۱۳:۲۷:۰۳ جمعه ۲۹ بهمن ۱۳۹۵
شیر زنان مبارز خطه زاگرس
زنان همانند مردان در میدان‌­های نبرد حضور یافته و از خود اسطوره‌­های مقاومت و شجاعت ساخته‌­اند. کارکرد زنان در جنگ، دفاع و برقراری امنیت، تحریک و تشویق مردان، پرستاری، حفظ سنگرهای پشت جبهه و مقاومت ملی ختم نمی شود. سیمای زاگرس:در تاریخ جهان، تاریخ  اسلام، جنگ ­های جهانی اول و دوم و تاریخ معاصر ایران، […]

زنان همانند مردان در میدان‌­های نبرد حضور یافته و از خود اسطوره‌­های مقاومت و شجاعت ساخته‌­اند. کارکرد زنان در جنگ، دفاع و برقراری امنیت، تحریک و تشویق مردان، پرستاری، حفظ سنگرهای پشت جبهه و مقاومت ملی ختم نمی شود.


سیمای زاگرس:در تاریخ جهان، تاریخ  اسلام، جنگ ­های جهانی اول و دوم و تاریخ معاصر ایران، نمونه‌های حضور و مشارکت زنان در امور پشتیبانی و حمایت از مردان برای پیشبرد جنگ، فراوان به چشم می‌ خورد. کارکرد زنان در جنگ، دفاع و برقراری امنیت، تحریک و تشویق مردان، پرستاری، حفظ سنگرهای پشت جبهه و مقاومت ملی ختم نمی شود، بلکه زنان همانند مردان در میدان‌­های نبرد حضور یافته و از خود اسطوره‌­های مقاومت و شجاعت ساخته‌­اند. «الویرا» زن شجاعی که همه میهن‌پرستان اسپانیا با احترام زیاد از او یاد می­‌کنند. مهم‌تر از «الویرا» شجاعت «ژاندارک» فرانسوی است که شاید یکی از بی‌نظیرترین حماسه­ های رزمی زنان در اروپا، داستان واقعی «ژاندارک» است.

مقام معظم رهبری درباره ایستادگی و مقاومت بانوان در جنگ فرمودند: «به خاطر دارم در سوسنگرد خانم عرب سنی‌ای زندگی می­ کرد که همسرش نابینا بود. ایشان با وجود این که چهل یا پنجاه سال داشت خیلی شجاعانه و در حقیقت مردوار از شهر دفاع می­ کرد.» معروف بود که او با چوبدستی چند سرباز عراقی را انداخته است.

در خانواده «حاجی شاه» ابتدا دختر خانه علم مبارزه را بر دوش می­ کشد. پس از شهادت وی برادرانش به جبهه می­ روند، یکی پس از دیگری شهید می‌شوند. بنابراین در این نگارش به بررسی پنج نفر از زنان خطه زاگرس که به نوعی به خاطر روحیه سیاسی و مبارزاتی خود زبانزد عام و خاص می‌باشند، پرداخته خواهد شد.

۱- بی‌بی مریم بختیاری

بی‌بی‌مریم بختیاری دختر حسینقلی‌خان ایلخانی، خواهر علیقلی‌خان سردار اسعد و همسر علی‌قلی خان بختیاری‌، فتح‌الله خان (همسر دوم) و مادر علیمردان خان بختیاری بود.

او از زنان تحصیلکرده و روشنفکر عصر بود و به طرفداری از حقوق زنان و آزادیخواهانِ جنبشِ مشروطه برخاست. وی به دلیل زندگی ایلیاتی در فنون تیراندازی و سوارکاری ماهر بود و در مواقع ضروری به یاری مشروطه‌خواهان می‌پرداخت.

بی‌بی‌مریم، یکی از مشوقین اصلی سردار اسعد بختیاری برای فتح تهران محسوب می‌شد. وی طی نامه­ ها و تلگراف‌های مختلف بین سران ایل و سخنرانی‌های مهیج و گیرا، افراد ایل را جهت مبارزه با استبداد صغیر (استبداد محمدعلی شاهی) آماده می‌کرد و همواره به عنوان یکی از شخصیت‌های ضداستعماری و استبدادی عصر قاجار مطرح بوده‌است.

بی‌بی‌مریم بختیاری، قبل از فتح تهران، مخفیانه وارد تهران شد. به مجرد حمله سردار اسعد  به تهران، پشت‌بام خانه ­ای را که مشرف به میدان بهارستان بود، سنگربندی نمود و با عده‌ای سوار بختیاری، از پشت سر با قزاق‌ها مشغول جنگ شد.

 این شیر زن بختیاری تفنگ به دست گرفت و با قزاقان جنگید، نقش وی در فتح تهران، میزان محبوبیتش را در ایل بختیاری افزایش داد و طرفداران بسیاری یافت، به طوری که به لقب سرداری مفتخر شد.

به پاس حمایت‌های سرسختانه، بی‌بی‌مریم از ویلهلم دوم (امپراتور آلمان) در جنگ با روس‌ها، کمان تمثال میناکاری و الماس نشان و همچنین صلیب آهنین خود را، که مهم‌ترین نشان دولت آلمان بود برای او فرستاد و وی تنها زنی بود که در دنیا توانست به دریافت این نشان نائل آید.

سردار بی‌بی‌مریم بختیاری، در سال ۱۳۱۶هـ. ش، سه سال پس از اعدام علیمردان خان بختیاری در گذشت و در تکیه بختیاری‌های تخت فولاد  اصفهان بخاک سپرد شد.

۲- خدیجه بی‌بی قشقایی

خدیجه بی‌بی دختر عبدالله‌بیگ کشکولی و همسر صولت‌الدوله قشقایی، زنی شجاع، بی‌باک، سیّاس، سخندان و دوراندیش بود که در دوران تبعید و زندانی صولت‌الدوله مسئولیت سنگین ایل را بر عهده گرفت.

احمدشاه به او لقب احتجاب السلطنه داده و رضاشاه گفته بود: ((که در طول دوران زندگیم دو نفر مرد دیدم یکی مادر دکتر امینی و دیگری همسر سردار عشایر خدیجه بی‌بی که باید به آنها نشان سپه بدهم )).

در جنگ‌های جنوب فارس که با نفاق افکنی انگلیس به وجود آمد. خدیجه بی‌بی تفنگ بدست همراه صولت‌الدوله قشقایی با ایادی اجنبی جنگید و سه تن از دخترانش از فرط تشنگی فوت کردند.

 زمانی که شوهرش(صولت‌الدوله) در زندان قصر تهران حبس بود، پیش رضاشاه می­ رود و می­ گوید تو به چه حقی ایلخان را اسیر کرده ­ای تو که پسر یک قاطرچی هستی.

رضاشاه در جواب ایشان می­ گوید من پادشاه هستم، این هم تاجم. بی‌بی می­ گوید اگر با یک کلاه تو شاه می ­شوی من از فردا دستور می­ دهم که هر قشقایی یک تاج بر سر نهند. به شیراز می­ آید و به حبیب‌اله مژده دستور می­ دهد کلاهی برای قشقایی‌ها درست می‌کنی که عین تاج باشد. در نتیجه کلاه قشقایی درست می ­شود که هنوز هم به صورت تاج هست.

هنگامی که جنازه صولت الدوله را تحویل خدیجه بی‌بی خدیجه می ­دهند وی به رضاشاه پیغام داد: نامردا نشان سپه تو به دستم رسیده  . . .   باش تا صبح دولتت بدمد.

۳- بانو قدم‌خیر قلاوند

بانو قدم‌خیر قلاوند متولد ۱۲۷۸ه.ش دختر کئخا قأنی از طایفه قلاوند در بخش الوار اندیمشک، و از زنان مبارز اواخر قاجار و ابتدای حکومت پهلوی در زمان رضاخان بود. به واسطه زندگی در خانواده بزرگ طایفه، دانش مردم‌داری و نیز مهارت‌های سوارکاری و تیراندازی را با شایستگی فرا گرفت. تنها فرزند او پسری به نام محمدخان از شوهر اولش عباس بود.

 قدم‌خیر زنی دلاور، رشید و خوش هیکل بود که در هنگام هجوم نیروهای رضاخان برای سرکوب عشایر (۱۳۱۱–۱۳۰۵ هجری شمسی) به سبب رشادت‌های بسیار زیاد ازجمله مبارزه مسلحانه در کنار برادرانش و کمک به رساندن خوراک و تجهیزات نبرد به نیروهای جنگی عشایری، شهرت بسیاری پیدا کرد.

 این نبردها به کشته شدن شوهرش صف‌قلی‌خان و دو برادرش انجامید و اگر چه این جنگ‌ها نهایتاً به شکست عشایر انجامید، دلاوری‌های قدم‌خیر و دوشادوش شدن با جنگاوران عشایر و ویژگی‌هایی مانند وفاداری و ذلت ناپذیری از او در میان مردم لر چهره‌ای محبوب و افسانه‌ای ساخته است.

خانم “فریا استارک” نویسنده کتاب سفرنامه لرستان، ایلام و الموت در مورد قدم‌خیر می‌نویسد: «داستان قدم‌خیر یعنی زنی که پنج سال قبل با دولت جنگیده بود را برایم روایت می‌کرد که قدم‌خیر زنی زیبارو و با پسر عموی خود ازدواج کرده بود. زن و شوهر عادت داشته‌اند که با هم به جنگ دشمنان بروند. قدم‌خیر مانند مردان ایل سوار بر اسب تیراندازی می‌کرد».

وقتی که گوینده لر شجاعت‌های قدم‌خیر را با آن همه برازندگی و زیبائی و دلاوری می‌ستاید، شنونده به یاد حماسه گردآفرید شاهنامه فردوسی حکیم طوسی می‌افتد. بانو قدم‌خیر قلاوند، در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی چهار سال پس از کشته شدن برادران و شوهرش در شوش درگذشت و در قبرستانی کنار پل قدیم دزفول به خاک سپرده شد.

 

۴- فرنگیس حیدرپور

فرنگیس حیدرپور متولد سال ۱۳۴۱ از روستای «گور سفید» گیلان‌غرب استان کرمانشاه است. اکثر آنهایی که سفری به کرمانشاه داشته‌اند، و برای اولین بار مجسمه زن تبر به دست را که در یکی از میادین این شهر قرار گرفته، را دیده‌اند؛ از خود می‌‌پرسند که این زن کیست؟ مگر چه کرده که تندیس او را اینچنین نصب کرده‌اند؟

فرنگیس حیدرپور در جریان جنگ تحمیلی با رشادت و شجاعت خود حماسه‌ای را آفرید که بر اثر آن به شیرزن ایران شهرت یافت.  

ماجرای فرنگیس به روزهای آشفته‌حالی دختر جوانی برمی‌گردد که هنوز رخت عزای برادر شهیدش را به تن داشت که خبر شهادت اعضای خانواده‌اش را در حادثه اصابت گلوله توپ دشمن به اتومبیل حامل‌شان می‌شنود.  این شیرزن کرد می‌گوید: «سال ۵۹ که کشور عراق به روستای گور سفید حمله کردند، خیلی شهید دادیم، مردم مجبور شدند فرار کنند و در دره و کوه‌ها مخفی شوند. در این جریان از اعضای خانواده من هشت نفر (۱برادر شهید، ۲ برادر تحت اسارت، دایی، عمو، پسر دایی، دختر دایی، دختر عمو و …) شهید شدند.

همان روز نزدیکی‌‌های غروب بود که تشنه و گرسنه شدیم، من با پدر و برادر خود به روستا آمدیم تا غذایی پیدا کنیم و با خود ببریم که هیچ چیزی هم پیدا نمی‌شد.

در این موقع  نزدیک رودخانه دو سرباز دشمن را دیدیم، از دست آنها به شدت خشمگین بودم، من تبر به دست، به سمت آنها حمله‌ور شدم که یکی از آنها را کشتم و دیگری را زخمی کردم و در نهایت به اسارت درآوردم. در موقع این حادثه ۱۸ بهار از عمرم گذشته بود.

این زن شجاع در پاسخ به اینکه آیا آن تبر را هنوز در اختیار دارد یا خیر می گوید: در دیداری که با سرلشکر فیروزآبادی در تهران داشتم به دلیل ممنوعیت حمل آن در هواپیما آن را به ایشان تقدیم کردم.

۵- کوکب حاتمی

کوکب حاتمی بانوی مبارز انقلابی و شاعر ۹ کتاب شعر در حوزه مقاومت و دفاع مقدس که زندگی پر فراز و نشیبی را قبل از انقلاب اسلامی تا به امروز داشته است.

 وی متولد شهر مسجدسلیمان و ساکن شهرستان گچساران از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد است.

در اواخر مقطع دبیرستان، با “فاطمه سیدی” یکی از فعالان مبارزه با رژیم شاهنشاهی آشنا شد و پس از شرکت در چندین جلسه، با شخصیت امام خمینی (ره) و اهداف عالیه ایشان آشنا شد و بعد از آن بود که فعالیت‌های ضد رژیم پهلوی را آغاز نمود.

 وی در جریان فعالیت گروه مؤتلفه اسلامی بود که ماموریت یافت برای نفوذ در بدنه ارتش، امتحان ورودی ارتش را در پادگان عباس آباد تهران به عمل آورد و وارد آنجا بشود اما چند ماه بعد از حضورش در ارتش توسط ماموران ساواک شناسایی شد. او را برای بازجویی ابتدا به زندانی در مسجدسلیمان و سپس زندان اهواز و نهایتاً به زندان تهران منتقل کردند و مورد آزار و شکنجه قرار دادند.

یکی از این شکنجه‌ها تزریق آمپول‌های فراموشی بود که در طول ۵ سال و اندی اسارتش در زندان‌های رژیم پهلوی به دلیل تزریق بیش از حد آن، حافظه‌اش را از دست داد و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت دو سال در بیمارستان تحت درمان بود. روزها می‌گذشتند و او همچنان هیچ چیزی از گذشته‌اش نمی‌دانست.

 خانواده‌اش گمان می­ کردند که ماموران ساواک او را به شهادت رسانده‌اند و حتی برایش مراسم ترحیم برگزار کرده بودند اما نمی‌دانستند که او در بیمارستان تهران تحت درمان است.

عمل‌های جراحی پزشکان برای بازگرداندن حافظه او و تعدادی دیگر از شکنجه شدگان جوابگو نبود و پزشکان معتقد بودند که بازگشت حافظه بستگی به خود آنها دارد، تا اینکه شروع جنگ تحمیلی و پخش تصویر بمباران مسجدسلیمان توسط رژیم بعث عراق در تلویزیون تلنگری به او وارد کرد و باعث شد حافظه‌اش را بدست بیاورد، چرا که زادگاهش در این شهر بود.

همین باعث شد پس از پیگیری‌های انجام شده خانواده‌اش پی به زنده بودنش ببرند و سال ۶۰ بود که به دیدارش رفتند.

اما بعد از بازگشت او به خانه‌اش، خواهر و برادرش بر اثر حادثه‌هایی دلخراش از دنیا رفتند و او را تنها گذاشتند. خودش می‌گوید: «کاش هرگز حافظه‌ام را به دست نیاورده بودم و در همان حال می­ ماندم و این صحنه ­های تلخ زندگی ­ام را به چشم نمی ­دیدم، آنقدر زندگی ­ام با فراز و نشیب رو‌به‌رو شده ­اند که یادآوری آن روزها باعث بغض و گریه­ ام می ­شود.

http://simayezagros.ir/2017/02/12/1334/

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Europa League last-16 draw, coronavirus updates: football – live!
      Manchester United face Lask, Rangers v LeverkusenWolves meet Olympiakos, Inter take on GetafeTen things to look out for this weekendEmail Luke, tweet @LukeMcLaughlin or post BTL 2.10pm GMT More Moyesy now, courtesy of West Ham’s official website.“Every game is the biggest game of the season, as you’re required to win every one. We’ve got eleven […]
    • Coronavirus: man from Diamond Princess cruise becomes first Briton to die from illness – latest updates
      Man quarantined on cruise ship in Japan becomes first Briton to die from coronavirus as WHO says epidemic could get ‘out of control’. Follow live newsFull story: first British coronavirus death confirmedCoronavirus fears trigger biggest one-day fall on US stock marketWhat are super-spreaders and how are they transmitting coronavirus?Share your experiences 1.57pm GMT My colleague […]
    • Joe Biden campaigning in South Carolina ahead of crucial Democrat primary – live
      Biden needs a big win tomorrow to keep campaign momentumPompeo appearing before House committee on foreign affairsSupport the Guardian’s independent journalism. Make a contribution 2.01pm GMT The session has now returned to the discussion of Qassem Suleimani, and the US strike to kill him.Pompeo said that “He was in the region actively plotting to kill […]
    • My birthday is 29 February and this one’s a Saturday, so I’m celebrating big | Coco Khan
      But is doing something with friends and family really a good idea?If good things come to those who wait, then I’m in for a treat: 29 February is my birthday and I’ve waited four long years for it. And it’s a Saturday. Yet, as I write, I have no plans in place. My mind is […]
    • Plan to drain Congo peat bog for oil could release vast amount of carbon
      Drilling in one of the greatest carbon sinks on the planet could release greenhouse gases equivalent to Japan’s annual emissions, experts warnThe world’s largest tropical peatlands could be destroyed if plans go ahead to drill for oil under the Congo basin, according to an investigation that suggests draining the area would release the same amount […]
    • I’m getting up at 5am to ‘chase the tiger’. How long can I sustain this madness?
      Sleep deprivation makes perspective a long-forgotten friend, my days spent mentally spiralling off the smallest thingA while ago, I came across the work of motivational speaker Eric Thomas, who is a bit like the US megastar life coach Tony Robbins, except, in his own words, “hip hop”. Thomas’s talks (I found them on YouTube) are […]
    • Yes, it is worse than the flu: busting the coronavirus myths
      The truth about the protective value of face masks and how easy it is to catch Covid-19Many individuals who get coronavirus will experience nothing worse than seasonal flu symptoms, but the overall profile of the disease, including its mortality rate, looks more serious. At the start of an outbreak the apparent mortality rate can be […]
    • Greta Thunberg in Bristol: schools shut as students join climate strike
      Activist tells crowd of over 20,000: ‘We will not be silenced because we are the change’Tens of thousands of people, many of them children skipping school, braved heavy rain and thick mud to join a climate strike headed by Greta Thunberg in Bristol city centre.The vast crowd fell silent as 17-year-old Thunberg said governments were […]
    • Dubai ruler loses appeal over release of two UK court judgments
      Appeal court rejects challenge by Sheikh Mohammed, who may now go to supreme courtThe ruler of Dubai, Sheikh Mohammed bin Rashid al-Maktoum, has lost his appeal against a high court decision to publish two judgments relating to his legal battle with his estranged wife, Princess Haya of Jordan.Sheikh Mohammed, who is also vice-president and prime […]
    • It's about time film began representing the lesbian gaze
      In Céline Sciamma’s Portrait of a Lady on Fire, we finally steer away from seeing intimacy through the male gazeThe portrayal of lesbians in mainstream cinema tends to involve prosthetic vaginas and gratuitous sex scenes; so Céline Sciamma’s Portrait of a Lady on Fire comes as a breath of fresh air. It is the story […]
  • اطلاعات