۲۲:۵۰:۴۷ دوشنبه ۲ مهر ۱۳۹۷
روایت اشپیگل از روزهای پایانی جنگ؛ از بازداشت محسن رضایی تا اعتراض روحانیون به جنگ
در وهله نخست محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران بازداشت شد. متعاقب آن موج پاکسازی‌ها به راه افتاد و شمار زیادی از فرماندهان منطقه‌ای قربانی این وضعیت شدند؛ برخی دیگر به ارتش منتقل شدند.            نسیم توسعه به نقل از تاریخ ایرانی: «به جنگ پایان دهید»، این شعاری بود که جمعیت هیجان‌زده در […]

در وهله نخست محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران بازداشت شد. متعاقب آن موج پاکسازی‌ها به راه افتاد و شمار زیادی از فرماندهان منطقه‌ای قربانی این وضعیت شدند؛ برخی دیگر به ارتش منتقل شدند. 



 

 

 

 

 

نسیم توسعه به نقل از تاریخ ایرانی: «به جنگ پایان دهید»، این شعاری بود که جمعیت هیجان‌زده در میدان انقلاب اسلامی واقع در مرکز شهر اصفهان سر می‌داد. گروهی از جوانانی که لباس‌هایی ارزان‌قیمت و فقیرانه به تن داشتند نیز پرچمی را تکان می‌دادند که این شعار روی آن نوشته شده بود: «به حرف ملت خود گوش دهید.» 

در همین حال و البته مثل همیشه ناگهان گروهی تظاهرکننده همراه با ماموران پلیس و سربازان از خیابان‌های فرعی به سمت این جمعیت و گردهمایی نامعمول هجوم آوردند. صدای شلیک گلوله‌ها بلند شد. نیروهای مسلح لباس شخصی نیز وارد میدان شدند و در نهایت ۴۰ زخمی و ۳ کشته حاصل این درگیری بود.

ایستگاه رادیوی محلی در همان شب از شرکت‌کنندگان در آن تظاهرات ضد جنگ با عناوین «مخل نظم عمومی و ضد انقلاب» نام برد و گوینده رادیو از این افراد به عنوان ستون پنجم صدام حسین رئیس‌جمهور عراق یاد کرد. اما هر چه باشد نزدیک به ۸ سال پس از آغاز این خصومت در خلیج [فارس]، این نخستین بار بود که ایرانی‌ها خستگی از جنگ را نشان می‌دادند.

شکست‌های پی در پی در جبهه‌ها، تلفات بالا و تداوم بحران اقتصادی، مسئولان جمهوری اسلامی را به این باور رسانده که شکست نظامی عراق میسر نیست و هدف جنگ یعنی سقوط صدام حسین، دور از دسترس است. در حال حاضر شماری از رهبران مذهبی هم بر این باورند که دولت باید به جای به‌کارگیری همه توان خود برای جنگ، به سرعت بر روی اقتصاد کشور تمرکز کند.

آتش اختلاف‌ میان نیروهای رادیکال – بنیادگرا با نیروهای در مجموع میانه‌رو و اصلاح‌طلب شعله‌ورتر شده است. از سوی دیگر انتصاب رئیس عملگرای پارلمان یعنی رفسنجانی به مقام بالاترین مسئول در فرماندهی نیروهای مسلح، فاز جدیدی را برای نیروهایی در رأس رژیم تهران که به تازگی آتش جنگ در دلشان خاموش شده است، آغاز می‌کند. 

Related image

رویدادهای جنگ به مثابه چاشنی یک بمب عمل می‌کند. به گفته یکی از سفرای غربی مقیم تهران: «اتمسفر اینجا در عرض یک شب تغییر کرد». پس از آن که ایرانی‌ها ۳ ماه پیش شهر کوهستانی حلبچه در شمال جبهه را به تصرف خود درآوردند، باورها به گزارش‌ پیروزی در جبهه‌ها که از سوی افراد رده‌بالا ارائه می‌شد افزایش یافت و این امید شکل گرفت که اکنون می‌توان شاهد پیروزی را در آغوش کشید.

اما این امید و آرزوها خیلی زود بر باد رفت. در ماه آوریل بود که یگان‌های ارتش عراق همراه با نیروهای ویژه این کشور، جزیره فاو را که از بیش از دو سال پیش تحت کنترل سربازان ایرانی بود بازپس گرفتند. نیروهای ایرانی در مدت این دو سال این امکان را داشتند که از فاو شیخ‌نشین نفتی کویت را زیر آتش موشک‌های خود قرار دهند.

نبرد بر سر فاو در عرض ۳۵ ساعت به پایان رسید و نیروهای ایرانی پس از مقاومتی جانانه تصمیم به عقب‌نشینی گرفتند؛ اما ایرانی‌ها به هنگام عقب‌نشینی فراموش کردند که یکی از پل‌های جنگی را که بر روی رود مرزی موسوم به اروند رود زده بودند، منفجر کنند و به همین خاطر این پل و آن منطقه در حال حاضر بار دیگر به یک جبهه جنگ بدل شده است.

یک ماه بعد، تانک‌های عراقی توانستند ایرانی‌ها را به جنوب شرقی بصره یعنی به پشت خطوط قدیمی جنگ عقب برانند. در بخش‌های شمالی یعنی در ساحل شرقی سدهای دربندیجان نیز همین مساله برای نیروهای ایرانی تکرار شد. نیروگاه آبی واقع در این سد برای تأمین برق بغداد پایتخت عراق از اهمیتی حیاتی برخوردار است.

رهبران میانه‌روتر در تهران گناه این شکست‌های سنگین را متوجه مخالفان رادیکال خود در میان الیت مذهبی کشور می‌کنند. آیت‌الله حسینعلی منتظری، جانشین احتمالی آیت‌الله خمینی رهبر انقلاب که خود یکی از موافقان پرشور جنگ است عقیده دارد که «هرج‌ومرج و تنش در میان فرماندهان میدانی» موجب بروز این وضعیت شده است.
 

لبه تیز انتقادها بیشتر متوجه فرماندهان پاسداران انقلاب است، همان نیروی مسلحی که طی سال‌های اخیر به نیرویی قدرتمند و جنگی بدل شده و یک ارتش بسیار مجهز دوم با نیروهای هوایی و دریایی مستقل محسوب می‌شود. فرماندهان پاسداران هرگونه هماهنگی برای عملیات‌های خود با نیروهای ارتش منظم و متعارف ایران را رد می‌کردند و از هماهنگی با سیاستمداران مخالف خود نیز سر باز می‌زدند.

مشاور هاشمی مطرح کرد: ماجرای استعفای محسن رضایی از فرماندهی‌سپاه

در وهله نخست محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران بازداشت شد. متعاقب آن موج پاکسازی‌ها به راه افتاد و شمار زیادی از فرماندهان منطقه‌ای قربانی این وضعیت شدند؛ برخی دیگر به ارتش منتقل شدند. 

مهدی بازرگان، نخست‌وزیر سابق منصوب آیت‌الله خمینی و سخنگوی رنجور اپوزیسیون میانه‌رو اسلامی از این موقعیت استفاده کرده و در نامه‌ای سرگشاده از آیت‌الله خمینی خواست که «به جنگ همواره پرهزینه‌ علیه عراق» پایان داده و در عوض به مشکلات حاد اجتماعی توجه نشان دهد.

هنگامی که این سیاستمدار اپوزیسیون اقدام به پخش اعلامیه و جمع‌آوری امضا برای پایان دادن به جنگ کرد، نیروهای امنیتی نیز دست به کار شده و همه اعضای «نهضت آزادی ایران» به رهبری بازرگان را بازداشت کردند.

در شهر مقدس قم نیز یکی از همدرسان سابق و سالخورده آیت‌الله خمینی به نام آیت‌الله رضا مهدوی کنی، رهبر انقلاب را قسم داد: «به خواست ملت دستور آتش‌بس را صادر کنید!» یکی دیگر از روحانیون بلندمرتبه یعنی آیت‌الله گلپایگانی نیز در دو نماز جمعه خواهان پایان دادن به «این خونریزی بیهوده علیه کشوری شد که نمی‌تواند ما را مغلوب کند، همان‌طور که ابرقدرت‌هایی که او را تقویت کرده‌اند هم نمی‌توانند بر ما غلبه کنند.»

روز‌به‌روز به شمار روحانیونی که علیه ادامه جنگ به هر قیمت سخن می‌گویند، افزوده می‌شود. شمار زیادی از روحانیون بلندپایه طی نامه مشترکی خطاب به رهبر ۸۶ ساله انقلاب عنوان کرده‌اند که این جنگ اندوخته‌ها و خزانه کشور را حیف‌ومیل می‌کند، وضعیت اقتصادی ناامیدکننده است، نرخ بیکاری روند صعودی دارد و میل به جنگ در میان مردم به تدریج فروکش می‌کند.

اما امام همچنان به سکوت خود ادامه می‌داد و برای روزهای متوالی فقط پسرش یعنی احمد ۴۳ ساله را به حضور می‌پذیرفت. در این مقطع بود که میرحسین موسوی نخست‌وزیر و علی خامنه‌ای رئیس‌جمهور ابتکاری به خرج داده و تحلیلی از وضعیت اقتصادی کشور را به رهبر انقلاب ارائه دادند. این تحلیل به اندازه کافی ناامیدکننده است: بر اساس آن نرخ بیکاری طی ۶ ماه ۱۰ درصد افزایش یافته، قیمت‌ها به صورت وحشتناکی بالا رفته، نرخ‌های ثابت و مصوب دولتی غالباً نادیده گرفته شده و در غالب موارد این تخلف‌ها بدون مجازات ادامه دارد. بانک‌ها به شدت با کمبود نقدینگی روبرو هستند و هر کس برای دریافت ۱۰۰ هزار تومان پول نقد (معادل ۲۵ هزار مارک آلمان غربی) باید دو روز صبر کند. 

وضعیت ارزی کشور نیز چنگی به دل نمی‌زند زیرا ایرانی‌ها بیش از هر چیز به دلیل شرایط جنگی، میزان اندکی نفت به بازارهای جهانی صادر می‌کنند؛ و ایران به عنوان کشوری که تا مدت‌ها از هرگونه استقراض خارجی خودداری می‌کرد، با بدهی قابل توجهی به بانک‌های خارجی روبرو است.

Related image

از این اختلاف‌ها بیش از همه مردی استفاده کرد که تا به امروز نماد ماندگاری و جان سختی نظام محسوب می‌شود. او بود که در برابر ۴ تروریستی که قصد جانش را داشتند مقاومت نشان داد و زنده ماند. این مرد کسی نیست به غیر از علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی ۵۳ ساله که آیت‌الله نیست و تنها به یکی از درجات پایین روحانیت یعنی حجت‌الاسلامی بسنده کرده است. 

رفسنجانی روستازاده‌ای است که از روستای زادگاهش واقع در کویر نمک مرکزی ایران به مقام یکی از باسابقه‌ترین یاران آیت‌الله خمینی رسید. او به سخن‌دانی، تیزبینی و شم قوی برای تغییر جبهه در مناسب‌ترین زمان شهرت دارد و به همین دلیل خیلی زود به مرد دوم جمهوری اسلامی بدل شد.
 Related image

پس از انتصاب به فرمانده کل نیروهای مسلح بود که به بالاترین نقطه در این مسیر رسید؛ اما به همین نسبت آن خطری که می‌تواند رفسنجانی را به شکست بکشاند نیز بزرگ و بزرگتر شد. یک دیپلمات ایرانی در پاریس می‌گوید: «در حال حاضر اگرچه رفسنجانی از نظر تئوری قدرتمندترین مرد در تهران است اما در وضعیت غامضی گرفتار شده که می‌تواند برای او تبدیل به یک تله شود.» زیرا رفسنجانی برای توجیه ترقیات خود و به سکوت کشاندن مخالفانش چاره‌ای جز این ندارد که در اسرع وقت یک پیروزی نظامی برای ایران رقم زند؛ اما در حال حاضر کمی بعید به نظر می‌رسد که رفسنجانی دست به چنین کاری بزند.

پیش از این یکی از مخالفان سرسخت رفسنجانی یعنی آیت‌الله منتظری جانشین احتمالی آیت‌الله خمینی، از او خواسته بود که از مناصب پارلمانی استعفا دهد تا بتواند کاملاً روی جنگ تمرکز کند؛ اما این پیشنهاد خیرخواهانه‌ای نیست زیرا چنانچه رفسنجانی از مناصب و نمایندگی پارلمان کناره‌گیری کند، مهم‌ترین پایه و اساس قدرت خود را نیز از دست می‌دهد بدون آن که در جبهه‌ها به پیروزی چشمگیری نائل شده باشد.

Related image

در همین حال طرفداران جنگ تمام‌عیار علیه عراق با تکرار وعده‌های شفاهی رفسنجانی مبنی بر این که همه تلاش خود را برای پیشبرد جنگ در همه سطوح به کار خواهد گرفت، او را به دادن وعده‌های پوچ متهم می‌کنند. به باور این عده رفسنجانی حتی اگر نتواند یک قرارداد صلح رسمی منعقد کند، به تدریج آتش جنگ را خاموش خواهد کرد.

حتی شخص آیت‌الله خمینی نیز که آشکارا به سرطانی سخت مبتلاست، ظاهراً به این نتیجه رسیده است که امکان ادامه جنگ وجود ندارد. او در اواخر ماه مه برای پرهیز از هرگونه ناآرامی به هواداران خود دستور داد که از برگزاری هرگونه تظاهرات خودداری کنند. آیت‌الله خمینی همچنین طی یک جلسه مهم از یکی از فرماندهان بازداشتی خواسته بود که برای ادامه جنگ دلیلی قانع‌کننده به وی ارائه دهد. 

 اشپیگل، شماره ۲۴، سال ۱۹۸۸ 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • George Floyd killing: police forcefully crack down on protesters as curfews hit – live
      George Floyd’s death a homicide, county medical examiner saysFamily autopsy points to homicide by asphyxiationCurfew to go into effect for New York City from 11pm to 5amFloyd’s family calls for peaceful protestsPressure grows for other three officers to face chargesMinneapolis police chief: all four officers ‘complicit’ in deathGet a fresh perspective on America – sign […]
    • Coronavirus live news: Singapore reopens schools as UK quarantine rules criticised
      Dr Fauci says he hasn’t spoken to Trump in two weeks; New Zealand to consider easing restrictions earlier than planned; Mexico deaths pass 10,000. Follow the latest updates Singapore reopens schools UK: Critics round on No 10 over ‘ridiculous’ rules for 14-day quarantineAustralia coronavirus updates – liveCoronavirus latest: at a glanceSee all our coronavirus coverage […]
    • Floyd Mayweather offers to cover funeral costs for George Floyd
      Reports say family has accepted former boxer’s offerGolfer Tiger Woods says police ‘clearly crossed a line’Boxing great Floyd Mayweather has offered to cover the funeral expenses for George Floyd, the 46-year-old African American man whose death while in police custody in Minneapolis sparked protests across the United States.The former five-division world champion’s promotional company, Mayweather […]
    • We've reached the 'mad emperor' stage, and it's terrifying to behold | Richard Wolffe
      Trump incites violence from the safety of a bunker, then orders peaceful protesters tear-gassed for the sake of a surreal photo opWriting from a Birmingham jail, Martin Luther King Jr famously told his anxious fellow clergymen that his non-violent protests would force those in power to negotiate for racial justice. “The time is always ripe […]
    • Coronavirus latest: at a glance
      A summary of the biggest developments in the global coronavirus outbreak Follow our latest coronavirus blog for live news and updatesKey developments in the global coronavirus outbreak today include: Continue reading...
    • Pakistan polio fears as Covid-19 causes millions of children to miss vaccinations
      Officials voice concern as coronavirus halts annual programme in country already struggling against resurgence in casesIn April, almost 40 million children missed their polio drops in Pakistan after the cancellation of the nationwide vaccination campaign. Alongside Afghanistan, Pakistan is one of only two countries in the world where polio is still endemic. It was very close […]
    • Gordon Brown urges G20 countries to back $2.5tn coronavirus plan
      Former PM says lack of action is ‘potentially a death sentence for the world’s poorest people’Coronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverageFailure by the G20 group of leading developed and developing nations to organise a global Covid-19 recovery plan is a potential death sentence for the world’s poor, the former prime minister Gordon Brown […]
    • Where's the catch in the Brexit fishing talks?
      As the UK and EU resume negotiations over quotas, many snags remain to be unpickedEuropean Union and British negotiators will face each other screen-to-screen as the latest round of Brexit talks get under way on Tuesday. During this four-day round, the most time has been allocated to one of the toughest issues: fishing rights. Continue […]
    • The G20 should be leading the world out of the coronavirus crisis – but it's gone awol | Gordon Brown
      In March it promised to support countries in need. Since then, virtual silence. Yet this pandemic requires bold, united leadershipSee all our coronavirus coverageCoronavirus – latest updatesIf coronavirus crosses all boundaries, so too must the war to vanquish it. But the G20, which calls itself the world’s premier international forum for international economic cooperation and should be at the […]
    • The power of crowds
      Even before the pandemic, mass gatherings were under threat from draconian laws and corporate seizure of public space. Yet history shows that the crowd always finds a way to return. By Dan HancoxAs lockdown loomed in March, I became obsessed with a football anthem for a team 400 miles away. I had read a news […]
  • اطلاعات