۱۳:۳۴:۲۹ - جمعه ۱۸ آبان ۱۳۹۷
پشت پرده معافیت بندر چابهار از تحریم آمریکا/ چاقوی دو لبه‌ای به نام چابهار
چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و […]

چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و تلاش برای عرض اندام و توسعه هرچه بیشتر دو کشور پرجمعیت دنیا، یعنی چین و هند قرار نگرفته بودند.



چاقوی دو لبه‌ای به نام چابهار

 

نسیم توسعه به نقل از نیک نفت:  تلاش های واشنگتن در محدود کردن توسعه بندر چابهار می تواند به یک معضل واقعی برای دولت آمریکا تبديل شود.

چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ اما تمامی این تصورات مربوط به زمانی بود که تصمیمات بزرگ برای این دو بندر گرفته نشده بود و این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و تلاش برای عرض اندام و توسعه هرچه بیشتر دو کشور پرجمعیت دنیا، یعنی چین و هند قرار نگرفته بودند. گوادر و چابهار دو بندر کوچک ماهیگیری سال‌های دور با فاصله ۱۷۰ کیلومتر از هم که این روزها می‌روند تا با حضور ابر قدرت‌های اقتصادی به دو رقیب عمده اقتصادی تبدیل شوند.

اهمیت آسیای مرکزی از نظر دار بودن منابع انرژی و وجود منابع دست‌نخورده طبیعی هم‌چون معادن غنی به‌ویژه در افغانستان، هم چین و هم هند را برآن داشت تا برای آینده خود نگاه راهبردی را به دو بندر چابهار ایران و گوادر پاکستان داشته باشند. چین می‌کوشد تا از طریق بندر گوادر پاکستان مقدمات دسترسی آسان و سریع به آسیای میانه را برای تامین منابع طبیعی و انرژی آینده خود فراهم کند و از طرف دیگر هند به‌دلیل اختلاف‌نظرها و مشکلات متعددی که با پاکستان دارد نمی‌خواهد و نمی‌تواند از پاکستان و بنادر آن استفاده کند و این دلیل کافی است تا دولت هند هم به‌عنوان رقیب چین بکوشد دسترسی به آسیای میانه را از راه چابهار تسهیل کند.

چین در یک برنامه منسجم ۱۵ ساله متعهد شده است که ۶۲ میلیارد دلار در گوادر سرمایه‌گذاری کند و تاکنون نیز ۱۴ میلیارد دلار از حجم سرمایه‌گذاری تعهدی خود را وارد میدان کرده است؛ این درحالی است که هند حداکثر متعهد شده حدود ۱ میلیارد دلار به تفسیر ۸۵ میلیون دلار برای تجهیز اسکله‌های بندر شهید بهشتی، ۱۵۰ میلیون برای توسعه پس‌کرانه‌های بندر و  ۹۰۰ میلیون دلار هم برای توسعه راه‌آهن چابهار سرمایه‌گذاری کند.

واگذاری عملیات توسعه بندر چابهار ایران به هند

در اینجا فارغ از روند پیشروی و میزان سرمایه‌گذاری‌ها در بندر چابهار، می‌خواهیم به بررسی علل حساسیت شدید ایالات متحده در مورد بندر چابهار بپردازیم، پروژه‌ای که موجب سردرگمی شدید دولت دونالد ترامپ شده است؛ اما این سردرگمی به دلیل این واقعیت است که ایالات متحده از سویی به دنبال کند کردن سرعت رشد اقتصادی چین و ایجاد مانع و رقیب در مسیر اقتصادی این کشور است و راه‌اندازی بندر چابهار این امکان رقابت با چین را برای هند به عنوان متحد آمریکا فراهم میکند، علاوه براین راه‌اندازی این بندر موجب شکوفایی اقتصادی افغانستان، متحد دیگر ایالات متحده خواهد شد، اما در سوی دیگر این مسئله، ایران و بحث رشد اقتصادی این کشور همگام با راه‌اندازی پروژه چابهار است.

در این خصوص آلیس ولز، نماینده ویژه رئیس جمهوری آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی اعلام کرد که آمریکا تأثیر تحریم های این کشور علیه تهران در خصوص بندر چابهار را مورد بررسی قرار خواهد داد. وی در ادامه افزود: روند (بازنگری) در حال انجام است و ما نگرانی و علاقه مندی در زمینه افزایش صادرات به افغانستان و افزایش صادرات افغانستان به هند را بسیار جدی می‌ گیریم.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت‌ ژورنال چندی پیش در گزارشی مربوط به توسعه بندر چابهار نوشت:  از سویی واشنگتن درصدد اعمال محدودیت در این پروژه در راستای اِعمال تحریم های ضدایرانی است و از سوی دیگر، می داند که انجام چنین کاری تلاش ها برای پیشرفت هند و افغانستان را با مشکل مواجه خواهد ساخت. این روزنامه آمریکایی در ادامه تصریح کرد: بندر مذکور دارای موقعیتی راهبردی در کرانه دریای عمان بوده و ایران را به سوی همان توسعه اقتصادی هدایت می‌ کند که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهوری آمریکا مدعی است با تحریم‌ ها می خواهد جلوی آن را بگیرد.

توافقنامه سه جانبه ترانزیتی چابهار نقشی کلیدی در ارتباطات منطقه ای خواهد داشت

در این بین صحبت‌هایی نیز مبنی بر سنگ اندازی دولت آمریکا بر سر‌راه دولت هند در خصوص راه‌اندازی پروژه بندر چابهار به گوش میرسید که تیرو مورتی، قائم مقام وزیر امور خارجه هند در این خصوص اینگونه اظهار نظر نمود: شایعاتی درباره سنگ اندازی های کشور امریکا بر سر راه این قرارداد در بعضی از نهادهای خبری در حال پخش شدن است اما من به شما می گویم تا جایی که برای ما اهمیت دارد ما به این گونه شایعات به هیچ عنوان وقعی نمی گذاریم؛ تمام تلاش ما این است که این توافقنامه به مراحل اجرایی خود برسد و هند سعی می کند تا در این قرارداد به بهترین شکل ظاهر شود.

تصمیم گرفتیم برای روشن‌تر شدن موضوع و ارزیابی ابعاد مختلف آن با جناب آقای پیرمحمد ملازهی، کارشناس مسایل افغانستان، پاکستان و هند و همچنین جناب آقای دکتر علیرضا رضاخواه، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسایل بین الملل، کارشناس ارشد در مطالعات آمریکا همکلام شویم که در ذیل تقدیم حضورتان می‌شود.

اسپوتنیک: تا چه حد پروژه چابهار را تاثیر گذار بر توسعه آینده اقتصادی ایران می‌دانید؟

ملازهی: بندر چابهار تنها بندری است که خارج از خلیج فارس واقع شده است و به اقیانوس دسترسی دارد، بنابراین اهمیت استراتژیک برای ایران دارد ولی تنها این مسئله نیست که مورد توجه است، بلکه طرح هایی که در ارتباط با ساحل مکوران و دو بندر چابهار در ایران و گوادر در پاکستان هست،محور تحولات قرار میگیرند.

 از آنجا که چین در بندر گوادر و هند در بندر چابهار سرمایه‌گذاری کرده و این دو کشور به نوعی رقیب یکدیگر در سطح منطقه محسوب می‌شوند،بنابراین چابهار علاوه بر اهمیت استراتژیک برای ایران، از دو زاویه دیگر هم حائز اهمیت است: ۱- اگر بندر چابهار تبدیل به بندر مهمی شود که بتواند صادرات و واردات افغانستان و آسیای مرکزی را که محصور در خشکی هستند را رونق دهد و ارتباط آنها را با دنیای خارج از طریق دریا فراهم کند، باعث ارتقا جایگاه ایران در منطقه خواهد شد. ۲- توسعه چابهار منجر به توسعه محور شرق ایران خواهد شد، در صورتی که خطوط ارتباطی فعال شده و خط آهن از چابهار به زاهدان و سپس به سمت استان خراسان جنوبی و پس از آن به سمت ترکمنستان و افغانستان کشیده شود که می‌تواند شرایط اقتصادی را در بندرعباس، هرمزگان، مناطق جنوبی استان کرمان، سیستان و بلوچستان و استان خراسان جنوبی تحت تاثیر قرار دهد.

رضاخواه: بندر چابهار از سویی به علت قرار گرفتن در نزدیکی آبهای آزاد برای ایران موقعیت استراتژیکی دارد و از سوی دیگر به علت قرار گرفتن در یک منطقه محروم در بحث ایران بسیار می‌تواند تاثیر‌گذار باشد. نگاهی دیگر نیز به مرزهای ایران است که طبیعتا توسعه چابهار ثبات در مرزهای شرقی ایران را به دنبال خواهد داشت.

اما سرمایه گذارهای چابهار و به طور مشخص کشور هند ، این بندر را مسیری برای دستیابی به چشم اندازهای بلند مدت خود و به نوعی ابزاری استراتژیک برای رقابت و کنترل چین می‌بینند. به نوعی سردرگمی ایالت متحده در تحریم کردن پروژه چابهار نیز بدین دلیل است که این کار مخالف منافع بلند مدت این کشور برای کنترل چین است.

کشورهای که از تحریم های آمریکا علیه ایران معاف می شوند مشخص شدند

آیا آمریکا راهکاری را برای متوقف کردن این پروژه در پیش خواهد گرفت؟

به همین علل ذکر شده است که تصور می‌شود ایالات متحده برای توسعه چابهار مانع ایجاد می‌کنند اما در واقع اینگونه نیست واگر قرار بود آمریکایی‌ها در این مسیر مانع ایجاد کنند، هند در این راستا سرمایه‌گذاری نمی‌کرد. ایالات متحده اتفاقا به خاطر حضور چین در بند گوادر، ترجیح می‌دهد که تا زمانی که مناسباتش با ایران در این حالت خصمانه قرار دارد به هند این اجازه را بدهد که در چابهار فعال شود تا دور از دست چین یا اروپایی‌ها باقی بماند. بهمین دلیل اگر از این زاویه به قضیه نگاه شود، هند چراغ سبز آمریکا را برای سرمایه‌گذاری در چابهار دریافت کرده است.

آمریکا بیش از 700 نفر از اشخاص، سازمان ها، هواپیماها و کشتی های ایران را به لیست تحریم اضافه می کند

رضاخواه: در صورتی ایالات متحده تصمیمی در این راستا بگیرد باید به هند در بحث کاهش حمایت خود از پاکستان باج بدهند که اینکار بعید به نظر میرسد زیرا نتیجه آن تمایل پاکستان به سمت چین خواهد بود و در این صورت توازن قوا بین المللی بهم میخورد. شاید تنها کاری که آمریکایی‌ها بتوانند انجام بدهند این باشد که به هندی‌ها اجازه سرمایه‌گذاری را  در چابهار بدهند اما از سوی دیگر حمایت خود را از گروه‌های تروریستی در شرق ایران بالا ببرند که البته سابقه این کار را هم داشته‌اند. 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • England v Ireland: Rugby World Cup warm-up – live!
      Updates from the 3pm BST kick-off at TwickenhamScotland edge to comeback victory against FranceAnd you can email Lee here or tweet at @bloodandmud 4.24pm BST And the TMO gives it! Farrell add two. This is slowly becoming an insurance job for Ireland. 4.23pm BST 52 mins. England have a lineout on Ireland’s 22 after Ross […]
    • Manchester United v Crystal Palace, Watford v West Ham and more – live!
      Updates from the 3pm Premier League kick-offs and beyondLive scores: all the goals from around the UK and EuropeAnd you can email Dave here and tweet @DaveTindallgolf 4.24pm BST The visitors are back in front. 4.23pm BST A screamer from Moussa Djenepo. Ings plays a pass out to the summer signing, who takes a touch […]
    • Liverpool v Arsenal: Premier League – live!
      Premier League updates from the 5.30pm BST kick offEmery eyes chance for Arsenal to shine at theatre of screamsAnd you can email Barry here or tweet at @bglendenning 4.23pm BST Early team news: Nicolas Pepe, Mesut Ozil and Granit Xhaka are all in contention to start for Arsenal, but Unai Emery said yesterday that he […]
    • Ashes 2019: England chasing 359 v Australia, third Test day three – live!
      Updates from the third day of play at HeadingleyEngland capitulate with an exhausted shrugAny thoughts? Email them to Rob 4.19pm BST Labuschagne department“As a Brit living in the Netherlands for 20 years I dispute Jon Blair’s analysis of the pronunciation of Labuschagne,” says Martin Millband. “The trick is to join the s to Labu and […]
    • South Africa’s Aphiwe Dyanti tests positive for banned substance
      • Winger denies wrongdoing and requests B sample analysis• Dyanti was 2018 World Rugby Breakthrough Player of the YearSouth Africa winger Aphiwe Dyantyi has tested positive for an unspecified banned substance but denies wrongdoing and has requested his B sample to analysed.The 2018 World Rugby Breakthrough Player of the Year tested positive during a Springbok […]
    • Maitland and Harris edge Scotland to comeback victory over France
      • Scotland 17-14 France• Lock Sam Skinner carried off with hamstring injuryA week after being obliterated in Nice, Scotland turned the tables on France to end a run of five Tests without a win and bolster their World Cup preparations with a comeback victory at Murrayfield.Down 14-3 after 27 minutes following two tries from France […]
    • Prince Andrew denies seeing any suspicious Epstein behaviour
      Duke of York statement distances himself from sex offenderOpinion: Andrew is ‘appalled’ by Epstein. Let that be an end to itPrince Andrew has commented on the Jeffrey Epstein scandal, saying he did not “see, witness or suspect any behaviour of the sort that subsequently led to [the] arrest and conviction” of the deceased financier. Related: […]
    • Jennifer Beals: The L Word’s alpha female is going straight to the top | Rebecca Nicholson
      Will I be glued to its sequel, Generation Q? You betcha!The first trailer for The L Word sequel, Generation Q, was released last week, teasing its return to TV screens in December. Ten years after The L Word’s run ended, I expected to be cynical about its 2019 incarnation. Right now, in the world of […]
    • Nasa astronaut 'accessed ex-partner's bank account from space station'
      Case appears to be first allegation of a crime committed in low Earth orbitNasa is investigating a claim that an astronaut accessed the bank account of her estranged partner while she was living on the International Space Station (ISS). The case appears to be the first allegation of a crime committed in low Earth orbit, […]
    • Norwich City 2-3 Chelsea: Premier League – as it happened
      Tammy Abraham scored twice as Chelsea won by the odd goal of five to see off Norwich at Carrow Road Read Jacob Steinberg’s match report from Carrow Road 2.57pm BST Jacob Steinberg was at Carrow Road to see Chelsea beat newly-promoted Norwich by the odd goal of five in an entertaining lunchtime game. Related: Tammy […]
  • اطلاعات