۲۲:۵۰:۴۷ - دوشنبه ۲ مهر ۱۳۹۷
روایت اشپیگل از روزهای پایانی جنگ؛ از بازداشت محسن رضایی تا اعتراض روحانیون به جنگ
در وهله نخست محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران بازداشت شد. متعاقب آن موج پاکسازی‌ها به راه افتاد و شمار زیادی از فرماندهان منطقه‌ای قربانی این وضعیت شدند؛ برخی دیگر به ارتش منتقل شدند.            نسیم توسعه به نقل از تاریخ ایرانی: «به جنگ پایان دهید»، این شعاری بود که جمعیت هیجان‌زده در […]

در وهله نخست محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران بازداشت شد. متعاقب آن موج پاکسازی‌ها به راه افتاد و شمار زیادی از فرماندهان منطقه‌ای قربانی این وضعیت شدند؛ برخی دیگر به ارتش منتقل شدند. 



 

 

 

 

 

نسیم توسعه به نقل از تاریخ ایرانی: «به جنگ پایان دهید»، این شعاری بود که جمعیت هیجان‌زده در میدان انقلاب اسلامی واقع در مرکز شهر اصفهان سر می‌داد. گروهی از جوانانی که لباس‌هایی ارزان‌قیمت و فقیرانه به تن داشتند نیز پرچمی را تکان می‌دادند که این شعار روی آن نوشته شده بود: «به حرف ملت خود گوش دهید.» 

در همین حال و البته مثل همیشه ناگهان گروهی تظاهرکننده همراه با ماموران پلیس و سربازان از خیابان‌های فرعی به سمت این جمعیت و گردهمایی نامعمول هجوم آوردند. صدای شلیک گلوله‌ها بلند شد. نیروهای مسلح لباس شخصی نیز وارد میدان شدند و در نهایت ۴۰ زخمی و ۳ کشته حاصل این درگیری بود.

ایستگاه رادیوی محلی در همان شب از شرکت‌کنندگان در آن تظاهرات ضد جنگ با عناوین «مخل نظم عمومی و ضد انقلاب» نام برد و گوینده رادیو از این افراد به عنوان ستون پنجم صدام حسین رئیس‌جمهور عراق یاد کرد. اما هر چه باشد نزدیک به ۸ سال پس از آغاز این خصومت در خلیج [فارس]، این نخستین بار بود که ایرانی‌ها خستگی از جنگ را نشان می‌دادند.

شکست‌های پی در پی در جبهه‌ها، تلفات بالا و تداوم بحران اقتصادی، مسئولان جمهوری اسلامی را به این باور رسانده که شکست نظامی عراق میسر نیست و هدف جنگ یعنی سقوط صدام حسین، دور از دسترس است. در حال حاضر شماری از رهبران مذهبی هم بر این باورند که دولت باید به جای به‌کارگیری همه توان خود برای جنگ، به سرعت بر روی اقتصاد کشور تمرکز کند.

آتش اختلاف‌ میان نیروهای رادیکال – بنیادگرا با نیروهای در مجموع میانه‌رو و اصلاح‌طلب شعله‌ورتر شده است. از سوی دیگر انتصاب رئیس عملگرای پارلمان یعنی رفسنجانی به مقام بالاترین مسئول در فرماندهی نیروهای مسلح، فاز جدیدی را برای نیروهایی در رأس رژیم تهران که به تازگی آتش جنگ در دلشان خاموش شده است، آغاز می‌کند. 

Related image

رویدادهای جنگ به مثابه چاشنی یک بمب عمل می‌کند. به گفته یکی از سفرای غربی مقیم تهران: «اتمسفر اینجا در عرض یک شب تغییر کرد». پس از آن که ایرانی‌ها ۳ ماه پیش شهر کوهستانی حلبچه در شمال جبهه را به تصرف خود درآوردند، باورها به گزارش‌ پیروزی در جبهه‌ها که از سوی افراد رده‌بالا ارائه می‌شد افزایش یافت و این امید شکل گرفت که اکنون می‌توان شاهد پیروزی را در آغوش کشید.

اما این امید و آرزوها خیلی زود بر باد رفت. در ماه آوریل بود که یگان‌های ارتش عراق همراه با نیروهای ویژه این کشور، جزیره فاو را که از بیش از دو سال پیش تحت کنترل سربازان ایرانی بود بازپس گرفتند. نیروهای ایرانی در مدت این دو سال این امکان را داشتند که از فاو شیخ‌نشین نفتی کویت را زیر آتش موشک‌های خود قرار دهند.

نبرد بر سر فاو در عرض ۳۵ ساعت به پایان رسید و نیروهای ایرانی پس از مقاومتی جانانه تصمیم به عقب‌نشینی گرفتند؛ اما ایرانی‌ها به هنگام عقب‌نشینی فراموش کردند که یکی از پل‌های جنگی را که بر روی رود مرزی موسوم به اروند رود زده بودند، منفجر کنند و به همین خاطر این پل و آن منطقه در حال حاضر بار دیگر به یک جبهه جنگ بدل شده است.

یک ماه بعد، تانک‌های عراقی توانستند ایرانی‌ها را به جنوب شرقی بصره یعنی به پشت خطوط قدیمی جنگ عقب برانند. در بخش‌های شمالی یعنی در ساحل شرقی سدهای دربندیجان نیز همین مساله برای نیروهای ایرانی تکرار شد. نیروگاه آبی واقع در این سد برای تأمین برق بغداد پایتخت عراق از اهمیتی حیاتی برخوردار است.

رهبران میانه‌روتر در تهران گناه این شکست‌های سنگین را متوجه مخالفان رادیکال خود در میان الیت مذهبی کشور می‌کنند. آیت‌الله حسینعلی منتظری، جانشین احتمالی آیت‌الله خمینی رهبر انقلاب که خود یکی از موافقان پرشور جنگ است عقیده دارد که «هرج‌ومرج و تنش در میان فرماندهان میدانی» موجب بروز این وضعیت شده است.
 

لبه تیز انتقادها بیشتر متوجه فرماندهان پاسداران انقلاب است، همان نیروی مسلحی که طی سال‌های اخیر به نیرویی قدرتمند و جنگی بدل شده و یک ارتش بسیار مجهز دوم با نیروهای هوایی و دریایی مستقل محسوب می‌شود. فرماندهان پاسداران هرگونه هماهنگی برای عملیات‌های خود با نیروهای ارتش منظم و متعارف ایران را رد می‌کردند و از هماهنگی با سیاستمداران مخالف خود نیز سر باز می‌زدند.

مشاور هاشمی مطرح کرد: ماجرای استعفای محسن رضایی از فرماندهی‌سپاه

در وهله نخست محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران بازداشت شد. متعاقب آن موج پاکسازی‌ها به راه افتاد و شمار زیادی از فرماندهان منطقه‌ای قربانی این وضعیت شدند؛ برخی دیگر به ارتش منتقل شدند. 

مهدی بازرگان، نخست‌وزیر سابق منصوب آیت‌الله خمینی و سخنگوی رنجور اپوزیسیون میانه‌رو اسلامی از این موقعیت استفاده کرده و در نامه‌ای سرگشاده از آیت‌الله خمینی خواست که «به جنگ همواره پرهزینه‌ علیه عراق» پایان داده و در عوض به مشکلات حاد اجتماعی توجه نشان دهد.

هنگامی که این سیاستمدار اپوزیسیون اقدام به پخش اعلامیه و جمع‌آوری امضا برای پایان دادن به جنگ کرد، نیروهای امنیتی نیز دست به کار شده و همه اعضای «نهضت آزادی ایران» به رهبری بازرگان را بازداشت کردند.

در شهر مقدس قم نیز یکی از همدرسان سابق و سالخورده آیت‌الله خمینی به نام آیت‌الله رضا مهدوی کنی، رهبر انقلاب را قسم داد: «به خواست ملت دستور آتش‌بس را صادر کنید!» یکی دیگر از روحانیون بلندمرتبه یعنی آیت‌الله گلپایگانی نیز در دو نماز جمعه خواهان پایان دادن به «این خونریزی بیهوده علیه کشوری شد که نمی‌تواند ما را مغلوب کند، همان‌طور که ابرقدرت‌هایی که او را تقویت کرده‌اند هم نمی‌توانند بر ما غلبه کنند.»

روز‌به‌روز به شمار روحانیونی که علیه ادامه جنگ به هر قیمت سخن می‌گویند، افزوده می‌شود. شمار زیادی از روحانیون بلندپایه طی نامه مشترکی خطاب به رهبر ۸۶ ساله انقلاب عنوان کرده‌اند که این جنگ اندوخته‌ها و خزانه کشور را حیف‌ومیل می‌کند، وضعیت اقتصادی ناامیدکننده است، نرخ بیکاری روند صعودی دارد و میل به جنگ در میان مردم به تدریج فروکش می‌کند.

اما امام همچنان به سکوت خود ادامه می‌داد و برای روزهای متوالی فقط پسرش یعنی احمد ۴۳ ساله را به حضور می‌پذیرفت. در این مقطع بود که میرحسین موسوی نخست‌وزیر و علی خامنه‌ای رئیس‌جمهور ابتکاری به خرج داده و تحلیلی از وضعیت اقتصادی کشور را به رهبر انقلاب ارائه دادند. این تحلیل به اندازه کافی ناامیدکننده است: بر اساس آن نرخ بیکاری طی ۶ ماه ۱۰ درصد افزایش یافته، قیمت‌ها به صورت وحشتناکی بالا رفته، نرخ‌های ثابت و مصوب دولتی غالباً نادیده گرفته شده و در غالب موارد این تخلف‌ها بدون مجازات ادامه دارد. بانک‌ها به شدت با کمبود نقدینگی روبرو هستند و هر کس برای دریافت ۱۰۰ هزار تومان پول نقد (معادل ۲۵ هزار مارک آلمان غربی) باید دو روز صبر کند. 

وضعیت ارزی کشور نیز چنگی به دل نمی‌زند زیرا ایرانی‌ها بیش از هر چیز به دلیل شرایط جنگی، میزان اندکی نفت به بازارهای جهانی صادر می‌کنند؛ و ایران به عنوان کشوری که تا مدت‌ها از هرگونه استقراض خارجی خودداری می‌کرد، با بدهی قابل توجهی به بانک‌های خارجی روبرو است.

Related image

از این اختلاف‌ها بیش از همه مردی استفاده کرد که تا به امروز نماد ماندگاری و جان سختی نظام محسوب می‌شود. او بود که در برابر ۴ تروریستی که قصد جانش را داشتند مقاومت نشان داد و زنده ماند. این مرد کسی نیست به غیر از علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی ۵۳ ساله که آیت‌الله نیست و تنها به یکی از درجات پایین روحانیت یعنی حجت‌الاسلامی بسنده کرده است. 

رفسنجانی روستازاده‌ای است که از روستای زادگاهش واقع در کویر نمک مرکزی ایران به مقام یکی از باسابقه‌ترین یاران آیت‌الله خمینی رسید. او به سخن‌دانی، تیزبینی و شم قوی برای تغییر جبهه در مناسب‌ترین زمان شهرت دارد و به همین دلیل خیلی زود به مرد دوم جمهوری اسلامی بدل شد.
 Related image

پس از انتصاب به فرمانده کل نیروهای مسلح بود که به بالاترین نقطه در این مسیر رسید؛ اما به همین نسبت آن خطری که می‌تواند رفسنجانی را به شکست بکشاند نیز بزرگ و بزرگتر شد. یک دیپلمات ایرانی در پاریس می‌گوید: «در حال حاضر اگرچه رفسنجانی از نظر تئوری قدرتمندترین مرد در تهران است اما در وضعیت غامضی گرفتار شده که می‌تواند برای او تبدیل به یک تله شود.» زیرا رفسنجانی برای توجیه ترقیات خود و به سکوت کشاندن مخالفانش چاره‌ای جز این ندارد که در اسرع وقت یک پیروزی نظامی برای ایران رقم زند؛ اما در حال حاضر کمی بعید به نظر می‌رسد که رفسنجانی دست به چنین کاری بزند.

پیش از این یکی از مخالفان سرسخت رفسنجانی یعنی آیت‌الله منتظری جانشین احتمالی آیت‌الله خمینی، از او خواسته بود که از مناصب پارلمانی استعفا دهد تا بتواند کاملاً روی جنگ تمرکز کند؛ اما این پیشنهاد خیرخواهانه‌ای نیست زیرا چنانچه رفسنجانی از مناصب و نمایندگی پارلمان کناره‌گیری کند، مهم‌ترین پایه و اساس قدرت خود را نیز از دست می‌دهد بدون آن که در جبهه‌ها به پیروزی چشمگیری نائل شده باشد.

Related image

در همین حال طرفداران جنگ تمام‌عیار علیه عراق با تکرار وعده‌های شفاهی رفسنجانی مبنی بر این که همه تلاش خود را برای پیشبرد جنگ در همه سطوح به کار خواهد گرفت، او را به دادن وعده‌های پوچ متهم می‌کنند. به باور این عده رفسنجانی حتی اگر نتواند یک قرارداد صلح رسمی منعقد کند، به تدریج آتش جنگ را خاموش خواهد کرد.

حتی شخص آیت‌الله خمینی نیز که آشکارا به سرطانی سخت مبتلاست، ظاهراً به این نتیجه رسیده است که امکان ادامه جنگ وجود ندارد. او در اواخر ماه مه برای پرهیز از هرگونه ناآرامی به هواداران خود دستور داد که از برگزاری هرگونه تظاهرات خودداری کنند. آیت‌الله خمینی همچنین طی یک جلسه مهم از یکی از فرماندهان بازداشتی خواسته بود که برای ادامه جنگ دلیلی قانع‌کننده به وی ارائه دهد. 

 اشپیگل، شماره ۲۴، سال ۱۹۸۸ 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Trump urges US-based Venezuelans to oppose 'Cuban puppet' Maduro
      President speaks at Florida International University in MiamiTrump appeals directly to Venezuela’s militaryDonald Trump has appealed to the largest Venezuelan community in the US, seeking to rally support for the opposition leader Juan Guaidó. Related: Panama Papers ‘tightened the noose’ on offshore assets of Maduro’s inner circle Continue reading...
    • FA Cup quarter-final draw – as it happened
      Manchester United have another away tie after landing Wolves in the last eight, while Manchester City will travel to Swansea City 10.17pm GMT Related: FA Cup quarter-final draw: Manchester sides kept apart 9.44pm GMT The ties will be played over the weekend of 16 and 17 March. Not long to wait! That’s all from me […]
    • Gene therapy could treat rare brain disorder in unborn babies
      Doctors could use Crispr tool to inject benign virus into foetus’s brain to ‘switch on’ key genesScientists are developing a radical form of gene therapy that could cure a devastating medical disorder by mending mutations in the brains of foetuses in the womb.The treatment, which has never been attempted before, would involve doctors injecting the […]
    • George Mendonsa, The Kissing Sailor in famous photograph, dies at 95
      Alfred Eisenstaedt photographed sailor kissing Greta Friedman in Times Square at the end of the second world warGeorge Mendonsa, the sailor who was captured in a famous photograph kissing a woman in Times Square amidst celebrations of the end of the second world war, has died. He was 95.His daughter, Sharon Molleur, told the Providence […]
    • Hoda Muthana wants to help US deradicalise others, says lawyer
      US woman who fled Isis after being vocal proponent ‘could be useful to protect others’The lawyer for Hoda Muthana, the US woman who fled Islamic State and now wants to return home, has called for her to be a voice of a deradicalisation programme that dissuades others from joining the terror group and counters online […]
    • Manchester United and Pogba extend Chelsea’s misery as fans turn on Sarri
      Chelsea will not stand for much more of this. Maurizio Sarri, isolated and alone, shuffled around his technical area as his team were out-muscled, out-manoeuvred and out-classed by Manchester United to leave the FA Cup. The Italian’s eyes never left the pitch but he could not have been deaf to the repertoire of chants, whipped […]
    • Watson tells Corbyn he must change direction to stop Labour splitting
      Deputy leader urges shadow cabinet reshuffle, saying he no longer recognises his own partyToday’s latest political developments - live updatesAnalysis: The first step for exiles? To bring 29 more with themLabour’s deputy leader, Tom Watson, has told Jeremy Corbyn that he must change direction or face a worsening Labour split after seven MPs quit to […]
    • China rejects Australian parliament cyber attack claims as 'baseless' and 'irresponsible'
      Foreign ministry spokesman says speculation and sanctions will only ‘poison the atmosphere for cooperation’China has hit back at suggestions it was behind a sophisticated cyber attack on Australia’s political parties, warning “irresponsible” and “baseless” speculation will heighten tensions.The prime minister, Scott Morrison, revealed on Monday cyber experts believe a state actor was responsible for the […]
    • Jussie Smollett: Chicago police still seeking follow-up interview
      Actor’s lawyers angrily reject reports he may have staged attackPolice spokesman says trajectory of investigation ‘shifted’Chicago police have said they want to conduct a follow-up interview with the Empire actor Jussie Smollett, because new information has prompted a shift in the investigation of his claim he was attacked. Related: Jussie Smollett says he was assaulted […]
    • New York to ban hairstyle policies that discriminate against black people
      Human rights commission rules, believed to be first in US, target company and school policies that ban dreadlocks and other stylesNew York City will ban discrimination based on hairstyles, a rule meant to stop policies that penalize black people.The New York City Commission on Human Rights issued the new regulations on Monday. Believed to be […]
  • اطلاعات