۱۰:۲۸:۰۱ - دوشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۷
ضرورت‌ پذیرش سیاست ملاقات و مذاکره بدون پیش‌شرط دولت آمریکا از سوی ایران.
بزنگاه تاریخی‌ای که می‌تواند موجب افزایش توان قدرت‌سازی ایران و تثبیت هژمونی ایران بر منطقه نیز گردد. این بزنگاه تاریخی که همراه با فرصت اقتصادی (مشکلات اقتصادی ایران و فضای ذهنی  اثرگذاری تحریم‌ها) کنونی همراه است، می‌تواند در بعد داخلی نیز به افزایش همبستگی و اتحاد شهروندان ایرانی در مقابل بدعهدی‌ها و زیاده‌طلبی‌های احتمالی امریکا […]

بزنگاه تاریخی‌ای که می‌تواند موجب افزایش توان قدرت‌سازی ایران و تثبیت هژمونی ایران بر منطقه نیز گردد. این بزنگاه تاریخی که همراه با فرصت اقتصادی (مشکلات اقتصادی ایران و فضای ذهنی  اثرگذاری تحریم‌ها) کنونی همراه است، می‌تواند در بعد داخلی نیز به افزایش همبستگی و اتحاد شهروندان ایرانی در مقابل بدعهدی‌ها و زیاده‌طلبی‌های احتمالی امریکا در این‌گونه مذاکرات دو کشور نیز منجر گردد.



 

 

نسیم توسعه // اسلام ذوالقدرپور:  پیشینه روابط چهل سال اخیر ایران و آمریکا نشان می‌دهد که سیاستگذاران دو کشور دارای یک سیاست استراتژیک یا راهبردی هستند که مبتنی بر تهدید و محدودسازی قدرت یکدیگر در سطح بین‌المللی و به خصوص آسیای جنوب غربی است.

این سیاست راهبردی طی دوره‌های خاص و به‌خصوص با تغییر رؤسای جمهور دو کشور یا وقوع رویدادهای مهمی مانند جنگ‌های خلیج فارس ( حمله عراق به کویت- حمله امریکا و متحدانش به عراق و آزادسازی کویت- حمله به عراق و سرنگونی حکومت صدام حسین) ماجرای ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و حمله به افغانستان تحت اداره طالبان، رویدادهای بهار عربی و به خصوص جنگ داخلی سوریه، با تغییر تاکتیک از سوی هر دو کشور ایران و آمریکا مواجه شده و دچار افت و خیزهایی شده است. 

اوج این تغییر تاکتیک‌ها را می‌توان در تحریم‌های شدید امریکا علیه ایران و از سوی دیگر مذاکرات هسته‌ای با حضور مستمر نمایندگان آمریکایی و در نهایت توافق‌نامه برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) مشاهده نمود.

علی‌رغم برخی کاستی‌های توافق برجام که گریبانگیر همه توافقات در این سطح نیز می‌شوند، می‌توان گفت که مذاکرات مستقیم و سطح بالای ایران و آمریکا و در نهایت برجام، یکی از جلوه‌های بارز توان دیپلماسی ایرانی طی یک دهه اخیر بوده است.

با تغییر دولت در آمریکا و روی کار آمدن دولت دونالد ترامپ، برجام در معرض تهدید و ضربات مستمر از سوی آمریکا قرار گرفته و در نهایت با اعلام خروج رئیس جمهور امریکا از این توافق‌نامه و برقراری برخی محدودیت‌ها و تحریم‌های مجدد علیه ایران، روابط ایران و آمریکا مجدداً وارد مسیر تهدید و تقابل شدید، نبرد ذهنی و گفتاری مسئولین دو کشور شده است.

در چنین فضایی که ناشی از همان جنگ و ستیز ذهنی مسئولین ارشد ایران و آمریکا است، دو تاکتیک متفاوت به طور همزمان از سوی سران دو کشور مورد استفاده قرار گرفته است:

  • تاکیک تهدید
  • تاکتیک مذاکره

این دو تاکتیک از سوی آمریکا با تهدید ایران به تحریم‌های همه‌جانبه و ویران کننده از یک سو و ارایه پیشنهاد مذاکره مستقیم سران دو کشور از سوی دیگر همراه بوده است.

ایران نیز این دو تاکتیک را به صورت تهدید آمریکا در منطقه و قطع شریان‌های صدور نفت از یک سو و مذاکرات فشرده با اروپا و روسیه برای حفظ برجام از سوی دیگر دنبال نموده است.

اوج فضای جنگ و ستیز ذهنی مسئولین دو کشور را می‌توان در تهدید دکتر حسن روحانی به قطع جریان نفت منطقه در صورت تحریم نفت ایران و سپس تهدید دونالد ترامپ به پاسخ شدید امریکا به ایران و در نهایت سخنان سردار قاسم سلیمانی در تهدید امریکا، مشاهده نمود.

اکنون و با گذشت یک هفته از پدید آمدن چنین فضای تقابل ذهنی سران دو کشور، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مجدداً از آمادگی خود برای گفتگو و مذاکره بدون قید و شرط با ایران، سخن گفته است.

درخواست کنونی رئیس جمهور آمریکا برای مذاکره بدون پیش شرط با ایران و تهدیدهای متقابل دو طرف طی هفته گذشته را می‌توان در چند محور زیر مورد بررسی قرار داد:

   

  یکم: صلح و مذاکره، کارسازتر از جنگ است.

 در شرایط کنونی آسیای جنوب غربی و صحنه بین‌المللی، بسیاری از رویدادها را می‌توان مشاهده نمود که به نفع ایران و منافع آن در سطح منطقه‌ای و جهانی در حال وقوع و حرکت هستند.

رویدادهای مهمی مانند پیروزی‌های مستمر و بسیار راهبردی دولت سوریه و حامیان آن در آزادسازی مناطق مهم این کشور، تغییر معادلات جنگ یمن به نفع انقلابیون این کشور و شکست‌های راهبردی عربستان و امارات متحده عربی و …، تغییر بنیادین در تشکیل دولت جدید در پاکستان، نزدیکی و همسویی دولت ترکیه با ایران در مقابل تحریم‌های امریکا و … که هر کدام می‌تواند بر افزایش، تثبیت و نمایش قدرت ایران در منطقه و جهان تأثیرگذار باشند. 

در چنین شرایطی که نیروهای همسو و منابع قدرت راهبردی ایران در منطقه در فضای پیروزی و برتری عملی و ذهنی قرار گرفته‌اند، ورود ایران به یک منازعه نظامی می‌تواند تا حد زیادی به زیان منافع راهبردی ایران و نیروهای خط مقدم راهبردی منطقه‌ای و جهانی ایران، عمل نماید.

در چنین فضایی و با توجه به درخواست‌های مکرر و به‌خصوص درخواست ملاقات و مذاکره بدون قید و شرط آقای ترامپ با آقای روحانی، به نظر می‌آید که ملاقات و مذاکره سران ایران و آمریکا در مورد هر مسئله‌ای تا زمانی که منجر به واگذاری امتیازات بیشتر به امریکا نباشد، به سود ایران و منافع راهبردی آن در صحنه معادلات بین‌المللی می‌باشد.

دوری از جنگ و منازعه در شرایط کنونی آسیای جنوب غربی را می‌توان یک راهبرد موفق برای تثبیت و نمایش قدرت سیاسی و دیپلماتیک ایران در پشتیبانی از قدرت نظامی ایران در منطقه قلمداد نمود. ملاقات و مذاکره سران دو کشور ایران و امریکا و تلاش برای کاهش تشنج موجود در روابط دو کشور را می‌توان یکی از جلوه‌های حدیث راه‌گشای حضرت امیرالمؤمنین امام علی (ع) دانست که می‌فرمایند: ((  وَجَدتُ المُسالَمَهَ مالَم یَکُنْ وَهنٌ لِلإسلامِ أنجَعَ مِنَ القِتالِ)) یعنی: من صلح را تا آنگاه که مایه وهن اسلام نباشد، کارسازتر از جنگ یافته‌ام.

 

دوم: مذاکره بدون قید و شرط و سوءنیت

یکی از مؤلفه‌های مهم در شرایط کنونی که پاسخ مثبت ایران به ملاقات و مذاکره با رئیس جمهور امریکا را ضروری نشان می‌دهد را می‌توان پذیرش اصل مذاکره بدون پیش شرط از سوی دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا قلمداد نمود.

پذیرش اصل ملاقات و مذاکره بدون پیش شرط را می‌توان جلوه‌ای از تثبیت و نمایش قدرت ایران در صحنه بین‌المللی محسبوب نمود که این چنین رئیس جمهور امریکا را به پذیرش مذاکره بدون قید و شرط مجبور نموده و این درخواست مذاکره نیز به صورت مستمر و آشکار در رسانه‌های جهانی منتشر و پیگیری شده است.

رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار فرماندهان و جمعى از کارکنان ‌نیروى هوایى ارتش جمهورى اسلامى ایران در ۱۹ بهمن‌ماه ۱۳۹۱ به نکات مهمی در مورد مذاکره با امریکا اشاره فرمودند. ایشان می‌فرمایند: ((شما[امریکایی‌ها] هستید که باید بگویید مذاکره‌ همراه با فشار و تهدید، چه معنایى دارد؟ مذاکره براى اثبات حُسن نیت است. شما ده‌تا کار انجام می‌دهید که حاکى از سوءنیت است، آن وقت به زبان می‌گویید مذاکره؟! توقع دارید ملت ایران قبول کنند که شما حُسن نیت دارید؟)).

 این فرمایشات رهبر معظم انقلاب و بسیاری از دیگر توصیه‌ها و هشدارهای ایشان حتی بعد از توافق برجام، حاکی از آن است که ایشان مذاکره با امریکا را مشروط به نشان دادن حسن نیت دولت امریکا در برابر ایران می‌دانند.

این فرمایشات رهبر معظم انقلاب از سوی برخی مسئولین و کارشناسان دچار بد فهمی شده است و این کارشناسان معتقدند که هر گونه رابطه در هر شرایط، با امریکا را باید باطل و شکست خورده بدانیم. در حالی که شرایط کنونی ایران در آسیای جنوب غربی، ضرورت ملاقات و مذاکره مسئولین ارشد دو کشور ایران و امریکا حتی در سطح رؤسای جمهور دو کشور را نیز نمایان می‌سازد.

 

سوم: دام چین، روسیه و دموکراتهای امریکا برای ایران

مواضع و سخنان برخی مسئولین چینی، روسی و حتی اعضای ارشد دولت دموکرات باراک اوباما برای نفی سیاست‌های دونالد ترامپ در مقابل ایران را می‌توان ناشی از سوءنیت این افراد یا دولت‌ها قلمداد نمود که خواهان ادامه روند تنش‌آلود و تشنج‌آمیز ایران و امریکا هستند تا از این طریق به منافع کشور خود یا حزب دموکرات در امریکا دست یابند.

سیاه‌نمایی و شیطانی نشان دادن دونالد ترامپ از سوی اعضای حزب دموکرات را می‌توان جلوه‌ای رقابت‌ها و مبارزات سیاسی درون امریکا قلمداد نمود که تلاش دارند تا موفقیت‌های ترامپ برای کاهش تنش در روابط بین‌المللی امریکا را خنثی نموده و دولت ترامپ را جلوه‌ای از یک دولت شکست خورده و ناتوان در تاریخ امریکا نشان دهند.

 

چهارم: مشکلات اقتصادی و اعتراضات داخلی ایران

یکی دیگر از مؤلفه‌های ضرورت پاسخ مثبت به ملاقات و مذاکره بدون قید و شرط (پیش شرط) رئیس جمهور امریکا را می‌توان وضعیت متشنج اقتصادی ایران و به خصوص افزایش نرخ ارز دانست که موجب نارضایتی شدید و حتی تجمعات اعتراضی در برخی شهرهای کشور شده است.

بسیاری از معترضین و حتی شهروندان ایرانی که آگاهی و اطلاعات کافی از معادلات نظام بین‌المللی ندارند، معتقدند که مشکل اصلی اقتصاد ایران با مذاکره سران دو کشور و حتی واگذاری برخی امتیازات به آمریکا، قابل حل و فصل می‌باشد.

در چنین شرایطی که برخی گروه‌های خاص داخلی و خارجی نیز بر حل مشکلات با اجرای سیاست مذاکره سران دو کشور، تاکید دارند و در تهییج شهروندان ایرانی به اعتراض و تجمع خشونت‌بار نیز از عدم مذاکره ایران و امریکا استفاده می‌نمایند، ملاقات و مذاکره مستقیم دکتر حسن روحانی با دونالد ترامپ، ضرورت بیشتری یافته است.

مذاکره سران دو کشور که  می‌بایست تحت هدایت و مدیریت نهادهای مسئول کشور و با اشراف مقام معظم رهبری باشد، در کم‌ترین حالت موفقیت خود می‌تواند بخش مهمی از خواسته‌های شهروندان ایرانی و اعتراضات آن را پاسخ داده و موجب کاهش اعتراضات و حملات به نظام جمهوری اسلامی و راهبرد سیاست خارجی کشور گردد. 

 

پنجم: اتخاذ سیاست‌های مناسب و مشابه با امریکا

یکی دیگر از مؤلفه‌های ضرورت پاسخ مثبت ایران به برگزاری ملاقات و مذاکره مستقیم سران دو کشور ایران و امریکا را می‌توان اتخاذ سیاست مناسب، هم‌وزن و مشابه با سیاست‌های اعلامی دولت امریکا دانست که در صحنه بین‌المللی نیز به سود ایران خواهد بود.

همان‌گونه که در مقابل سیاست تهدیدی و تحریمی (نفت ایران) امریکا علیه ایران، سیاست تهدیدی (بستن تنگه هرمز و …) از سوی دکتر روحانی و سپس سردار قاسم سلیمانی اتخاذ و اعلام شد، در شرایطی که سیاست مذاکره بدون پیش‌شرط از سوی دونالد ترامپ اعلام شده است، ضروری است سیاست پذیرش این مذاکره بی‌قید و شرط نیز از سوی دولت ایران اعلام گردد تا سیاست‌های اعلامی ایران با سیاست‌های اعلامی آمریکا در حالت هم‌وزن، هم‌سنگ و مشابه قرار گیرند.

اتخاذ رویکرد یا سیاست مشابه و هم‌وزن با سیاست‌های اعلامی دولت دونالد ترامپ، می‌تواند فضای سنگین ایجاد شده توسط امریکا و برخی متحدان منطقه‌ای آن بر علیه ایران در زمینه عدم پذیرش راه‌کارهای سیاسی و دیپلماتیک را شکسته و موجب تقویت نمایش چهره دیپلماتیک و  اعتبار بین‌المللی ایران گردد.      

 

  ***

به نظر می‌آید در حال حاضر کشور ایران در یک بزنگاه تاریخی قرار دارد که می‌تواند بر آینده کشور و شهروندان آن تأثیر فراوانی داشته باشد.

 بزنگاه تاریخی‌ای که می‌تواند موجب افزایش توان قدرت‌سازی ایران و تثبیت هژمونی ایران بر منطقه نیز گردد. این بزنگاه تاریخی که همراه با فرصت اقتصادی (مشکلات اقتصادی ایران و فضای ذهنی  اثرگذاری تحریم‌ها) کنونی همراه است، می‌تواند در بعد داخلی نیز به افزایش همبستگی و اتحاد شهروندان ایرانی در مقابل بدعهدی‌ها و زیاده‌طلبی‌های احتمالی امریکا در این‌گونه مذاکرات دو کشور نیز منجر گردد.

بنابراین با توجه به علل ذکر شده و فرمایش گهربار و راه‌گشای حضرت امام علی(ع) که به زیبایی و با زبان دیپلماسی، فرموده‌اند: من صلح را تا آنگاه که مایه وهن اسلام نباشد،کارسازتر از جنگ یافته‌ام، ضمن تبعیت از فرمایشات رهبر معظم انقلاب، با حمایت و پشتیبانی از رئیس جمهور محترم در راستای مذاکره شرافتمندانه و برابر با امریکا، از  صلح و دیپلماسی در مقابل جنگ و دشمنی، دفاع نمائیم.

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News