۰:۴۰:۵۳ - شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۸
نخست وزیری که به اتهام لری حرف زدن، برکنار شد!
نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را […]

نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را تخطئه کنند.



Related image

 

نسیم توسعه به نقل از سیمای زاگرس:  مخالفان، نجف‌قلی بختیار را به بی‌سوادی متهم می‌کردند. شاید امروزه برخی لرهای تجددگرا نیز “لری حرف زدن نخست وزیر” را عامل کاهش جایگاه او بدانند. ولی نجف‌قلی بختیار، با همین یک کار خود، نامش را در تاریخ مردم لر جاودانه کرد و نشان داد “سواد قومی” و “سواد سیاسی راهبردی” وی بسیار بیشتر از کسانی است که با دو کلاس درس دانشگاهی گمان می‌کنند دستیابی به رفاه در گرو فرار از هویت و گم‌خویشی و فراموشی زبان و رسم لری است.

نجف‌قلی بختیار (معروف به حاج نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری) پس از مشروطه دو بار در تهران به نخست‌وزیری رسید. تشکیل کابینه توسط این دولتمرد لر بختیاری، با جوسازی سنگین انیران و کویرنشینان قومگرا همراه شد. تا آنجا که کابینه وی را کابینه ایران ندانسته و “کابینه لری” می‌نامیدند تا به این وسیله دولت قانونی وی را تخطئه کنند.

سرکوب “زبانی” دولت توسط مخالفان، رویداد خطرناکی بود که سلف او – کریم‌خان زند لر – نیز به آن گرفتار آمده بود و تنها با زیرکی خاص خود و با اختیار کردن عنوان “وکیل الرعایا” از زیر بار “کودتاچیان فرهنگی” که مدعی بود «لر بودن» با «شاه بودن» منافرت دارد، رندانه فراز رفته بود.

بارها نمایندگان مخالف نجف‌قلی بختیار در پارلمان مشروطه که در پی مجاهدت سواران بختیاری از تیغ تیز استبداد محمدعلی‌شاهی رسته بود، نطق می‌کردند و وی را به خاطر “لری حرف زدن” متهم به بی‌سوادی می‌کردند.

 نجف‌قلی بختیار، به لری حرف زدن افتخار می‌کرد و جز در ملاقات‌های رسمی، با زبان لری و گویش بختیاری سخن می‌گفت و حتی اگر مخاطب، ادعا می‌کرد زبان وی را نمی‌داند از وی می‌خواست مترجمی از میان ملازمان و سواران بختیاری نخست‌وزیر برای خود اختیار کند. به این ترتیب، نجف‌قلی بختیار خواستار به رسمیت شناخته شدن زبان لری در فضای اداری و سیاسی آن روز کشور بود و این امر، به مذاق انیران و کویرنشینان قوم‌گرا خوش نمی‌آمد.                                               

امروز و در قرن بیست‌ویکم، چه بسیارند کسانی که مهندس و دکتر هستند ولی بی‌سوادند. “سواد قومی” و درک راهبردی از نقش هویت در دستیابی به رفاه و توسعه پایدار ندارند و خودفروشی فرهنگی پیشه کرده‌اند و هنوز در جهل مرکب خویش گمان می‌برند که آنکه لری حرف می‌زند، بی سواد است و من که فارسی می‌گویم باسوادم! زهی خیال باطل.

Image result for ‫نخست وزیری که به اتهام لری حرف زدن، برکنار شد!‬‎

در این‌باره، مطالعه متن زیر را به همه مردم لر بویژه به دختران و پسران جوان قوم بختیاری توصیه می‌کنم چرا که باید از افتخارات تاریخی خود در حرکت تاریخی مردم لر باخبر باشند و بدانند که پایتخت بلامنازع حکومت اتابکان لر شهر “ایذه” در خاک منطقه لر بختیاری بود و شهرهایی نظیر خرم آباد و ملایر و بروجرد هم با همه اهمیت تاریخی‌شان، زیرمجموعه‌ای از این حکومت یکپارچه لر بودند. همچنین به دختران و پسران جوان لر توصه می‌کنم با مطالعه تاریخ پرافتخار حکومت‌گران لر به پایتختی ایذه بختیاری، دست در دست هم دهند و شکوه گذشته را بازسازی کنند و از افراد ناآگاه یا بدخواه که با نوشتن کتاب‌های مسموم و ساختگی، در کوره داغ تعصب شهرستانی خرم آباد، بروجرد و ملایر و غیره می‌دمند برحذر باشند. سردیاری مردم لر در گرو یکگری و گئوگری است.

این تذکر را لازم دیدم چرا که برآنم جریان هویت خواهی لری از دو سو مورد حمله قرار گرفته است:
الف) کسانی که می‌خواهند محوریت قوم بختیاری در حرکت تاریخی مردم لر را انکار کنند و شهرهایی محترم همچون خرم آباد و … جایگزین آن کنند و جریان استان‌گرایی همچون خوزستان‌گرایی و لرستان‌گرایی را جایگزین آن کنند و جریان هویت خواهی مردم لر در قرن ۲۱ را به مرزهای تقسیمات استانی که ساخته دست رضاشاه است محبوس و محدود کنند.
ب) کسانی که می‌خواهند قوم بختیاری را از مجموعه حرکت تاریخی مردم لر منفک کنند و راهی جداگانه در پیش گیرند یا به سوی ادغام فرهنگی در پارس‌گرایی پیش روند. این هر دو، کاری اشتباه و خیانت به آرمان و منافع مشترک ملت لر است.

اخیراً وبسایت مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران در گزارشی به قلم “ابراهیم حدیدی”، مخالفت انگلیس با دولت صمصام را پشت‌پرده عزل نجف‌قلی خان صمصام السلطنه بختیاری نخست وزیر مشروطه دانست و بهانه‌هایی همچون «لری حرف زدن نخست‌وزیر» را ساخته دست عوامل انگلیس برای عزل وی معرفی کرد. هر چند برخی تعابیر موهنی که نویسنده به کار برده، خالی از زهر نیست ولی به کار آید:

زمانی که ائتلافی از نیروهای گوناگون و حتی متضاد برای عزل نجف‌قلی‌خان صمصام‌السلطنه بختیاری و صدارت حسن وثوق‌الدوله هم‌صدا شده بودند شاید خیلی‌ها نمی‌دانستند که در دولت وثوق «مالیه و قشون ایران زیر نظر معلمان و فرماندهان انگلیسی قرار خواهد گرفت». آرمیتاژ اسمیت و ژنرال دیکسن، برای مالیه و اداره قشون حاضر به یراق بودند.

بحران‌های بسیاری سبب رویگردانی از صمصام‌السلطنه بود. خشکسالی و قحطی بیداد می‌کرد. خاکساری از این بالاتر نبود که سفارت امریکا در محله‌های فقیرنشین دم پختک بار می‌گذاشت. “سال دمپختکی” احمدشاه خود گندم دولتی را در انبارها احتکار می‌کرد و به نرخ گران می‌فروخت، و بدان سبب به “احمد علاف” اشتهار یافت.

شاه امر به استعفا کرده بود: «شما دیگر وزیر نیستید و استقامت شما در برابر شاه عواقب وخیم دارد». صمصام نمی‌توانست چشم از قدرت بدوزد. پیشتر دندان آجیل خوریش را کشیده بود. آن‌قدر تمول داشت که وسوسه پَرِ جبرئیل نشود. آنچه پیرمرد را دله می‌کرد “سودای قدرت” بود: «ما استعفا نمی‌دهیم، شما ما را معزول کنید».

 وی حتی تا مدت‌ها پس از تشکیل دولت وثوق بر سر حرف خود مانده بود: «من از مقام خود استعفا نداده‌ام. این مرد، قاچاقی آمده است. گرداننده این بازی معناً شاهزاده فیروز میرزای نصرت‌الدوله بود».

نجف‌قلی‌خان با همه سادگی این مطلب آخری را چه خوب فهمیده بود. بدون وجود نصرت‌الدوله قرارداد ۱۹۱۹ و مثلثِ “وثوق‌الدوله، نصرت‌الدوله و صارم‌الدوله” کامل نبود.

آشی که در سفارت انگلیس برای ایران پخته بودند آن قدر شور بود که وثوق‌الدوله نیز به فغان درآمده بود :

ای کاش که ما نیز بمانیم و ببینیم
تا عاقبت کار از این فتنه چه زاید

کاری که این مرد مبادی آداب و خوش قریحه کرده بود از آن لٌرِ عامی که قدری هم لکنت داشت برنمی‌آمد. و مگر نه اینکه یکی از اتهامات صمصام‌السلطنه برای برکناری، (لری حرف زدن او بود که از آن بعنوان) بی‌سوادی او (تعبیر شده) بود: «رئیس‌الوزرای امروزه مملکت ما شایسته نیست که زبان فارسی را هم نتواند حرف بزند و با خودی و بیگانه فقط و فقط لری حرف بزند».

آخرین نقش صمصام‌السلطنه، کدخدامنشی در ماجرایقوام و کلنل محمدتقی‌خان پسیان بود. صمصام‌السلطنه حکومت خراسان را پذیرفت و کلنل حضور صمصام را مغتنم می‌شمرد ولی به “ملاحظات زیاد” از رفتن طفره رفت. قتلِ کلنل به شمشیر صمصام میسر نبود و این آخرین نقشی بود که از وی بر جای ماند.

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • House judiciary committee begins debating impeachment articles – as it happened
      Lawmakers edit measure as chairman calls Trump’s stonewalling unprecedentedHelp us cover the critical issues of 2020. Consider making a contribution 2.22am GMT Related: House panel edits Trump articles of impeachment in rare evening session 1.32am GMT A group of moderates from swing districts may break from the rest of the House Democrats set to vote […]
    • New Zealand volcano: police plan body retrieval on Friday despite eruption risk
      Deputy commissioner says police have been facing increasing pressure from victims’ families to recover bodies from White IslandNew Zealand police have announced they are in the final stages of planning a body retrieval mission to White Island on Friday morning, despite the volcano still being in a high state of activity and unrest.Deputy Commissioner of […]
    • Queensland school runs out of water as commercial bottlers harvest local supplies
      Parents have been told to consider keeping Tamborine Mountain state school students at home, while trucks take local water to bottling plants for companies including Coca-Cola The Tamborine Mountain state school has run out of water, even as water miners in the Gold Coast hinterland are sending millions of litres to commercial bottling operations.Trucks sent […]
    • House approves $738bn military bill with money for Trump's Space Force
      Measure is expected to be passed by Senate Bill increases defense spending by 2.8%, or $20bnThe US House of Representatives approved on Wednesday a $738bn military spending bill setting policy for the Department of Defense on everything from family leave to fighter jets – and the creation of a “Space Force” that has been a […]
    • Senate committee passes bipartisan bill to stop Trump withdrawing from Nato
      Senate foreign relations committee voted unanimously for bill which will now await a slot to go to the Senate Legislation to stop Donald Trump from withdrawing the US from Nato has been approved for a Senate vote, amid uncertainty over the president’s intentions towards the alliance.The Senate foreign relations committee on Wednesday voted unanimously for […]
    • Johnson ends painful campaign with usual bad gags and lies | John Crace
      There was no sense of a triumphant homecoming in a depressing finaleNormally it’s Dominic Raab who keeps turning up at crime scenes. There’s something about unsolved murders he finds irresistible. But for his last rally of the election campaign, Boris Johnson couldn’t stop himself from returning to the Olympic Park in London. The location of […]
    • Israel heads for unprecedented third election in a year as stalemate continues
      Israel’s parliament votes on Wednesday to dissolve itself in a fresh bid to break political deadlockIsrael is set to hold a third round of elections within 12 months, after a deadline to form a government passed with no politician able to bring together the disparate parties.A time limit to forge a majority coalition in the […]
    • Houston Astros cheating probe widens to almost 60 witnesses, 76,000 emails
      MLB has met with nearly 60 witnesses in cheating investigationAstros are alleged to have used a television camera to steal signsMajor League Baseball has interviewed almost 60 people and obtained tens of thousands of electronic messages in its investigation into allegations the Houston Astros broke rules by using a television camera to steal signs.Former Houston […]
    • Atlético Madrid ease past Lokomotiv Moscow despite Trippier penalty miss
      Atlético Madrid had taken 62 shots without scoring a goal, including the Kieran Trippier penalty that had hit the post 15 minutes earlier, when João Félix finally put the ball into the net to set them on their way to the last 16 of the Champions League. The 20-year-old striker slotted Atlético’s second spot-kick beyond […]
    • Corbyn and Johnson deliver final messages as election polls narrow
      Party leaders spend day travelling to key marginals urging voters to back their vision for the countryGeneral election – live newsJeremy Corbyn urged Britain to “shock the establishment” and “vote for hope”, while Boris Johnson pleaded with voters to back him and settle the issue of Brexit before Christmas, at the conclusion of a bruising […]
  • اطلاعات