۱۳:۱۸:۳۶ - جمعه ۹ تیر ۱۳۹۶
پارادوکس نابرابری‌های عمیق در ایران و بی‌توجهی سیاستگذاران
تدابیری سیاستی سیاستگذاران ما با شکست موجه می‌شود و این موضوع از آغاز طرح تعدیل ساختاری که منجر به تعمیق نابرابری‌ها شده است، دیده می‌شود. فرشاد مومنی می‌گوید گرچه ادعای ما در مقام شعار این است که از نظر اعتقادی باید عدالت برقرار شده و از نابرابری‌های ناموجه در ایران جلوگیری می‌شد ولی در عمل […]

تدابیری سیاستی سیاستگذاران ما با شکست موجه می‌شود و این موضوع از آغاز طرح تعدیل ساختاری که منجر به تعمیق نابرابری‌ها شده است، دیده می‌شود.



فرشاد مومنی می‌گوید گرچه ادعای ما در مقام شعار این است که از نظر اعتقادی باید عدالت برقرار شده و از نابرابری‌های ناموجه در ایران جلوگیری می‌شد ولی در عمل می‌بینیم که در حدی که در کشورهای دیگر جهان هم به این مسئله توجه بایسته‌ای نشده است.

فرشاد مومنی در نشست دین و اقتصاد که هشتم تیر ماه برگزار شد، اظهار کرد: درباره مسئله نابرابری (نابرابری‌های موجه)، باید بگویم که در این زمینه ما در ایران با یک وضعیت پارادوکسیکال رو به‌رو هستیم. از یک طرف شرایط ابران به لحاظ تاریخی، جغرافیایی و سیاسی به‌گونه‌ای است که انگار ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند تا انواع نابرابری‌های موجه را بازتولید کنند. ولی از طرف دیگر به طرز عجیبی مشاهده می‌شود که بحث نابرابری و توجه به آثار زیان‌بار آن نه چندان در دستور کار نظام آموزشی و پژوهشی و تبلیعاتی ما است و نه به شکل اصولی نظام تصمیم‌گیری ما به آن پرداخته است.

وی همچنین بیان کرد: بنابر آنچه گفته شد با اطمینان می‌گویم یکی از بزرگترین خلاء‌های معرفتی در ایران آگاهی نسبت به طول و عرض مسئله نابرابری‌های ناموجه و آثار سهمیگین آن‌ها بر علیه توسعه انسانی، اجتماعی، اقتصادی و پایدار است. جالب است با وجود اینکه ادعای ما در مقام شعار این است که از نظر اعتقادی جزو عدلیه به حساب می‌آییم (عدل در زمره اصول دین ما به شمار می‌آید)، ولی در حدی که در کشورهای دیگر جهان که چنین ادعایی هم ندارند هم به این مسئله توجه بایسته‌ای مشاهده نمی‌شود.

مومنی با اشاره به کتاب سرمایه در قرن بیستم پیکتی اظهار کرد: این کتاب در سرتاسر دنیا مورد توجه قرار گرفت ولی در ایران آنگونه که شایسته است به آن پرداخته نشد. شاید بشود ادعا کرد که بزرگترین دغدغه پیکتی در این کتاب این است که هشدار می‌دهد که در ربع اول قرن ۲۱ گستره و عمق نابرابری‌ها از مرزهای خطرناک روبه‌رو می‌کند. پیکتی همچنین یادآوری می‌کند که در نیمه اول قرن بیستم وقتی نابرابری‌ها از حدودی فراتر رفت، جهان شاهد دو جنگ جهانی شد. فلسفه این کتاب نیز همان است که هشدار می‌دهد نسبت به اینکه به همان وضعیت برگردیم. موضوع مارپیج بی‌پایان نابرابری از دیکر مباحث پیکتی است که او راه حل برون رفت پیکتی از آن را انقلاب اجتماعی سوم می‌داند.

این استاد دانشگاه همچنین بیان کرد: اولین کارکرد سوءنابرابری‌های غیرموجه این است که مناسبات اجتماعی درونی و بیرونی کشورها را مبتنی بر ستیز می‌کند. در چارچوب این مناسبات برخورداری از طریق حذف و سرکوب میسر می‌شود و چون در چارچوب تخصصی شدن امور و تقسیم کار عقلایی موضوعیت پیدا نمی‌کند، جهان در همه عرصه‌های حیات جمعی خود با بحران روبه‌رو می‌شود. یکی از نقدهای وارده بر اتقتصاد نوکلاسیکی این است که در این رویکرود یک تاکید افراطی بر مسئله رقابت می‌شود که برخورد سهل‌انگارانه افراطی با ابعاد اهمیت مناسبات مشوق همکاری به دنبال دارد. شاه بیت مسئله ثروت ملل اسمیت مسئله رقابت نیست بلکه معجزه تقسیم کار است. به این معنی که افراد قادر به همکاری با یکدیگر باشند. اسمیت تقسیم کار را در مثال سطح خرد مطرح می‌کند و وجه معجزه‌آسای آن را به اعتبار جهش خارق‌العاده‌ای که در بهره‌وری و کارایی به وحود می‌آید مطرح می‌کند.

مومنی درباره ثروت ملل توضیح بیشتری می‌دهد: در مثال کلاسیک ثروت ملل دو کارخانه سنجلق‌سازی مقایسه می‌شوند. ابتدا کارخانه‌ای که هر کسی تولید سنجاق را خود به عهده می‌گیرد و کارخانه‌ای که تخصیص کار صورت گرفته و کارگران با همکاری  تولید سنجاق را پیش می‌برند. بر مبنای مشاهده میدانی اسمیت مشخص شده است در کارخانه اول روزانه ۲۰ سنجاق و در کارخانه دوم ۴۰۰۰ سنجاق تولید می‌شود.

این پژوهشگر اقتصاد سیاسی بیان کرد: همچنین یکی از وجوه دیگر نابرابری ناموجه رابطه آنها با مناسبات مبتنی بر سلطه است. خواه بر بازار سیاست باشد و خواه بازار اقتصاد. در دورانی که مسئله وابستگی . مناسبات سلطه در نظام کارشناسی حساسیت‌برانگیزی می‌کرد، وقتی صورت‌بندی‌های نظری را بررسی می‌کنیم می‌فهمیم رابطه مبتنی بر وابستگی پیامد اجتناب‌ناپذیر دو قدرت ملی نابرابر است. که در آن قدرت برتر و کشوری که از توانایی‌های بیشتر برخوردار است همه مناسبات احتماعی، اقتصادی و فرهنگی را در طرف وابسته مشروط بر اراده خود می‌کند. پس در ذات مناسبات نابرابر مناسبات مبتنی بر سلطه وجود دارد. از این زاویه افق‌های حیرت‌انگیزی قابل مشاهده است. موضوعی که متاسفانه درباره آن حساسیت بایسته‌ای وجود ندارد.

مومنی با اشاره به آرای گالبرایت درباره کتاب آناتومی قدرت گفت: این اقنصاددان در این کتاب مسیر اعمال قدرت و برقرار کردن مناسبات میتنی بر سلطه و وابسته را به شکل منحصر به فرد مطرح کرده است. او معتقد است هرقدر که به سال‌های پایانی قرن بیستم نزدیک‌تر می‌شویم مناسبات قدرت شکل‌ نامرئی‌تر و پیچیده‌تر و نامحسوس‌تری می‌گیرد. به عبارتی دیگر مناسبات سلطه به درونی شدن وابستگی منجر می‌شود. چون مناسبات مبتنی بر سلطه با چشم غیر مسلحه دیده نمی‌شود، نفی و انکار می‌شود. بسیار پیچیده و پر رمز و راز است که نیازمند تحقیق و دقت فراوان است.

عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی بیان کرد: یکی دیگر از آثار سوءنابرابری‌ها ناموجه این است که در مقیاس ملی و بین‌المللی گروه‌هایی را ظالمانه بر دیگران مسلط کرده و به این ترتیب انبوهی از ناهنجاری‌های سیستمی به دنبال آن به وجود می‌آید. به این ترتیب واقعا مشخص می‌شود که هزینه فرصت غفلت از این موضوع برای جامعه ما می‌تواند شکننده باشد.

وی افزود: یکی از کارهای ارزنده در این زمینه کار پل استریتن است که تصریح کرده است، مناسبات نابرابر جامعه را به سمت آشتی‌ناپذری می‌کشاند و حتی در کشاورهای صنعتی پیشرفته منشاء بی‌ثباتی و جرم‌زدایی می‌شود و همچنین سبب کاهش سرمایه‌گذاری‌های مولد و تولید ناخالص داخلی و درآند سرانه شده و اعتماد تعهده اجتماعی را کاهش و سبب افزایش بی‌اخلاقی و حسد و کاهش عزت نفس افراد شده و به این ترتیب نابرابری‌های نیروی محرک کاهش امید به زندگی‌ می‌شود.

مومنی بیان کرد: نابرابری‌های ناموجه همه ابعاد حیات جمعی انسان‌ها را دچار آشفتگی و بی‌سامانی می‌کند. این مسئله بسیار حیاتی است و در ایران در چارچوب مناسبات اقتصاد رانتی نادیده گرفته می‌شود. امروز می‌بینیم که تدابیری سیاستی سیاست‌گذاران ما با شکست موجه می‌شود و این موضوع از آغاز طرح تعدیل ساختاری که منجر به تعمیق نابرابری‌ها شده است دیده می‌شود.

مومنی با انتقاد از اینکه در ایران چون توسعه دغدغه سیاست‌گذاران نیست بنابراین علی‌رغم پرداخت حق عضویت به بانک جهانی UNDP ولی گزارش‌های آنها ترجمه نمی‌شود، بیان کرد: عرب‌ها دو دهه است که به سازمان ملل متحده هزینه‌ای پرداخت می‌کنند که تا گزارش‌های سیستم یو ان عربی هم منتشر می‌شود. ما اگر توان مالی آنها را نداریم ولی می‌توانیم در داخل کشور به فکر ترجمه کم‌هزینه‌تر آن باشیم.

وی به گزارش ۲۰۰۶ توسعه انسانی که به موضوع بحران جهانی آب پرداخته بود اشاره کرد و گفت: در این گزارش آمده است که حتی امروز که بحران آب در مقیاس جهانی مورد توجه است می‌بینیم که در جهان بیش از مصارف آب وجود دارد ولی مشکل این است که برخی مردم به طور خاص فقرا به واسطه فقر و حقوق قانونی اندکی که دارند، نوع و میزان دسترسی آنها به زیرساخت‌های لازم برای استفاده از آب و برای زندگی و بقا دچار مشکل می‌شود. این گزارش نشان می‌دهد که بحران آب به سه عنصر مربوط می‌شود که ریشه‌های اصلی بحران آب است: فقر، نابرابری و مناسبت نابرابر بین گروها و کشورها است.

مومنی بیان کرد: مسئله نابرابری همه وجوه حیات انسان‌ها را ناهنجار می‌کند. با این حال در ایران به آنها توجه نمی‌شود با اینکه در طبق آموزه‌های دینی ما نیز باید به آن پرداخته می‌شد.

منبع: ایسنا

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Letter in Utrecht getaway car may suggest terror motive
      Dutch officials find evidence in car of main suspect in shooting that killed threeDutch prosecutors have said they are seriously considering a possible terrorist motive for the shooting in Utrecht, and have so far been unable to find a link between the main suspect and the three people who were killed.The regional public prosecutor’s office […]
    • Do not give Christchurch suspect notoriety, urges Jacinda Ardern – video
      New Zealand’s prime minister has said she will never speak the name of the Christchurch attack suspect, and urged the public to remember the victims’ names instead. Addressing parliament for the first time since Friday’s attack, Jacinda Ardern said the accused would face ‘the full force of the law’• Ardern says she will never speak […]
    • Japanese Olympic chief to quit amid corruption allegations scandal
      Tsunekazu Takeda denies claims relating to payments to consultancy linked to son of disgraced ex-Olympic officialThe president of the Japanese Olympic Committee (JOC) has said he will resign amid allegations of corruption over Tokyo’s successful bid to host the 2020 Games.Tsunekazu Takeda, 71, who will also step down from the International Olympic Committee, has denied […]
    • Andre Williams: farewell to R&B's raunchiest raconteur
      The midwestern singer, who has died aged 82, worked with everyone from Berry Gordy to thrash punks – and arguably invented rap musicAndre Williams died in Chicago on Sunday aged 82 after being diagnosed with colon cancer two weeks earlier. To most people, his name will be unfamiliar, but to me he was one of […]
    • Far-right Israeli campaign ad jokes of 'fascism' perfume
      Video appears to make light of accusations of ultranationalist and authoritarian politicsIsrael’s far-right justice minister has released a campaign video for forthcoming elections in which she poses in a mock advertisement for a perfume called “Fascism”.The move appears to make light of criticism – including accusations of fascism – of Ayelet Shaked’s attempts to restructure […]
    • Love Death & Robots review – prestige TV with added sexbots
      Perfect for anyone with a low attention span, David Fincher’s pic’n’mix show is short, satisfyingly wicked and self-consciously NSFWIf being online constantly has hacked away at our attention spans, commissioning the future-shock pic’n’mix Love Death & Robots seems like a smart move by Netflix. This is prestige TV in convenient pill form: a sprawling anthology […]
    • May could still hold another vote on her deal, says Brexit secretary
      Stephen Barclay says vote possible if PM agrees terms of article 50 extension with EUToday’s latest political developments - live updatesThe Brexit secretary, Stephen Barclay, has insisted the prime minister may be able to hold another vote on her Brexit deal if she agrees the terms of an article 50 extension with the EU, believing […]
    • Welcome to hell, fellas! Now the world of fashion is coming for you, too | Arwa Mahdawi
      After centuries of women being given rigid rules about how they should dress, a recent article in the Observer gave men similar advice – and it didn’t go over wellI’m going to let you in on a little secret about the Feminist Agenda™: we’re not actually too bothered about equal rights and bodily autonomy and […]
    • Chattanooga FC: the US club with 2,000 owners around the world
      The Tennessee club sold more than $500,000 in shares in a month. They believe they have tapped into a market for fans who want a stake in their teamStefan Szymanski is a professor of sport management at the University of Michigan, the author of the much-lauded Soccernomics, and a supporter of Detroit City FC of […]
    • She bangs: what Jenny Lewis’s fringe tells us about her musical direction
      From fluffy child actor to blunt and beyond, the singer’s hair always corresponds with where she’s at creativelyAlt-icon Jenny Lewis is back! A perfect opportunity, then, to look into how the length and cut of the singer-songwriter’s bangs (the infinitely cooler American word for a fringe, guys) corresponds with where she’s at musically – honest. […]
  • اطلاعات