۱۳:۳۴:۲۹ - جمعه ۱۸ آبان ۱۳۹۷
پشت پرده معافیت بندر چابهار از تحریم آمریکا/ چاقوی دو لبه‌ای به نام چابهار
چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و […]

چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و تلاش برای عرض اندام و توسعه هرچه بیشتر دو کشور پرجمعیت دنیا، یعنی چین و هند قرار نگرفته بودند.



چاقوی دو لبه‌ای به نام چابهار

 

نسیم توسعه به نقل از نیک نفت:  تلاش های واشنگتن در محدود کردن توسعه بندر چابهار می تواند به یک معضل واقعی برای دولت آمریکا تبديل شود.

چابهار و گوادر شاید چندان برای ایرانیان و ساکنین پاکستان اسامی آشنا نباشند، شاید نام چابهار تنها تصویری از یک بندر کوچک در جنوب ایران را به ذهن اکثر ایرانیان متبادر سازد،تصور ساکنین پاکستان نیز از گوادر چیزی خارج از یک بندر کوچک ماهیگیری نیست؛ اما تمامی این تصورات مربوط به زمانی بود که تصمیمات بزرگ برای این دو بندر گرفته نشده بود و این دو بندر تبدیل به محلی برای قدرت نمایی و تلاش برای عرض اندام و توسعه هرچه بیشتر دو کشور پرجمعیت دنیا، یعنی چین و هند قرار نگرفته بودند. گوادر و چابهار دو بندر کوچک ماهیگیری سال‌های دور با فاصله ۱۷۰ کیلومتر از هم که این روزها می‌روند تا با حضور ابر قدرت‌های اقتصادی به دو رقیب عمده اقتصادی تبدیل شوند.

اهمیت آسیای مرکزی از نظر دار بودن منابع انرژی و وجود منابع دست‌نخورده طبیعی هم‌چون معادن غنی به‌ویژه در افغانستان، هم چین و هم هند را برآن داشت تا برای آینده خود نگاه راهبردی را به دو بندر چابهار ایران و گوادر پاکستان داشته باشند. چین می‌کوشد تا از طریق بندر گوادر پاکستان مقدمات دسترسی آسان و سریع به آسیای میانه را برای تامین منابع طبیعی و انرژی آینده خود فراهم کند و از طرف دیگر هند به‌دلیل اختلاف‌نظرها و مشکلات متعددی که با پاکستان دارد نمی‌خواهد و نمی‌تواند از پاکستان و بنادر آن استفاده کند و این دلیل کافی است تا دولت هند هم به‌عنوان رقیب چین بکوشد دسترسی به آسیای میانه را از راه چابهار تسهیل کند.

چین در یک برنامه منسجم ۱۵ ساله متعهد شده است که ۶۲ میلیارد دلار در گوادر سرمایه‌گذاری کند و تاکنون نیز ۱۴ میلیارد دلار از حجم سرمایه‌گذاری تعهدی خود را وارد میدان کرده است؛ این درحالی است که هند حداکثر متعهد شده حدود ۱ میلیارد دلار به تفسیر ۸۵ میلیون دلار برای تجهیز اسکله‌های بندر شهید بهشتی، ۱۵۰ میلیون برای توسعه پس‌کرانه‌های بندر و  ۹۰۰ میلیون دلار هم برای توسعه راه‌آهن چابهار سرمایه‌گذاری کند.

واگذاری عملیات توسعه بندر چابهار ایران به هند

در اینجا فارغ از روند پیشروی و میزان سرمایه‌گذاری‌ها در بندر چابهار، می‌خواهیم به بررسی علل حساسیت شدید ایالات متحده در مورد بندر چابهار بپردازیم، پروژه‌ای که موجب سردرگمی شدید دولت دونالد ترامپ شده است؛ اما این سردرگمی به دلیل این واقعیت است که ایالات متحده از سویی به دنبال کند کردن سرعت رشد اقتصادی چین و ایجاد مانع و رقیب در مسیر اقتصادی این کشور است و راه‌اندازی بندر چابهار این امکان رقابت با چین را برای هند به عنوان متحد آمریکا فراهم میکند، علاوه براین راه‌اندازی این بندر موجب شکوفایی اقتصادی افغانستان، متحد دیگر ایالات متحده خواهد شد، اما در سوی دیگر این مسئله، ایران و بحث رشد اقتصادی این کشور همگام با راه‌اندازی پروژه چابهار است.

در این خصوص آلیس ولز، نماینده ویژه رئیس جمهوری آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی اعلام کرد که آمریکا تأثیر تحریم های این کشور علیه تهران در خصوص بندر چابهار را مورد بررسی قرار خواهد داد. وی در ادامه افزود: روند (بازنگری) در حال انجام است و ما نگرانی و علاقه مندی در زمینه افزایش صادرات به افغانستان و افزایش صادرات افغانستان به هند را بسیار جدی می‌ گیریم.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت‌ ژورنال چندی پیش در گزارشی مربوط به توسعه بندر چابهار نوشت:  از سویی واشنگتن درصدد اعمال محدودیت در این پروژه در راستای اِعمال تحریم های ضدایرانی است و از سوی دیگر، می داند که انجام چنین کاری تلاش ها برای پیشرفت هند و افغانستان را با مشکل مواجه خواهد ساخت. این روزنامه آمریکایی در ادامه تصریح کرد: بندر مذکور دارای موقعیتی راهبردی در کرانه دریای عمان بوده و ایران را به سوی همان توسعه اقتصادی هدایت می‌ کند که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهوری آمریکا مدعی است با تحریم‌ ها می خواهد جلوی آن را بگیرد.

توافقنامه سه جانبه ترانزیتی چابهار نقشی کلیدی در ارتباطات منطقه ای خواهد داشت

در این بین صحبت‌هایی نیز مبنی بر سنگ اندازی دولت آمریکا بر سر‌راه دولت هند در خصوص راه‌اندازی پروژه بندر چابهار به گوش میرسید که تیرو مورتی، قائم مقام وزیر امور خارجه هند در این خصوص اینگونه اظهار نظر نمود: شایعاتی درباره سنگ اندازی های کشور امریکا بر سر راه این قرارداد در بعضی از نهادهای خبری در حال پخش شدن است اما من به شما می گویم تا جایی که برای ما اهمیت دارد ما به این گونه شایعات به هیچ عنوان وقعی نمی گذاریم؛ تمام تلاش ما این است که این توافقنامه به مراحل اجرایی خود برسد و هند سعی می کند تا در این قرارداد به بهترین شکل ظاهر شود.

تصمیم گرفتیم برای روشن‌تر شدن موضوع و ارزیابی ابعاد مختلف آن با جناب آقای پیرمحمد ملازهی، کارشناس مسایل افغانستان، پاکستان و هند و همچنین جناب آقای دکتر علیرضا رضاخواه، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسایل بین الملل، کارشناس ارشد در مطالعات آمریکا همکلام شویم که در ذیل تقدیم حضورتان می‌شود.

اسپوتنیک: تا چه حد پروژه چابهار را تاثیر گذار بر توسعه آینده اقتصادی ایران می‌دانید؟

ملازهی: بندر چابهار تنها بندری است که خارج از خلیج فارس واقع شده است و به اقیانوس دسترسی دارد، بنابراین اهمیت استراتژیک برای ایران دارد ولی تنها این مسئله نیست که مورد توجه است، بلکه طرح هایی که در ارتباط با ساحل مکوران و دو بندر چابهار در ایران و گوادر در پاکستان هست،محور تحولات قرار میگیرند.

 از آنجا که چین در بندر گوادر و هند در بندر چابهار سرمایه‌گذاری کرده و این دو کشور به نوعی رقیب یکدیگر در سطح منطقه محسوب می‌شوند،بنابراین چابهار علاوه بر اهمیت استراتژیک برای ایران، از دو زاویه دیگر هم حائز اهمیت است: ۱- اگر بندر چابهار تبدیل به بندر مهمی شود که بتواند صادرات و واردات افغانستان و آسیای مرکزی را که محصور در خشکی هستند را رونق دهد و ارتباط آنها را با دنیای خارج از طریق دریا فراهم کند، باعث ارتقا جایگاه ایران در منطقه خواهد شد. ۲- توسعه چابهار منجر به توسعه محور شرق ایران خواهد شد، در صورتی که خطوط ارتباطی فعال شده و خط آهن از چابهار به زاهدان و سپس به سمت استان خراسان جنوبی و پس از آن به سمت ترکمنستان و افغانستان کشیده شود که می‌تواند شرایط اقتصادی را در بندرعباس، هرمزگان، مناطق جنوبی استان کرمان، سیستان و بلوچستان و استان خراسان جنوبی تحت تاثیر قرار دهد.

رضاخواه: بندر چابهار از سویی به علت قرار گرفتن در نزدیکی آبهای آزاد برای ایران موقعیت استراتژیکی دارد و از سوی دیگر به علت قرار گرفتن در یک منطقه محروم در بحث ایران بسیار می‌تواند تاثیر‌گذار باشد. نگاهی دیگر نیز به مرزهای ایران است که طبیعتا توسعه چابهار ثبات در مرزهای شرقی ایران را به دنبال خواهد داشت.

اما سرمایه گذارهای چابهار و به طور مشخص کشور هند ، این بندر را مسیری برای دستیابی به چشم اندازهای بلند مدت خود و به نوعی ابزاری استراتژیک برای رقابت و کنترل چین می‌بینند. به نوعی سردرگمی ایالت متحده در تحریم کردن پروژه چابهار نیز بدین دلیل است که این کار مخالف منافع بلند مدت این کشور برای کنترل چین است.

کشورهای که از تحریم های آمریکا علیه ایران معاف می شوند مشخص شدند

آیا آمریکا راهکاری را برای متوقف کردن این پروژه در پیش خواهد گرفت؟

به همین علل ذکر شده است که تصور می‌شود ایالات متحده برای توسعه چابهار مانع ایجاد می‌کنند اما در واقع اینگونه نیست واگر قرار بود آمریکایی‌ها در این مسیر مانع ایجاد کنند، هند در این راستا سرمایه‌گذاری نمی‌کرد. ایالات متحده اتفاقا به خاطر حضور چین در بند گوادر، ترجیح می‌دهد که تا زمانی که مناسباتش با ایران در این حالت خصمانه قرار دارد به هند این اجازه را بدهد که در چابهار فعال شود تا دور از دست چین یا اروپایی‌ها باقی بماند. بهمین دلیل اگر از این زاویه به قضیه نگاه شود، هند چراغ سبز آمریکا را برای سرمایه‌گذاری در چابهار دریافت کرده است.

آمریکا بیش از 700 نفر از اشخاص، سازمان ها، هواپیماها و کشتی های ایران را به لیست تحریم اضافه می کند

رضاخواه: در صورتی ایالات متحده تصمیمی در این راستا بگیرد باید به هند در بحث کاهش حمایت خود از پاکستان باج بدهند که اینکار بعید به نظر میرسد زیرا نتیجه آن تمایل پاکستان به سمت چین خواهد بود و در این صورت توازن قوا بین المللی بهم میخورد. شاید تنها کاری که آمریکایی‌ها بتوانند انجام بدهند این باشد که به هندی‌ها اجازه سرمایه‌گذاری را  در چابهار بدهند اما از سوی دیگر حمایت خود را از گروه‌های تروریستی در شرق ایران بالا ببرند که البته سابقه این کار را هم داشته‌اند. 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Rees-Mogg: topple May now or she will lead Tories into election
      Backbench Brexiter claims very few Tories want Theresa May to lead the party into 2022Jacob Rees-Mogg has said Conservative MPs must seize their chance to topple Theresa May or face the prospect of her leading the party into the next election, though he denied Eurosceptics had been humiliated by their failure so far to trigger […]
    • Bank of England backs Theresa May's Brexit deal, and warns of no-deal dangers – business live
      All the day’s economic and financial news, as MPS grill the Bank of England about BrexitHaldane: No-deal fears are hurting growthSaunders: Businesses aren’t ready for no-deal BrexitCarney: May’s Brexit transition deal would support UK economyBank will release its Brexit scenarios next week 12.12pm GMT Andy Haldane then gives a pithy explanation of Britain’s productivity crisis.He […]
    • Brexiteers are subverting language to obscure the truth, Trump-style | Bobby McDonagh
      It started with fake news, but now any unpalatable fact is fair game for the ‘thought incinerator’“A lie can travel halfway around the world while the truth is still putting on its shoes,” Mark Twain is said to have warned. In this era of social media, let’s make that all the way round the world […]
    • Nigel Slater’s crab and coriander fettuccine recipe
      Creamy pasta with a fishy, herby, succulent sauceBring a large, deep pot of water to the boil and salt it generously. Lower 125g of fettuccine into the water and let it cook until al dente. Continue reading...
    • Eccentric women: why they are more important than ever in our oppressive era
      From Janelle Monáe to Tilda Swinton, unconventional women are having a moment. In an age threatened by groupthink and strongman politics, they provide an essential antidoteCrazy. Feisty. Bolshy. Bossy. Hysterical. Sassy. Shrill. Spinster. Cat woman. Hag. Cougar. Frigid. Slut. Bitch. The English language has no end of words to describe women who don’t behave the […]
    • The Spin | Jack Leach and Ajaz Patel show left-arm spin is alive and well in cricket
      Both may be new to the Test scene but still bowled England and New Zealand, respectively, to famous away wins, timely entrances given Rangana Herath’s retirementRangana Herath did not want to end his Test career with a defeat in Galle but in the early days of the Sri Lankan’s new life as a retired cricketer, […]
    • Rapper 6ix9ine arrested on robbery, racketeering and firearms charges
      Platinum-selling rapper Daniel Hernandez could face life imprisonment after latest in a string of arrests, alongside alleged gang membersThe US rapper 6ix9ine, real name Daniel Hernandez and also known as Tekashi 6ix9ine, could be sentenced to life imprisonment if convicted of extensive new criminal charges that have been laid against him.Hernandez, whose single Fefe went […]
    • 'A terrible shame': Jude Law defends Woody Allen film after Amazon shelves it
      Actor defends A Rainy Day in New York, shot in 2017 but postponed after cast members denounced the directorJude Law has defended A Rainy Day in New York, the film he made with Woody Allen in 2017 and which has been indefinitely shelved after a number of its stars publicly disassociated themselves from Allen over […]
    • 'A liquid catapult': big-wave surfer returns to scene of nightmare wipeout
      Andrew Cotton, who broke his back on a huge wave at Nazaré in Portugal in 2017, prepares to scale the notorious peaks againLooking out from the jagged headland at Nazaré in Portugal, the Atlantic Ocean below looks tranquil. Baby waves – or so they seem from above – peel left across the town’s northern beach […]
    • New Labour was far more leftwing than it is given credit for | Glen O’Hara
      The idea that Tony Blair was ‘neoliberal’ is not just crudely simplistic – it contributes to the party’s current problems It has become a commonplace of leftwing thought that the New Labour governments were “neoliberal”. The word is thrown around like confetti. But not only has the word itself now become so widely used as […]
  • اطلاعات