۱۱:۱۶:۰۶ پنجشنبه ۲۳ دی ۱۳۹۵
جانشین هاشمی رفسنجانی در مجمع تشخیص مصلحت، جانشین رهبری؟
حضور آیت‌الله هاشمی موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی( جانشین هاشمی) در جایگاه ریاست مجمع است. اسلام ذوالقدرپور: رحلت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای همه شهروندان ایرانی در سراسر کشور و حتی خارج از کشور، بسیار سنگین و شوک‌آور بود. […]

حضور آیت‌الله هاشمی موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی( جانشین هاشمی) در جایگاه ریاست مجمع است.



اسلام ذوالقدرپور: رحلت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای همه شهروندان ایرانی در سراسر کشور و حتی خارج از کشور، بسیار سنگین و شوک‌آور بود. شاید عادت ایرانیان به دوره‌های بیماری بزرگان و سپس رحلت آنان، یکی از مؤلفه‌هایی بود که در مورد آیت‌الله هاشمی رخ نداده و شهروندان را با شوک بزرگ فوت ناگهانی ایشان روبرو ساخت.

رحلت آیت‌الله هاشمی برای همه ما ایرانیان، می‌تواند آینه عبرتی باشد تا در رفتار و گفتار خود تجدیدنظر نموده و محبت و اخلاق نیکو را در دستورکار خود و به خصوص فضای رسانه‌ای، تبلیغاتی و سیاسی خود قرار دهیم.

رحلت آقای هاشمی، چندین جایگاه حقیقی و حقوقی مهم ایشان را خالی نموده است، جایگاه‌هایی مانند:

یکم- ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام

دوم- عضو شورای خبرگان رهبری

سوم- عضو هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی  

اما یکی از مهم‌ترین پیامدهای رحلت آیت‌الله هاشمی را می‌توان خالی شدن جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلت نظام دانست که طی حدود ۲۷ سال اخیر در اختیار  آقای هاشمی رفسنجانی بود. جایگاه بسیار مهم و تأثیرگذاری که طی چند سال اخیر حتی فراتر از چارچوب قانونی خود نیز اهمیت یافته و عمل می‌نمود.

مجمع تشخیص مصلحت نظام مطابق اصل ۱۱۲ قانون اساسی، وظیفه تشخیص مصحلت در اختلاف میان مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان را در مورد مصوبات مجلس دارد.

مجمع تشخیص مصلحت همچنین مشاور مقام معظم رهبری در امور ارجاعی از سوی ایشان نیز می‌باشد. تعیین سیاست‌های کلی نظام طی دو دهه اخیر را می‌توان از جمله ارجاعات مهم رهبری انقلاب به مجمع تشخیص مصلحت دانست.

اما طی یک دهه اخیر، مجمع تشخیص از چارچوب خود فراتر رفته و حتی به سیاستگذاری و قانونگذاری نیز پرداخته است. این فرآیند سیاستگذاری کلان و قانونگذاری موردی، موجب شده است تا مجمع تشخیص مصلحت و رئیس آن به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام و بلکه یکی از قوه‌های در سایه نظام تبدیل گردد!

حضور آیت‌الله هاشمی در این نهاد قدرتمند طی چند دهه اخیر، موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی در جایگاه ریاست مجمع است.

در میان شخصیت‌هایی که توانایی و بلکه شرایط احراز ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارند، افراد زیر از شانس و بلکه شرایط بهتری برخوردارند:

الف : گزینه‌های روحانیون

۱- آیت‌الله هاشمی شاهرودی:

یکی از گزینه‌های اصلی و دارای شرایط برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را می‌توان آیت‌الله سیدمحمود هاشمی‌شاهرودی دانست که طی چند سال اخیر در جایگاه  ریاست هیأت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه، کارکردی مانند ریاست مجمع تشخیص را بر عهده داشته‌اند.

نکته دیگر در مورد آیت‌الله هاشمی شاهرودی را می‌توان شرایط ایشان برای انتخاب به عنوان رهبر آینده ایران و جهان تشیع دانست که به عنوان یک امتیاز می‌تواند در دستیابی ایشان به جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام، تأثیرگذار باشد.

با توجه به محبوبیت و مقبولیت ایشان در دیگر کشورهای اسلامی ازجمله عراق، حضور ایشان در این جایگاه، بعدی فراملی به مجمع تشخیص خواهد داد و انتخاب رهبر آینده را نیز تحت تأثیر مستقیم قرار می‌دهد.

۲- حجت‌الاسلام ناطق‌نوری:

دیگر گزینه مطرح و دارای شرایط برای ریاست مجمع که از بسیاری جهات طی دو دهه اخیر به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نیز نزدیک بوده و سوابق اجرایی فراوانی نیز دارند، حجت‌الاسلام علی‌اکبر ناطق‌نوری است.

دوری از سیاست‌زدگی و بازی‌های سیاسی طی دو دهه اخیر و بعد از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶، چهره‌ای محبوب و مقبول از آقای ناطق‌نوری در میان جناح‌های سیاسی ایران تصویر نموده که البته با کاریزمای خاصی نیز همراه شده است.

شاید بتوان ایشان را یکی از معدودترین شخصیت‌های زنده نظام دانست که گنجینه‌ای از اسرار انقلاب و نظام را با خود دارند و در شکل‌گیری بسیاری از سیاست‌های ایران طی چهار دهه اخیر شرکت داشته‌اند.

۳- آیت‌الله محمد یزدی:

شاید بتوان یکی از گزینه‌های دیگر دارای شرایط ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بدون در نظر گرفت وضعیت سنی، آیت‌الله محمد یزدی دانست.

آیت‌الله یزدی که از ورود به پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری بازمانده است، یکی از بزرگان نظام محسوب می‌گردد که اگر شرایط سنی و کهولت ایشان(متولد ۱۳۱۰) اجازه دهند، شانس و شرایط بسیار مناسبی برای ریاست مجمع تشخیص دارند.

رهبر معظم انقلاب در مورد شایستگی‌های آیت‌الله یزدی فرموده‌اند: ((امثال جناب آقای یزدی یا جناب آقای مصباح،  کسانی هستند که وقتی در مجلس خبرگان حضور داشته باشند، مجلس وزانت بیشتری پیدا می‌کند. نبودن اینها در مجلس خبرگان، به اینها هیچ‌گونه ضرری نمی‌زند. بله، برای مجلس خبرگان نبودن اینها خسارت است)).۱  

۴- آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی:

یکی از گزینه‌های اولویت‌دار کنونی ریاست مجمع تشخیص که طی دو سال اخیر نیز در جامعه مطرح بوده و یکی از شانس‌های اصلی کسب جایگاه رهبری نیز هستند، آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی تولیت آستان مقدس رضوی هستند.

۵- آیت‌الله صادق آملی لاریجانی:

یکی دیگر از گزینه‌های مطرح برای ریاست مجمع تشخیص را می‌توان آیت‌الله آملی لاریجانی دانست که اکنون ریاست قوه قضائیه را نیز بر عهده دارند. دوره ریاست ایشان بر قوه قضائیه، حداکثر تا مرداد ۱۳۹۸ یعنی حدود ۳ سال دیگر خواهد بود.

فقاهت و اجتهاد ایشان به همراه ریاست بر قوه قضائیه، می‌تواند مؤلفه‌ای برای اولویت یافتن ایشان برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت باشد.

۶- آیت‌الله محمدعلی موحدی کرمانی:

ایشان نیز دارای شرایط لازم برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند که البته بحث کهولت سن را می‌توان عامل بازدارنده برای ایشان برشمرد.

۷- حجت‌الاسلام دکتر حسن روحانی:

یکی از گزینه‌های مطرح که دارای شرایط سنی مناسب‌تر بوده و  از سوی طیف اعتدال‌گرایان و اصلاح‌طلبان نیز حمایت شده و خواهد شد، دکتر حسن روحانی رئیس جمهور کنونی ایران می‌باشند.

دکتر روحانی دارای سوابق نهان و آشکاری در نظام جمهوری اسلامی هستند که ریاست مجمع تشخیص را می‌توان یکی از درخواست‌های ایشان برشمرد.

تکیه  دکتر روحانی بر جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام حتی می‌تواند موجب افزایش احتمال کناره‌گیری ایشان از انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم در سال ۱۳۹۶ نیز گردد. با توجه به برخی نارضایتی‌های شهروندان از عملکرد دولت یازدهم و کاهش شانس ریاست جمهوری دکتر روحانی، انتخاب ایشان به ریاست مجمع تشخیص مصلت نظام می‌تواند ایشان را از حس تکلیف انتخابات ریاست جمهوری رها نماید.

بسیاری دوست دارند تا همان شرایط و جایگاه آیت‌الله هاشمی که همزمان رئیس جمهور و رئیس مجمع تشخیص مصلحت بودن ، برای دکتر روحانی نیز رخ نموده و ایشان دارای جایگاه دوم نظام جمهوری اسلامی از نظر سیاسی، اجرایی و حتی حکومتی در ایران شوند. اما باید گفت که آیت‌الله هاشمی یک استثناء بودند که شاید دیگر تکرار نشوند. 

۸- حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی:

در شرایط کنونی نمی‌توان حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی را از اولویت‌های ریاست مجمع تشخیص مصلحت دانست. اما انتخاب ایشان برای عضویت در مجمع تشخیص مصلحت توسط رهبر معظم انقلاب را می‌توان سرآغازی برای کادرسازی و تقویت جایگاه مجمع دانست.

محبوبیت و کاریزمای خاندان امام خمینی(ره) و به خصوص فرزندان حجت‌الاسلام حاج احمد خمینی و از سوی دیگر فقاهت و دانش اندوزی آنان را می‌توان یکی از مؤلفه‌های انتخاب سیدحسن خمینی برای عضویت در مجمع تشخیص مصلحت دانست.

شانس حضور در انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری نیز برای سیدحسن خمینی وجود دارد و این امر به تثبیت جایگاه ایشان در ساختار نهادهای حاکمیتی نظام کمک شایانی خواهد نمود. 

 ب: گزینه‌های غیر روحانیون

۱- دکتر محسن رضایی:

یکی از گزینه‌های اصلی برای انتخاب یک غیر روحانی به ریاست مجمع که از شرایط اجرایی، علمی و سنی مناسبی برخوردار بوده و دارای محبوبیت مناسبی در میان شهروندان نیز می‌باشد، دکتر محسن رضایی عضو و دبیر کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌باشند.

۲- دکتر سیدمصطفی میرسلیم:

 عضو دائم سه دهه اخیر مجمع تشخیص که دارای سوابق اجرایی نیز بوده و چهره‌ای نسبتاً معتدل از خود نشان داده‌اند. کناره گیری از سیاست و دوری از سیاست‌زدگی را می‌توان ازجمله خصایص بارز این ایشان دانست.

۳- دکتر غلامعلی حدادعادل:

سوابق علمی، فرهنگی، اجرایی و به خصوص ریاست بر مجلس شورای اسلامی را می‌توان از جمله شرایط دکتر حدادعادل دانست که شانس کسب جایگاه ریاست مجممع تشخیص را برای ایشان فراهم نماید.

۴- دکتر علی‌اکبر ولایتی:

یکی از چهره‌های پشت‌پرده سیاست خارجی ایران که سابقه عضویت طولانی در مجمع تشخیص را نیز داشته‌اند و چهره‌ای معتدل در سیاست داخلی از خود نشان داده‌اند، دکتر ولایتی یکی از شخصیت‌هایی است که شانس چهره‌‌های غیر روحانی برای ریاست مجمع تشخیص محسوب می‌گردد.

در کنار این اولویت‌ها، چهره‌هایی مانند دکتر محمود احمدی‌نژاد و دکتر محمدرضا عارف نیز مطرح می‌شوند که البته به نظر می‌آید شانس و شرایط چهره‌های غیر روحانی در شرایط کنونی برای کسب جایگاه ریاست مجمع تشخیص، چندان مناسب نبوده و چهره‌های روحانی از اولویت و شرایط بهتری برای کسب ریاست مجمع تشخیص مصلحت برخوردار باشند، مگر آنکه رهبر معظم انقلاب تصمیم به تغییر سیاست‌های مدیریتی نظام داشته باشند.

به هر حال انتخاب رئیس جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام را می‌توان رویدادی مهم در تغییرات نهادهای حاکمیتی ایران دانست که رهبر معظم انقلاب با دور اندیشی و اشراف کامل خود، انتخابی اصلح در این زمینه خواهند داشت. انتخابی که می‌تواند جایگاه مجمع تشخیص مصلحت را نیز دچار تغییر نماید.

 

منابع:

۱- پایگاه‌ اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌‌ای – مؤسسه پژوهشی و فرهنگی انقلاب اسلامی. ۲۰/۱۲/۱۳۹۴، به آدرس:                                        http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=32587

 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • George Floyd killing: announcement on additional charges expected today – live
      Minnesota attorney general reportedly says announcement coming todayDefense secretary opposes Trump threat to send military to statesPolice chief calls for ban on chokeholdsDemonstrators defy curfews as protests continueAre you taking part in US protests?Sign up to our First Thing newsletter 6.53pm BST Law enforcement officers patrolling DC have declined to identify themselves, raising concerns about […]
    • Pass Over review – Spike Lee directs a supremely masterful tragedy
      Available onlineLee’s 2018 film of Antoinette Nwandu’s powerful play, written as a response to the shooting of Trayvon Martin, resonates after the George Floyd killingTwo homeless men in Spike Lee’s film who inhabit a shabby street corner fear for their lives, although there is no visible threat. They joke and banter, but terror buzzes beneath […]
    • Cannes selects lineup for 2020 edition after 'physical' festival shelved
      Wes Anderson, Steve McQueen and Kate Winslet among the big names of films Cannes plans to present at other festivals later in the calendar year Wes Anderson, Kate Winslet and Steve McQueen are among the big names whose films will received the stamp of approval from the prestigious Cannes film festival, despite the shelving of […]
    • Coronavirus live news: Brazil poised to overtake Italy as country with third-highest death toll
      Sweden death rate now higher than France; Pakistan records largest single day rise in new infections; global deaths pass 380,000Exclusive: governments and WHO changed Covid policy bases on suspect data from tiny US companyArchitect of Sweden’s coronavirus strategy admits too many diedAir pollution in China back to pre-Covid levels and Europe may followUK coronavirus updates […]
    • Pandemic is chance to reset global economy, says Prince Charles
      Prince of Wales unveils a five-point plan to stimulate sustainable economic growthCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverageThe recovery from the coronavirus crisis represents an opportunity to reset the global economy and prioritise sustainable development without further damaging the planet, Prince Charles said at the opening of a World Economic Forum (WEF) virtual meeting.Outlining a five-point […]
    • How were medical journals and WHO caught out over hydroxychloroquine?
      Studies under microscope after Guardian investigation reveals major flaws with US company SurgisphereGovernments and WHO changed Covid-19 policy based on suspect data from tiny US companyCoronavirus – latest updatesSee all our coronavirus coverageSome scientific papers stop the world in its tracks. In the middle of a raging pandemic, a study in the world’s leading global […]
    • Missing Mexican congresswoman's body found a month after abduction
      Anel Bueno, 38, was snatched in Pacific coast townArea important for drug cartels is country’s murder capitalThe body of a missing Mexican congresswoman has been found in a shallow grave more than a month after she was abducted by armed men while raising awareness about the coronavirus pandemic.Anel Bueno, a 38-year-old lawmaker from the western […]
    • Three West Indies players decline to travel for England Test series
      Bravo, Hetmyer and Paul turned down places on tourWest Indies fly out next week for three-match seriesWest Indies have selflessly answered the SOS call from English cricket and will fly out to the UK next week despite three players opting out of the trip because of concerns about the Covid-19 pandemic.Darren Bravo, Shimron Hetmyer and Keemo […]
    • Lewis Hamilton is making a difference in fight against racism, says Toto Wolff
      ‘It’s good he is up front on it in a sport dominated by white males’Mercedes principal hints at possible signing of Sebastian VettelThe Mercedes team principal, Toto Wolff, has praised Lewis Hamilton as an ambassador for Formula One in speaking out against racism. Wolff said he knew that race is an issue Hamilton has always […]
    • 'I want to show solidarity': how artists have reacted to George Floyd's killing
      Across the US, artists have responded to the murder of George Floyd and the ensuing protests with impactful and urgent workOn Saturday night at 9.30 pm, artist Eric Rieger set out onto the streets of Minneapolis with digital photos of George Floyd, a video projector and a portable power supply.He made a different kind of street art […]
  • اطلاعات