۱۱:۱۶:۰۶ - پنج شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۵
جانشین هاشمی رفسنجانی در مجمع تشخیص مصلحت، جانشین رهبری؟
حضور آیت‌الله هاشمی موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی( جانشین هاشمی) در جایگاه ریاست مجمع است. اسلام ذوالقدرپور: رحلت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای همه شهروندان ایرانی در سراسر کشور و حتی خارج از کشور، بسیار سنگین و شوک‌آور بود. […]

حضور آیت‌الله هاشمی موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی( جانشین هاشمی) در جایگاه ریاست مجمع است.



اسلام ذوالقدرپور: رحلت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای همه شهروندان ایرانی در سراسر کشور و حتی خارج از کشور، بسیار سنگین و شوک‌آور بود. شاید عادت ایرانیان به دوره‌های بیماری بزرگان و سپس رحلت آنان، یکی از مؤلفه‌هایی بود که در مورد آیت‌الله هاشمی رخ نداده و شهروندان را با شوک بزرگ فوت ناگهانی ایشان روبرو ساخت.

رحلت آیت‌الله هاشمی برای همه ما ایرانیان، می‌تواند آینه عبرتی باشد تا در رفتار و گفتار خود تجدیدنظر نموده و محبت و اخلاق نیکو را در دستورکار خود و به خصوص فضای رسانه‌ای، تبلیغاتی و سیاسی خود قرار دهیم.

رحلت آقای هاشمی، چندین جایگاه حقیقی و حقوقی مهم ایشان را خالی نموده است، جایگاه‌هایی مانند:

یکم- ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام

دوم- عضو شورای خبرگان رهبری

سوم- عضو هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی  

اما یکی از مهم‌ترین پیامدهای رحلت آیت‌الله هاشمی را می‌توان خالی شدن جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلت نظام دانست که طی حدود ۲۷ سال اخیر در اختیار  آقای هاشمی رفسنجانی بود. جایگاه بسیار مهم و تأثیرگذاری که طی چند سال اخیر حتی فراتر از چارچوب قانونی خود نیز اهمیت یافته و عمل می‌نمود.

مجمع تشخیص مصلحت نظام مطابق اصل ۱۱۲ قانون اساسی، وظیفه تشخیص مصحلت در اختلاف میان مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان را در مورد مصوبات مجلس دارد.

مجمع تشخیص مصلحت همچنین مشاور مقام معظم رهبری در امور ارجاعی از سوی ایشان نیز می‌باشد. تعیین سیاست‌های کلی نظام طی دو دهه اخیر را می‌توان از جمله ارجاعات مهم رهبری انقلاب به مجمع تشخیص مصلحت دانست.

اما طی یک دهه اخیر، مجمع تشخیص از چارچوب خود فراتر رفته و حتی به سیاستگذاری و قانونگذاری نیز پرداخته است. این فرآیند سیاستگذاری کلان و قانونگذاری موردی، موجب شده است تا مجمع تشخیص مصلحت و رئیس آن به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام و بلکه یکی از قوه‌های در سایه نظام تبدیل گردد!

حضور آیت‌الله هاشمی در این نهاد قدرتمند طی چند دهه اخیر، موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی در جایگاه ریاست مجمع است.

در میان شخصیت‌هایی که توانایی و بلکه شرایط احراز ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارند، افراد زیر از شانس و بلکه شرایط بهتری برخوردارند:

الف : گزینه‌های روحانیون

۱- آیت‌الله هاشمی شاهرودی:

یکی از گزینه‌های اصلی و دارای شرایط برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را می‌توان آیت‌الله سیدمحمود هاشمی‌شاهرودی دانست که طی چند سال اخیر در جایگاه  ریاست هیأت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه، کارکردی مانند ریاست مجمع تشخیص را بر عهده داشته‌اند.

نکته دیگر در مورد آیت‌الله هاشمی شاهرودی را می‌توان شرایط ایشان برای انتخاب به عنوان رهبر آینده ایران و جهان تشیع دانست که به عنوان یک امتیاز می‌تواند در دستیابی ایشان به جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام، تأثیرگذار باشد.

با توجه به محبوبیت و مقبولیت ایشان در دیگر کشورهای اسلامی ازجمله عراق، حضور ایشان در این جایگاه، بعدی فراملی به مجمع تشخیص خواهد داد و انتخاب رهبر آینده را نیز تحت تأثیر مستقیم قرار می‌دهد.

۲- حجت‌الاسلام ناطق‌نوری:

دیگر گزینه مطرح و دارای شرایط برای ریاست مجمع که از بسیاری جهات طی دو دهه اخیر به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نیز نزدیک بوده و سوابق اجرایی فراوانی نیز دارند، حجت‌الاسلام علی‌اکبر ناطق‌نوری است.

دوری از سیاست‌زدگی و بازی‌های سیاسی طی دو دهه اخیر و بعد از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶، چهره‌ای محبوب و مقبول از آقای ناطق‌نوری در میان جناح‌های سیاسی ایران تصویر نموده که البته با کاریزمای خاصی نیز همراه شده است.

شاید بتوان ایشان را یکی از معدودترین شخصیت‌های زنده نظام دانست که گنجینه‌ای از اسرار انقلاب و نظام را با خود دارند و در شکل‌گیری بسیاری از سیاست‌های ایران طی چهار دهه اخیر شرکت داشته‌اند.

۳- آیت‌الله محمد یزدی:

شاید بتوان یکی از گزینه‌های دیگر دارای شرایط ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بدون در نظر گرفت وضعیت سنی، آیت‌الله محمد یزدی دانست.

آیت‌الله یزدی که از ورود به پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری بازمانده است، یکی از بزرگان نظام محسوب می‌گردد که اگر شرایط سنی و کهولت ایشان(متولد ۱۳۱۰) اجازه دهند، شانس و شرایط بسیار مناسبی برای ریاست مجمع تشخیص دارند.

رهبر معظم انقلاب در مورد شایستگی‌های آیت‌الله یزدی فرموده‌اند: ((امثال جناب آقای یزدی یا جناب آقای مصباح،  کسانی هستند که وقتی در مجلس خبرگان حضور داشته باشند، مجلس وزانت بیشتری پیدا می‌کند. نبودن اینها در مجلس خبرگان، به اینها هیچ‌گونه ضرری نمی‌زند. بله، برای مجلس خبرگان نبودن اینها خسارت است)).۱  

۴- آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی:

یکی از گزینه‌های اولویت‌دار کنونی ریاست مجمع تشخیص که طی دو سال اخیر نیز در جامعه مطرح بوده و یکی از شانس‌های اصلی کسب جایگاه رهبری نیز هستند، آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی تولیت آستان مقدس رضوی هستند.

۵- آیت‌الله صادق آملی لاریجانی:

یکی دیگر از گزینه‌های مطرح برای ریاست مجمع تشخیص را می‌توان آیت‌الله آملی لاریجانی دانست که اکنون ریاست قوه قضائیه را نیز بر عهده دارند. دوره ریاست ایشان بر قوه قضائیه، حداکثر تا مرداد ۱۳۹۸ یعنی حدود ۳ سال دیگر خواهد بود.

فقاهت و اجتهاد ایشان به همراه ریاست بر قوه قضائیه، می‌تواند مؤلفه‌ای برای اولویت یافتن ایشان برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت باشد.

۶- آیت‌الله محمدعلی موحدی کرمانی:

ایشان نیز دارای شرایط لازم برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند که البته بحث کهولت سن را می‌توان عامل بازدارنده برای ایشان برشمرد.

۷- حجت‌الاسلام دکتر حسن روحانی:

یکی از گزینه‌های مطرح که دارای شرایط سنی مناسب‌تر بوده و  از سوی طیف اعتدال‌گرایان و اصلاح‌طلبان نیز حمایت شده و خواهد شد، دکتر حسن روحانی رئیس جمهور کنونی ایران می‌باشند.

دکتر روحانی دارای سوابق نهان و آشکاری در نظام جمهوری اسلامی هستند که ریاست مجمع تشخیص را می‌توان یکی از درخواست‌های ایشان برشمرد.

تکیه  دکتر روحانی بر جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام حتی می‌تواند موجب افزایش احتمال کناره‌گیری ایشان از انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم در سال ۱۳۹۶ نیز گردد. با توجه به برخی نارضایتی‌های شهروندان از عملکرد دولت یازدهم و کاهش شانس ریاست جمهوری دکتر روحانی، انتخاب ایشان به ریاست مجمع تشخیص مصلت نظام می‌تواند ایشان را از حس تکلیف انتخابات ریاست جمهوری رها نماید.

بسیاری دوست دارند تا همان شرایط و جایگاه آیت‌الله هاشمی که همزمان رئیس جمهور و رئیس مجمع تشخیص مصلحت بودن ، برای دکتر روحانی نیز رخ نموده و ایشان دارای جایگاه دوم نظام جمهوری اسلامی از نظر سیاسی، اجرایی و حتی حکومتی در ایران شوند. اما باید گفت که آیت‌الله هاشمی یک استثناء بودند که شاید دیگر تکرار نشوند. 

۸- حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی:

در شرایط کنونی نمی‌توان حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی را از اولویت‌های ریاست مجمع تشخیص مصلحت دانست. اما انتخاب ایشان برای عضویت در مجمع تشخیص مصلحت توسط رهبر معظم انقلاب را می‌توان سرآغازی برای کادرسازی و تقویت جایگاه مجمع دانست.

محبوبیت و کاریزمای خاندان امام خمینی(ره) و به خصوص فرزندان حجت‌الاسلام حاج احمد خمینی و از سوی دیگر فقاهت و دانش اندوزی آنان را می‌توان یکی از مؤلفه‌های انتخاب سیدحسن خمینی برای عضویت در مجمع تشخیص مصلحت دانست.

شانس حضور در انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری نیز برای سیدحسن خمینی وجود دارد و این امر به تثبیت جایگاه ایشان در ساختار نهادهای حاکمیتی نظام کمک شایانی خواهد نمود. 

 ب: گزینه‌های غیر روحانیون

۱- دکتر محسن رضایی:

یکی از گزینه‌های اصلی برای انتخاب یک غیر روحانی به ریاست مجمع که از شرایط اجرایی، علمی و سنی مناسبی برخوردار بوده و دارای محبوبیت مناسبی در میان شهروندان نیز می‌باشد، دکتر محسن رضایی عضو و دبیر کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌باشند.

۲- دکتر سیدمصطفی میرسلیم:

 عضو دائم سه دهه اخیر مجمع تشخیص که دارای سوابق اجرایی نیز بوده و چهره‌ای نسبتاً معتدل از خود نشان داده‌اند. کناره گیری از سیاست و دوری از سیاست‌زدگی را می‌توان ازجمله خصایص بارز این ایشان دانست.

۳- دکتر غلامعلی حدادعادل:

سوابق علمی، فرهنگی، اجرایی و به خصوص ریاست بر مجلس شورای اسلامی را می‌توان از جمله شرایط دکتر حدادعادل دانست که شانس کسب جایگاه ریاست مجممع تشخیص را برای ایشان فراهم نماید.

۴- دکتر علی‌اکبر ولایتی:

یکی از چهره‌های پشت‌پرده سیاست خارجی ایران که سابقه عضویت طولانی در مجمع تشخیص را نیز داشته‌اند و چهره‌ای معتدل در سیاست داخلی از خود نشان داده‌اند، دکتر ولایتی یکی از شخصیت‌هایی است که شانس چهره‌‌های غیر روحانی برای ریاست مجمع تشخیص محسوب می‌گردد.

در کنار این اولویت‌ها، چهره‌هایی مانند دکتر محمود احمدی‌نژاد و دکتر محمدرضا عارف نیز مطرح می‌شوند که البته به نظر می‌آید شانس و شرایط چهره‌های غیر روحانی در شرایط کنونی برای کسب جایگاه ریاست مجمع تشخیص، چندان مناسب نبوده و چهره‌های روحانی از اولویت و شرایط بهتری برای کسب ریاست مجمع تشخیص مصلحت برخوردار باشند، مگر آنکه رهبر معظم انقلاب تصمیم به تغییر سیاست‌های مدیریتی نظام داشته باشند.

به هر حال انتخاب رئیس جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام را می‌توان رویدادی مهم در تغییرات نهادهای حاکمیتی ایران دانست که رهبر معظم انقلاب با دور اندیشی و اشراف کامل خود، انتخابی اصلح در این زمینه خواهند داشت. انتخابی که می‌تواند جایگاه مجمع تشخیص مصلحت را نیز دچار تغییر نماید.

 

منابع:

۱- پایگاه‌ اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌‌ای – مؤسسه پژوهشی و فرهنگی انقلاب اسلامی. ۲۰/۱۲/۱۳۹۴، به آدرس:                                        http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=32587

 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Keeping the Six Nations on free-to-air TV should not be up for debate | Andy Bull
      If the unions need an insight into how important mainstream accessibility is, they’d do well to arrange a visit to Lord’sLate last week, back when the Irish still thought it might a bright idea to irritate the Welsh by insisting they keep the roof open for that weekend’s game, Alun Wyn Jones was asked whether […]
    • Big yellow maxis: all hail this year’s most uplifting look
      Long yellow dresses were the hit of the spring catwalks. Now, from the red carpet to the high street, they look set to last the summerThere is only one way to make an entrance this spring, and that is in a yellow maxi. That’s right – maxi, not taxi. What you are looking for is […]
    • Dutch government to investigate food safety body after 'sick cow' cases
      Allegations that animals not fit for consumption are entering food chain raise doubts over Netherlands’ inspection regimeAn investigation into the Dutch food safety authority has been ordered by the minister of agriculture, Carola Schouten, following repeated allegations that sick cows are being slaughtered in the north of the Netherlands.A number of cases have been brought […]
    • How the problematic Dana White became UFC's biggest liability
      The UFC president was a key asset during the organization’s darkest days, but he is unwilling or unable to address the promotion’s problemsAfter 18 years at the helm of the Ultimate Fighting Championship, Dana White has no intentions of parting ways anytime soon.The UFC president revealed on Monday that he has signed a new seven-year […]
    • Juncker raises prospect of emergency Brexit summit next week
      European commission president says fresh meeting likely as May ‘doesn’t have agreement to anything’Follow the day’s political developments - live updatesJean-Claude Juncker has raised the prospect of an emergency summit of EU leaders next week to decide on a Brexit delay, blaming ongoing chaos in Theresa May’s cabinet.The European commission president said a letter from […]
    • Italian authorities order seizure of migrant rescue ship
      Volunteers rescued about 50 people off Libya on Tuesday in defiance of government orderItalian authorities have ordered the seizure of a charity rescue ship after it defied the government’s order not to bring refugees and migrants to Italy.On Tuesday, volunteers onboard the Mare Jonio rescued about 50 people from a rubber boat off the coast […]
    • Donald Trump is using Stalinist techniques against climate science | Michael Mann and Bob Ward
      A panel to promote an alternative explanation for climate change would be disastrous. Yet that’s what White House officials wantAmericans should not be fooled by the Stalinist tactics being used by the White House to try to discredit the findings of mainstream climate science.The Trump administration has already purged information about climate change from government […]
    • Barclays unveiled as Women’s Super League sponsor in groundbreaking deal
      • Multimillion-pound deal the ‘biggest for women’s sport in UK’• All three major competitions in England now sponsoredThe Football Association has unveiled Barclays as the first sponsor of the newly professional Women’s Super League in what has been described as a groundbreaking multimillion-pound deal. The Guardian understands it is worth more than £10m over the […]
    • Italy rattles US and EU with likely support for China's Belt and Road
      Leaders set to endorse Italy’s role in ‘Silk Road’ trade network during Xi Jinping’s visit this weekItaly has signalled its determination to play a central role in China’s grand plan to build a Silk Road-styled global trade network, despite rattling its EU and US allies with its plan.The country’s populist government is poised to endorse […]
    • Radovan Karadžić faces final verdict in Bosnia war crimes case
      Former Bosnian Serb leader to hear final judgment on his role in bloody conflict that tore his country apartThe former Bosnian Serb leader Radovan Karadžić will hear the final judgment on his role in the bloody conflict that tore his country apart a quarter of a century ago.In one of the last remaining cases from […]
  • اطلاعات