۱۳:۳۴:۲۹ - جمعه ۱۸ آبان ۱۳۹۷
پشت پرده معافیت بندر چابهار از تحریم آمریکا/ چاقوی دو لبه‌ای به نام چابهار
چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و […]

چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و تلاش برای عرض اندام و توسعه هرچه بیشتر دو کشور پرجمعیت دنیا، یعنی چین و هند قرار نگرفته بودند.



چاقوی دو لبه‌ای به نام چابهار

 

نسیم توسعه به نقل از نیک نفت:  تلاش های واشنگتن در محدود کردن توسعه بندر چابهار می تواند به یک معضل واقعی برای دولت آمریکا تبديل شود.

چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ اما تمامی این تصورات مربوط به زمانی بود که تصمیمات بزرگ برای این دو بندر گرفته نشده بود و این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و تلاش برای عرض اندام و توسعه هرچه بیشتر دو کشور پرجمعیت دنیا، یعنی چین و هند قرار نگرفته بودند. گوادر و چابهار دو بندر کوچک ماهیگیری سال‌های دور با فاصله ۱۷۰ کیلومتر از هم که این روزها می‌روند تا با حضور ابر قدرت‌های اقتصادی به دو رقیب عمده اقتصادی تبدیل شوند.

اهمیت آسیای مرکزی از نظر دار بودن منابع انرژی و وجود منابع دست‌نخورده طبیعی هم‌چون معادن غنی به‌ویژه در افغانستان، هم چین و هم هند را برآن داشت تا برای آینده خود نگاه راهبردی را به دو بندر چابهار ایران و گوادر پاکستان داشته باشند. چین می‌کوشد تا از طریق بندر گوادر پاکستان مقدمات دسترسی آسان و سریع به آسیای میانه را برای تامین منابع طبیعی و انرژی آینده خود فراهم کند و از طرف دیگر هند به‌دلیل اختلاف‌نظرها و مشکلات متعددی که با پاکستان دارد نمی‌خواهد و نمی‌تواند از پاکستان و بنادر آن استفاده کند و این دلیل کافی است تا دولت هند هم به‌عنوان رقیب چین بکوشد دسترسی به آسیای میانه را از راه چابهار تسهیل کند.

چین در یک برنامه منسجم ۱۵ ساله متعهد شده است که ۶۲ میلیارد دلار در گوادر سرمایه‌گذاری کند و تاکنون نیز ۱۴ میلیارد دلار از حجم سرمایه‌گذاری تعهدی خود را وارد میدان کرده است؛ این درحالی است که هند حداکثر متعهد شده حدود ۱ میلیارد دلار به تفسیر ۸۵ میلیون دلار برای تجهیز اسکله‌های بندر شهید بهشتی، ۱۵۰ میلیون برای توسعه پس‌کرانه‌های بندر و  ۹۰۰ میلیون دلار هم برای توسعه راه‌آهن چابهار سرمایه‌گذاری کند.

واگذاری عملیات توسعه بندر چابهار ایران به هند

در اینجا فارغ از روند پیشروی و میزان سرمایه‌گذاری‌ها در بندر چابهار، می‌خواهیم به بررسی علل حساسیت شدید ایالات متحده در مورد بندر چابهار بپردازیم، پروژه‌ای که موجب سردرگمی شدید دولت دونالد ترامپ شده است؛ اما این سردرگمی به دلیل این واقعیت است که ایالات متحده از سویی به دنبال کند کردن سرعت رشد اقتصادی چین و ایجاد مانع و رقیب در مسیر اقتصادی این کشور است و راه‌اندازی بندر چابهار این امکان رقابت با چین را برای هند به عنوان متحد آمریکا فراهم میکند، علاوه براین راه‌اندازی این بندر موجب شکوفایی اقتصادی افغانستان، متحد دیگر ایالات متحده خواهد شد، اما در سوی دیگر این مسئله، ایران و بحث رشد اقتصادی این کشور همگام با راه‌اندازی پروژه چابهار است.

در این خصوص آلیس ولز، نماینده ویژه رئیس جمهوری آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی اعلام کرد که آمریکا تأثیر تحریم های این کشور علیه تهران در خصوص بندر چابهار را مورد بررسی قرار خواهد داد. وی در ادامه افزود: روند (بازنگری) در حال انجام است و ما نگرانی و علاقه مندی در زمینه افزایش صادرات به افغانستان و افزایش صادرات افغانستان به هند را بسیار جدی می‌ گیریم.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت‌ ژورنال چندی پیش در گزارشی مربوط به توسعه بندر چابهار نوشت:  از سویی واشنگتن درصدد اعمال محدودیت در این پروژه در راستای اِعمال تحریم های ضدایرانی است و از سوی دیگر، می داند که انجام چنین کاری تلاش ها برای پیشرفت هند و افغانستان را با مشکل مواجه خواهد ساخت. این روزنامه آمریکایی در ادامه تصریح کرد: بندر مذکور دارای موقعیتی راهبردی در کرانه دریای عمان بوده و ایران را به سوی همان توسعه اقتصادی هدایت می‌ کند که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهوری آمریکا مدعی است با تحریم‌ ها می خواهد جلوی آن را بگیرد.

توافقنامه سه جانبه ترانزیتی چابهار نقشی کلیدی در ارتباطات منطقه ای خواهد داشت

در این بین صحبت‌هایی نیز مبنی بر سنگ اندازی دولت آمریکا بر سر‌راه دولت هند در خصوص راه‌اندازی پروژه بندر چابهار به گوش میرسید که تیرو مورتی، قائم مقام وزیر امور خارجه هند در این خصوص اینگونه اظهار نظر نمود: شایعاتی درباره سنگ اندازی های کشور امریکا بر سر راه این قرارداد در بعضی از نهادهای خبری در حال پخش شدن است اما من به شما می گویم تا جایی که برای ما اهمیت دارد ما به این گونه شایعات به هیچ عنوان وقعی نمی گذاریم؛ تمام تلاش ما این است که این توافقنامه به مراحل اجرایی خود برسد و هند سعی می کند تا در این قرارداد به بهترین شکل ظاهر شود.

تصمیم گرفتیم برای روشن‌تر شدن موضوع و ارزیابی ابعاد مختلف آن با جناب آقای پیرمحمد ملازهی، کارشناس مسایل افغانستان، پاکستان و هند و همچنین جناب آقای دکتر علیرضا رضاخواه، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسایل بین الملل، کارشناس ارشد در مطالعات آمریکا همکلام شویم که در ذیل تقدیم حضورتان می‌شود.

اسپوتنیک: تا چه حد پروژه چابهار را تاثیر گذار بر توسعه آینده اقتصادی ایران می‌دانید؟

ملازهی: بندر چابهار تنها بندری است که خارج از خلیج فارس واقع شده است و به اقیانوس دسترسی دارد، بنابراین اهمیت استراتژیک برای ایران دارد ولی تنها این مسئله نیست که مورد توجه است، بلکه طرح هایی که در ارتباط با ساحل مکوران و دو بندر چابهار در ایران و گوادر در پاکستان هست،محور تحولات قرار میگیرند.

 از آنجا که چین در بندر گوادر و هند در بندر چابهار سرمایه‌گذاری کرده و این دو کشور به نوعی رقیب یکدیگر در سطح منطقه محسوب می‌شوند،بنابراین چابهار علاوه بر اهمیت استراتژیک برای ایران، از دو زاویه دیگر هم حائز اهمیت است: ۱- اگر بندر چابهار تبدیل به بندر مهمی شود که بتواند صادرات و واردات افغانستان و آسیای مرکزی را که محصور در خشکی هستند را رونق دهد و ارتباط آنها را با دنیای خارج از طریق دریا فراهم کند، باعث ارتقا جایگاه ایران در منطقه خواهد شد. ۲- توسعه چابهار منجر به توسعه محور شرق ایران خواهد شد، در صورتی که خطوط ارتباطی فعال شده و خط آهن از چابهار به زاهدان و سپس به سمت استان خراسان جنوبی و پس از آن به سمت ترکمنستان و افغانستان کشیده شود که می‌تواند شرایط اقتصادی را در بندرعباس، هرمزگان، مناطق جنوبی استان کرمان، سیستان و بلوچستان و استان خراسان جنوبی تحت تاثیر قرار دهد.

رضاخواه: بندر چابهار از سویی به علت قرار گرفتن در نزدیکی آبهای آزاد برای ایران موقعیت استراتژیکی دارد و از سوی دیگر به علت قرار گرفتن در یک منطقه محروم در بحث ایران بسیار می‌تواند تاثیر‌گذار باشد. نگاهی دیگر نیز به مرزهای ایران است که طبیعتا توسعه چابهار ثبات در مرزهای شرقی ایران را به دنبال خواهد داشت.

اما سرمایه گذارهای چابهار و به طور مشخص کشور هند ، این بندر را مسیری برای دستیابی به چشم اندازهای بلند مدت خود و به نوعی ابزاری استراتژیک برای رقابت و کنترل چین می‌بینند. به نوعی سردرگمی ایالت متحده در تحریم کردن پروژه چابهار نیز بدین دلیل است که این کار مخالف منافع بلند مدت این کشور برای کنترل چین است.

کشورهای که از تحریم های آمریکا علیه ایران معاف می شوند مشخص شدند

آیا آمریکا راهکاری را برای متوقف کردن این پروژه در پیش خواهد گرفت؟

به همین علل ذکر شده است که تصور می‌شود ایالات متحده برای توسعه چابهار مانع ایجاد می‌کنند اما در واقع اینگونه نیست واگر قرار بود آمریکایی‌ها در این مسیر مانع ایجاد کنند، هند در این راستا سرمایه‌گذاری نمی‌کرد. ایالات متحده اتفاقا به خاطر حضور چین در بند گوادر، ترجیح می‌دهد که تا زمانی که مناسباتش با ایران در این حالت خصمانه قرار دارد به هند این اجازه را بدهد که در چابهار فعال شود تا دور از دست چین یا اروپایی‌ها باقی بماند. بهمین دلیل اگر از این زاویه به قضیه نگاه شود، هند چراغ سبز آمریکا را برای سرمایه‌گذاری در چابهار دریافت کرده است.

آمریکا بیش از 700 نفر از اشخاص، سازمان ها، هواپیماها و کشتی های ایران را به لیست تحریم اضافه می کند

رضاخواه: در صورتی ایالات متحده تصمیمی در این راستا بگیرد باید به هند در بحث کاهش حمایت خود از پاکستان باج بدهند که اینکار بعید به نظر میرسد زیرا نتیجه آن تمایل پاکستان به سمت چین خواهد بود و در این صورت توازن قوا بین المللی بهم میخورد. شاید تنها کاری که آمریکایی‌ها بتوانند انجام بدهند این باشد که به هندی‌ها اجازه سرمایه‌گذاری را  در چابهار بدهند اما از سوی دیگر حمایت خود را از گروه‌های تروریستی در شرق ایران بالا ببرند که البته سابقه این کار را هم داشته‌اند. 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Roger Federer v Stefanos Tsitsipas: Australian Open 2019 – live!
      Game-by-game updates from the fourth round matchRetirement not on Federer’s mind after easing into last 16Any thoughts? You can email Will or tweet @Will_Unwin 9.40am GMT Second set: Tsitsipas* 6-7, 3-3 Federer Will I learn how to spell Tsitsipas off the top of my head before this match finishes? No probably not. 9.29am GMT Second […]
    • My Oscar goes to... Our film critics reveal their personal shortlists
      Ahead of the official Academy nominations, the Observer’s critics pick their own winners Continue reading...
    • Bauhaus at 100: the revolutionary movement's enduring appeal
      Sleek, pared-back, industrial elegance – that’s how most of us think of Bauhaus, the modernist design group born in Germany in 1919. But that was only one side of this short-lived but longlasting movement…• Norman Foster, Margaret Howell, Michael Craig-Martin and others on Bauhaus’s rich legacyThe Bauhaus, simply put, was a German school of art […]
    • Fire at French ski resort of Courchevel kills two
      Blaze forces evacuation of 60 workers, including foreigners, from three-storey buildingTwo people have died and a dozen more were injured in a fire at the ski resort of Courchevel in the French Alps, officials said.The pre-dawn blaze forced the evacuation of 60 resort workers, including foreigners, from a three-storey accommodation building. Continue reading...
    • Davos 2019: What to watch for at the World Economic Forum
      As many world leaders stay away, will any progress be made at ‘family reunion for the people who broke the world’?Political and economic problems loom heavily over the global elite as they gather at Davos for the World Economic Forum (WEF). But is there any political will to fix them? Continue reading...
    • Jeremy Corbyn expected to back move to block no-deal Brexit
      Labour is considering a proposal that would force Theresa May to extend Britain’s membership of the EUJeremy Corbyn is poised to back a plan to block a no-deal Brexit as pressure builds within Labour and the trade unions for a delay to Britain’s EU departure.It is understood that the leader and his shadow cabinet team […]
    • Inside the weird, sinister world of apartheid’s secret mercenaries
      A South African militia that claimed to be behind the murder of a UN chief was involved in deadly work across the continent, its members sayKeith Maxwell, the self-declared “commodore” of the South African Institute for Maritime Research (SAIMR), liked to dress up on special occasions in the garish costume of a 18th-century admiral, with […]
    • Manny Pacquiao overwhelms Adrien Broner in play for Mayweather rematch
      Pacquiao beats Broner by unanimous decision – as it happenedFilipino politician dominates in first outing since 40th birthdayPacquiao defends his WBA regular welterweight championshipManny Pacquiao showed Saturday night he’s still got plenty of fight for a fighter on the wrong side of 40.Whether Pacquiao’s dominating win over Adrien Broner gets him a rematch with Floyd […]
    • Milan art tour: fresco heaven, without the crowds
      Resist the urge to splurge in the city’s chic shops and instead lose yourself in its transcendental artThink of Milan and you think of fashion. The first time I spent more than a few hours in the city, I roamed the Galleria Vittorio Emanuele II – Italy’s oldest shopping arcade, built in the 1860s and […]
    • 'The goal is to automate us': welcome to the age of surveillance capitalism
      Shoshana Zuboff’s new book is a chilling exposé of the business model that underpins the digital world. Observer tech columnist John Naughton explains the importance of Zuboff’s work and asks the author 10 key questionsWe’re living through the most profound transformation in our information environment since Johannes Gutenberg’s invention of printing in circa 1439. And […]
  • اطلاعات