکی خاص خود و با اختیار کردن عنوان “وکیل الرعایا” از زیر بار “کودتاچیان فرهنگی” که مدعی بود «لر بودن» با «شاه بودن» منافرت دارد، رندانه فراز رفته بود.

بارها نمایندگان مخالف نجف‌قلی بختیار در پارلمان مشروطه که در پی مجاهدت سواران بختیاری از تیغ تیز استبداد محمدعلی‌شاهی رسته بود، نطق می‌کردند و وی را به خاطر “لری حرف زدن” متهم به بی‌سوادی می‌کردند.

 نجف‌قلی بختیار، به لری حرف زدن افتخار می‌کرد و جز در ملاقات‌های رسمی، با زبان لری و گویش بختیاری سخن می‌گفت و حتی اگر مخاطب، ادعا می‌کرد زبان وی را نمی‌داند از وی می‌خواست مترجمی از میان ملازمان و سواران بختیاری نخست‌وزیر برای خود اختیار کند. به این ترتیب، نجف‌قلی بختیار خواستار به رسمیت شناخته شدن زبان لری در فضای اداری و سیاسی آن روز کشور بود و این امر، به مذاق انیران و کویرنشینان قوم‌گرا خوش نمی‌آمد.                                               

امروز و در قرن بیست‌ویکم، چه بسیارند کسانی که مهندس و دکتر هستند ولی بی‌سوادند. “سواد قومی” و درک راهبردی از نقش هویت در دستیابی به رفاه و توسعه پایدار ندارند و خودفروشی فرهنگی پیشه کرده‌اند و هنوز در جهل مرکب خویش گمان می‌برند که آنکه لری حرف می‌زند، بی سواد است و من که فارسی می‌گویم باسوادم! زهی خیال باطل.

Image result for ‫نخست وزیری که به اتهام لری حرف زدن، برکنار شد!‬‎

در این‌باره، مطالعه متن زیر را به همه مردم لر بویژه به دختران و پسران جوان قوم بختیاری توصیه می‌کنم چرا که باید از افتخارات تاریخی خود در حرکت تاریخی مردم لر باخبر باشند و بدانند که پایتخت بلامنازع حکومت اتابکان لر شهر “ایذه” در خاک منطقه لر بختیاری بود و شهرهایی نظیر خرم آباد و ملایر و بروجرد هم با همه اهمیت تاریخی‌شان، زیرمجموعه‌ای از این حکومت یکپارچه لر بودند. همچنین به دختران و پسران جوان لر توصه می‌کنم با مطالعه تاریخ پرافتخار حکومت‌گران لر به پایتختی ایذه بختیاری، دست در دست هم دهند و شکوه گذشته را بازسازی کنند و از افراد ناآگاه یا بدخواه که با نوشتن کتاب‌های مسموم و ساختگی، در کوره داغ تعصب شهرستانی خرم آباد، بروجرد و ملایر و غیره می‌دمند برحذر باشند. سردیاری مردم لر در گرو یکگری و گئوگری است.

این تذکر را لازم دیدم چرا که برآنم جریان هویت خواهی لری از دو سو مورد حمله قرار گرفته است:
الف) کسانی که می‌خواهند محوریت قوم بختیاری در حرکت تاریخی مردم لر را انکار کنند و شهرهایی محترم همچون خرم آباد و … جایگزین آن کنند و جریان استان‌گرایی همچون خوزستان‌گرایی و لرستان‌گرایی را جایگزین آن کنند و جریان هویت خواهی مردم لر در قرن ۲۱ را به مرزهای تقسیمات استانی که ساخته دست رضاشاه است محبوس و محدود کنند.
ب) کسانی که می‌خواهند قوم بختیاری را از مجموعه حرکت تاریخی مردم لر منفک کنند و راهی جداگانه در پیش گیرند یا به سوی ادغام فرهنگی در پارس‌گرایی پیش روند. این هر دو، کاری اشتباه و خیانت به آرمان و منافع مشترک ملت لر است.

اخیراً وبسایت مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران در گزارشی به قلم “ابراهیم حدیدی”، مخالفت انگلیس با دولت صمصام را پشت‌پرده عزل نجف‌قلی خان صمصام السلطنه بختیاری نخست وزیر مشروطه دانست و بهانه‌هایی همچون «لری حرف زدن نخست‌وزیر» را ساخته دست عوامل انگلیس برای عزل وی معرفی کرد. هر چند برخی تعابیر موهنی که نویسنده به کار برده، خالی از زهر نیست ولی به کار آید:

زمانی که ائتلافی از نیروهای گوناگون و حتی متضاد برای عزل نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری و صدارت حسن وثوق‌الدوله هم‌صدا شده بودند شاید خیلی‌ها نمی‌دانستند که در دولت وثوق «مالیه و قشون ایران زیر نظر معلمان و فرماندهان انگلیسی قرار خواهد گرفت». آرمیتاژ اسمیت و ژنرال دیکسن، برای مالیه و اداره قشون حاضر به یراق بودند.

بحران‌های بسیاری سبب رویگردانی از صمصام‌السلطنه بود. خشکسالی و قحطی بیداد می‌کرد. خاکساری از این بالاتر نبود که سفارت امریکا در محله‌های فقیرنشین دم پختک بار می‌گذاشت. “سال دمپختکی” احمدشاه خود گندم دولتی را در انبارها احتکار می‌کرد و به نرخ گران می‌فروخت، و بدان سبب به “احمد علاف” اشتهار یافت.

شاه امر به استعفا کرده بود: «شما دیگر وزیر نیستید و استقامت شما در برابر شاه عواقب وخیم دارد». صمصام نمی‌توانست چشم از قدرت بدوزد. پیشتر دندان آجیل خوریش را کشیده بود. آن‌قدر تمول داشت که وسوسه پَرِ جبرئیل نشود. آنچه پیرمرد را دله می‌کرد “سودای قدرت” بود: «ما استعفا نمی‌دهیم، شما ما را معزول کنید».

 وی حتی تا مدت‌ها پس از تشکیل دولت وثوق بر سر حرف خود مانده بود: «من از مقام خود استعفا نداده‌ام. این مرد، قاچاقی آمده است. گرداننده این بازی معناً شاهزاده فیروز میرزای نصرت‌الدوله بود».

نجف‌قلی‌خان با همه سادگی این مطلب آخری را چه خوب فهمیده بود. بدون وجود نصرت‌الدوله قرارداد ۱۹۱۹ و مثلثِ “وثوق‌الدوله، نصرت‌الدوله و صارم‌الدوله” کامل نبود.

آشی که در سفارت انگلیس برای ایران پخته بودند آن قدر شور بود که وثوق‌الدوله نیز به فغان درآمده بود :

ای کاش که ما نیز بمانیم و ببینیم
تا عاقبت کار از این فتنه چه زاید

کاری که این مرد مبادی آداب و خوش قریحه کرده بود از آن لٌرِ عامی که قدری هم لکنت داشت برنمی‌آمد. و مگر نه اینکه یکی از اتهامات صمصام‌السلطنه برای برکناری، (لری حرف زدن او بود که از آن بعنوان) بی‌سوادی او (تعبیر شده) بود: «رئیس‌الوزرای امروزه مملکت ما شایسته نیست که زبان فارسی را هم نتواند حرف بزند و با خودی و بیگانه فقط و فقط لری حرف بزند».

آخرین نقش صمصام‌السلطنه، کدخدامنشی در ماجرایقوام و کلنل محمدتقی‌خان پسیان بود. صمصام‌السلطنه حکومت خراسان را پذیرفت و کلنل حضور صمصام را مغتنم می‌شمرد ولی به “ملاحظات زیاد” از رفتن طفره رفت. قتلِ کلنل به شمشیر صمصام میسر نبود و این آخرین نقشی بود که از وی بر جای ماند.

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Coronavirus live news: US bars travel from Brazil as British PM’s adviser reported to police over lockdown breach
      Boris Johnson backs Dominic Cummings despite outcry; France sees lowest daily cases and deaths since lockdown; India resumes domestic flights. Follow the latest updatesUS bars travellers who have been in Brazil in last two weeksDominic Cummings facing possible police investigation as pressure mountsJohnson’s defence of Cummings sparks anger from allies and opponents Australia coronavirus – […]
    • Sandi Toksvig: 'I came out, and the tabloid press thought I was Cruella de Vil'
      Now a national treasure, the comedian and presenter was once vilified for being gay. She talks about those dark days, the lighter side of lockdown and why Bake Off was just another gigSandi Toksvig has always been a huge “darling”-er. “Darling”, she would declaim when presenting the News Quiz on Radio 4 or QI on […]
    • Courtney Love in Liverpool: how Scousers taught the wild child how to rock
      In 1982, a tearaway called Courtney Love blazed into the city, intoxicated by its exploding post-punk scene. We reveal the feuds, filched raincoats and grotty flats that set her on the path to stardomIf you were in Liverpool in 1982 and had a habit of wandering down Mathew Street, perhaps on your way to Probe […]
    • James Graham on This House: 'I'm writing a sort-of sequel – with an unlikely hero'
      As his parliamentary epic is streamed for National Theatre at Home, the playwright discusses politics of the past and present – and the future of theatreThe best theatre and dance to watch onlineThe best arts and entertainment during self-isolationThis House is set in the parliamentary whips’ office of the 1970s. What level of access did […]
    • Shopping habits of generation Z could spell the end of fast fashion
      Research shows consumers are following younger generation’s lead in move towards sustainable fashionWith the high street and the fashion industry brought to its knees by the coronavirus pandemic, the ‘buy less, buy better’ ideology of generation Z – those aged 18 to 24 – could see the beginning of the end of fast fashion, new […]
    • Coronavirus: at a glance
      A summary of the biggest developments in the global coronavirus outbreakFollow our latest coronavirus blog for live news and updatesKey developments in the global coronavirus outbreak today include: Continue reading...
    • Global report: US suspends travel from Brazil as schools reopen in parts of Australia
      Chile’s president says hospitals are ‘very close to limit’, France records lowest number of daily Covid-19 cases since March, India restarts domestic flightsCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coveragePresident Donald Trump has further limited travel to the US from the world’s coronavirus hotspots by denying entry to foreigners coming from Brazil, which is second […]
    • Why is Trump so quiet about the Biden sexual assault allegation?
      The president rarely misses a chance to sling mud but he has been uncharacteristically quiet about Tara Reade’s claimSometimes Donald Trump portrays his election rival, Joe Biden, as a sleepy geriatric who should be in a care home because “he doesn’t know he’s alive”. At others, the president speaks of Biden as a wily manipulator […]
    • Opposition leaders across Europe walk coronavirus tightrope
      Opposition parties struggle to stay politically relevant as leaders ride wave of popularity during pandemicCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverageOpposition politicians across Europe, from cautious centrists to firebrand populists, have had to walk a tricky political tightrope over the past two months, as coronavirus has taken over the political agenda.How to stay politically […]
    • 'Many will starve': locusts devour crops and livelihoods in Pakistan
      Farmers faced with worst plague in recent history say they have been left to fend for themselvesMir Gul Muhammad, a farmer in Balochistan province, was blunt. “The worst that we have ever seen, ever, in our whole life,” he said of the swarms of locusts that descended on his village of Gharok.“I cultivated around 50 […]
  • اطلاعات