۱۱:۱۶:۰۶ - پنج شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۵
جانشین هاشمی رفسنجانی در مجمع تشخیص مصلحت، جانشین رهبری؟
حضور آیت‌الله هاشمی موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی( جانشین هاشمی) در جایگاه ریاست مجمع است. اسلام ذوالقدرپور: رحلت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای همه شهروندان ایرانی در سراسر کشور و حتی خارج از کشور، بسیار سنگین و شوک‌آور بود. […]

حضور آیت‌الله هاشمی موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی( جانشین هاشمی) در جایگاه ریاست مجمع است.



اسلام ذوالقدرپور: رحلت ناگهانی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای همه شهروندان ایرانی در سراسر کشور و حتی خارج از کشور، بسیار سنگین و شوک‌آور بود. شاید عادت ایرانیان به دوره‌های بیماری بزرگان و سپس رحلت آنان، یکی از مؤلفه‌هایی بود که در مورد آیت‌الله هاشمی رخ نداده و شهروندان را با شوک بزرگ فوت ناگهانی ایشان روبرو ساخت.

رحلت آیت‌الله هاشمی برای همه ما ایرانیان، می‌تواند آینه عبرتی باشد تا در رفتار و گفتار خود تجدیدنظر نموده و محبت و اخلاق نیکو را در دستورکار خود و به خصوص فضای رسانه‌ای، تبلیغاتی و سیاسی خود قرار دهیم.

رحلت آقای هاشمی، چندین جایگاه حقیقی و حقوقی مهم ایشان را خالی نموده است، جایگاه‌هایی مانند:

یکم- ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام

دوم- عضو شورای خبرگان رهبری

سوم- عضو هیأت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی  

اما یکی از مهم‌ترین پیامدهای رحلت آیت‌الله هاشمی را می‌توان خالی شدن جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلت نظام دانست که طی حدود ۲۷ سال اخیر در اختیار  آقای هاشمی رفسنجانی بود. جایگاه بسیار مهم و تأثیرگذاری که طی چند سال اخیر حتی فراتر از چارچوب قانونی خود نیز اهمیت یافته و عمل می‌نمود.

مجمع تشخیص مصلحت نظام مطابق اصل ۱۱۲ قانون اساسی، وظیفه تشخیص مصحلت در اختلاف میان مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان را در مورد مصوبات مجلس دارد.

مجمع تشخیص مصلحت همچنین مشاور مقام معظم رهبری در امور ارجاعی از سوی ایشان نیز می‌باشد. تعیین سیاست‌های کلی نظام طی دو دهه اخیر را می‌توان از جمله ارجاعات مهم رهبری انقلاب به مجمع تشخیص مصلحت دانست.

اما طی یک دهه اخیر، مجمع تشخیص از چارچوب خود فراتر رفته و حتی به سیاستگذاری و قانونگذاری نیز پرداخته است. این فرآیند سیاستگذاری کلان و قانونگذاری موردی، موجب شده است تا مجمع تشخیص مصلحت و رئیس آن به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام و بلکه یکی از قوه‌های در سایه نظام تبدیل گردد!

حضور آیت‌الله هاشمی در این نهاد قدرتمند طی چند دهه اخیر، موجب شده بود تا همه چشم‌اندازهای جایگزینی ریاست مجمع با شکست مواجه شود. اما اکنون بحث بر سر جانشین آیت‌الله هاشمی در جایگاه ریاست مجمع است.

در میان شخصیت‌هایی که توانایی و بلکه شرایط احراز ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارند، افراد زیر از شانس و بلکه شرایط بهتری برخوردارند:

الف : گزینه‌های روحانیون

۱- آیت‌الله هاشمی شاهرودی:

یکی از گزینه‌های اصلی و دارای شرایط برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را می‌توان آیت‌الله سیدمحمود هاشمی‌شاهرودی دانست که طی چند سال اخیر در جایگاه  ریاست هیأت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه، کارکردی مانند ریاست مجمع تشخیص را بر عهده داشته‌اند.

نکته دیگر در مورد آیت‌الله هاشمی شاهرودی را می‌توان شرایط ایشان برای انتخاب به عنوان رهبر آینده ایران و جهان تشیع دانست که به عنوان یک امتیاز می‌تواند در دستیابی ایشان به جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام، تأثیرگذار باشد.

با توجه به محبوبیت و مقبولیت ایشان در دیگر کشورهای اسلامی ازجمله عراق، حضور ایشان در این جایگاه، بعدی فراملی به مجمع تشخیص خواهد داد و انتخاب رهبر آینده را نیز تحت تأثیر مستقیم قرار می‌دهد.

۲- حجت‌الاسلام ناطق‌نوری:

دیگر گزینه مطرح و دارای شرایط برای ریاست مجمع که از بسیاری جهات طی دو دهه اخیر به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نیز نزدیک بوده و سوابق اجرایی فراوانی نیز دارند، حجت‌الاسلام علی‌اکبر ناطق‌نوری است.

دوری از سیاست‌زدگی و بازی‌های سیاسی طی دو دهه اخیر و بعد از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶، چهره‌ای محبوب و مقبول از آقای ناطق‌نوری در میان جناح‌های سیاسی ایران تصویر نموده که البته با کاریزمای خاصی نیز همراه شده است.

شاید بتوان ایشان را یکی از معدودترین شخصیت‌های زنده نظام دانست که گنجینه‌ای از اسرار انقلاب و نظام را با خود دارند و در شکل‌گیری بسیاری از سیاست‌های ایران طی چهار دهه اخیر شرکت داشته‌اند.

۳- آیت‌الله محمد یزدی:

شاید بتوان یکی از گزینه‌های دیگر دارای شرایط ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را بدون در نظر گرفت وضعیت سنی، آیت‌الله محمد یزدی دانست.

آیت‌الله یزدی که از ورود به پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری بازمانده است، یکی از بزرگان نظام محسوب می‌گردد که اگر شرایط سنی و کهولت ایشان(متولد ۱۳۱۰) اجازه دهند، شانس و شرایط بسیار مناسبی برای ریاست مجمع تشخیص دارند.

رهبر معظم انقلاب در مورد شایستگی‌های آیت‌الله یزدی فرموده‌اند: ((امثال جناب آقای یزدی یا جناب آقای مصباح،  کسانی هستند که وقتی در مجلس خبرگان حضور داشته باشند، مجلس وزانت بیشتری پیدا می‌کند. نبودن اینها در مجلس خبرگان، به اینها هیچ‌گونه ضرری نمی‌زند. بله، برای مجلس خبرگان نبودن اینها خسارت است)).۱  

۴- آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی:

یکی از گزینه‌های اولویت‌دار کنونی ریاست مجمع تشخیص که طی دو سال اخیر نیز در جامعه مطرح بوده و یکی از شانس‌های اصلی کسب جایگاه رهبری نیز هستند، آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی تولیت آستان مقدس رضوی هستند.

۵- آیت‌الله صادق آملی لاریجانی:

یکی دیگر از گزینه‌های مطرح برای ریاست مجمع تشخیص را می‌توان آیت‌الله آملی لاریجانی دانست که اکنون ریاست قوه قضائیه را نیز بر عهده دارند. دوره ریاست ایشان بر قوه قضائیه، حداکثر تا مرداد ۱۳۹۸ یعنی حدود ۳ سال دیگر خواهد بود.

فقاهت و اجتهاد ایشان به همراه ریاست بر قوه قضائیه، می‌تواند مؤلفه‌ای برای اولویت یافتن ایشان برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت باشد.

۶- آیت‌الله محمدعلی موحدی کرمانی:

ایشان نیز دارای شرایط لازم برای ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند که البته بحث کهولت سن را می‌توان عامل بازدارنده برای ایشان برشمرد.

۷- حجت‌الاسلام دکتر حسن روحانی:

یکی از گزینه‌های مطرح که دارای شرایط سنی مناسب‌تر بوده و  از سوی طیف اعتدال‌گرایان و اصلاح‌طلبان نیز حمایت شده و خواهد شد، دکتر حسن روحانی رئیس جمهور کنونی ایران می‌باشند.

دکتر روحانی دارای سوابق نهان و آشکاری در نظام جمهوری اسلامی هستند که ریاست مجمع تشخیص را می‌توان یکی از درخواست‌های ایشان برشمرد.

تکیه  دکتر روحانی بر جایگاه ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام حتی می‌تواند موجب افزایش احتمال کناره‌گیری ایشان از انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم در سال ۱۳۹۶ نیز گردد. با توجه به برخی نارضایتی‌های شهروندان از عملکرد دولت یازدهم و کاهش شانس ریاست جمهوری دکتر روحانی، انتخاب ایشان به ریاست مجمع تشخیص مصلت نظام می‌تواند ایشان را از حس تکلیف انتخابات ریاست جمهوری رها نماید.

بسیاری دوست دارند تا همان شرایط و جایگاه آیت‌الله هاشمی که همزمان رئیس جمهور و رئیس مجمع تشخیص مصلحت بودن ، برای دکتر روحانی نیز رخ نموده و ایشان دارای جایگاه دوم نظام جمهوری اسلامی از نظر سیاسی، اجرایی و حتی حکومتی در ایران شوند. اما باید گفت که آیت‌الله هاشمی یک استثناء بودند که شاید دیگر تکرار نشوند. 

۸- حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی:

در شرایط کنونی نمی‌توان حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی را از اولویت‌های ریاست مجمع تشخیص مصلحت دانست. اما انتخاب ایشان برای عضویت در مجمع تشخیص مصلحت توسط رهبر معظم انقلاب را می‌توان سرآغازی برای کادرسازی و تقویت جایگاه مجمع دانست.

محبوبیت و کاریزمای خاندان امام خمینی(ره) و به خصوص فرزندان حجت‌الاسلام حاج احمد خمینی و از سوی دیگر فقاهت و دانش اندوزی آنان را می‌توان یکی از مؤلفه‌های انتخاب سیدحسن خمینی برای عضویت در مجمع تشخیص مصلحت دانست.

شانس حضور در انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری نیز برای سیدحسن خمینی وجود دارد و این امر به تثبیت جایگاه ایشان در ساختار نهادهای حاکمیتی نظام کمک شایانی خواهد نمود. 

 ب: گزینه‌های غیر روحانیون

۱- دکتر محسن رضایی:

یکی از گزینه‌های اصلی برای انتخاب یک غیر روحانی به ریاست مجمع که از شرایط اجرایی، علمی و سنی مناسبی برخوردار بوده و دارای محبوبیت مناسبی در میان شهروندان نیز می‌باشد، دکتر محسن رضایی عضو و دبیر کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌باشند.

۲- دکتر سیدمصطفی میرسلیم:

 عضو دائم سه دهه اخیر مجمع تشخیص که دارای سوابق اجرایی نیز بوده و چهره‌ای نسبتاً معتدل از خود نشان داده‌اند. کناره گیری از سیاست و دوری از سیاست‌زدگی را می‌توان ازجمله خصایص بارز این ایشان دانست.

۳- دکتر غلامعلی حدادعادل:

سوابق علمی، فرهنگی، اجرایی و به خصوص ریاست بر مجلس شورای اسلامی را می‌توان از جمله شرایط دکتر حدادعادل دانست که شانس کسب جایگاه ریاست مجممع تشخیص را برای ایشان فراهم نماید.

۴- دکتر علی‌اکبر ولایتی:

یکی از چهره‌های پشت‌پرده سیاست خارجی ایران که سابقه عضویت طولانی در مجمع تشخیص را نیز داشته‌اند و چهره‌ای معتدل در سیاست داخلی از خود نشان داده‌اند، دکتر ولایتی یکی از شخصیت‌هایی است که شانس چهره‌‌های غیر روحانی برای ریاست مجمع تشخیص محسوب می‌گردد.

در کنار این اولویت‌ها، چهره‌هایی مانند دکتر محمود احمدی‌نژاد و دکتر محمدرضا عارف نیز مطرح می‌شوند که البته به نظر می‌آید شانس و شرایط چهره‌های غیر روحانی در شرایط کنونی برای کسب جایگاه ریاست مجمع تشخیص، چندان مناسب نبوده و چهره‌های روحانی از اولویت و شرایط بهتری برای کسب ریاست مجمع تشخیص مصلحت برخوردار باشند، مگر آنکه رهبر معظم انقلاب تصمیم به تغییر سیاست‌های مدیریتی نظام داشته باشند.

به هر حال انتخاب رئیس جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام را می‌توان رویدادی مهم در تغییرات نهادهای حاکمیتی ایران دانست که رهبر معظم انقلاب با دور اندیشی و اشراف کامل خود، انتخابی اصلح در این زمینه خواهند داشت. انتخابی که می‌تواند جایگاه مجمع تشخیص مصلحت را نیز دچار تغییر نماید.

 

منابع:

۱- پایگاه‌ اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌‌ای – مؤسسه پژوهشی و فرهنگی انقلاب اسلامی. ۲۰/۱۲/۱۳۹۴، به آدرس:                                        http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=32587

 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Global heating to inflict more droughts on Africa as well as floods
      New UK research predicts extremes of weather will hit food productionGlobal heating could bring many more bouts of severe drought as well as increased flooding to Africa than previously forecast, scientists have warned.New research says the continent will experience many extreme outbreaks of intense rainfall over the next 80 years. These could trigger devastating floods, […]
    • Tyson Fury v Tom Schwarz: lineal heavyweight championship – live!
      Fury defends lineal heavyweight title against SchwarzTweet Bryan at @BryanAGraham or email him 2.28am BST Hello and welcome to the MGM Grand Garden Arena for tonight’s heavyweight clash between Tyson Fury and Tom Schwarz. When last we saw the Gypsy King, he’d just spent most of a December evening boxing the ears off Deontay Wilder, […]
    • US Open 2019: third round – live!
      Live updates from day three’s play at Pebble BeachOfficial leaderboard for the 119th US OpenAnd feel free to email Scott your thoughts 2.28am BST Rose caresses a lovely 6-iron straight at the flag on 17. He’s ten feet away! Woodland finds the green too, but he’s 35 feet away. Advantage Rose, you’d have thought, but […]
    • Marni designer Francesco Risso shows his 'humanistic' side
      Short of calling his collection sustainable, the creative director makes clear his view of plastics and wasteIt took four days of Italian menswear shows – between the Pitti Uomo showcase in Florence and the fashion capital Milan – for a household-name brand to use its precious moment on the world stage to engage in the […]
    • Hong Kong braces for second mass rally as protesters keep pressure on Carrie Lam
      Chief executive’s suspension of work on extraditions bill rejected by protest leaders as not enoughHong Kong is bracing for another mass rally on Sunday as public anger seethes following unprecedented clashes between protesters and police over an extradition law, despite a climbdown by the city’s embattled leader in suspending the bill.Organisers are hoping for another […]
    • New Orleans Pelicans trade Anthony Davis to LA Lakers in blockbuster deal
      Davis traded for Lonzo Ball, Brandon Ingram, Josh Hart, picksSix-time All-Star will team with Lakers superstar LeBron JamesSeveral people familiar with the situation say the New Orleans Pelicans have agreed to trade disgruntled six-time All-Star Anthony Davis to the Los Angeles Lakers for point guard Lonzo Ball, forward Brandon Ingram, shooting guard Josh Hart and […]
    • Donald Trump attacks Sadiq Khan in tweets over London deaths
      US leader calls London mayor a ‘disaster’ after three men killed in separate attacks in 24 hoursThe row between Donald Trump and Sadiq Khan has escalated again after the US president called the London mayor “a disaster” in response to violence in the capital, where three men have been killed in separate attacks in less […]
    • No waste cooking: never-ending yoghurt recipe
      Making your own yoghurt is easy – and much cheaper than buying ready-madeAs long as your yoghurt has live active cultures, the end of your yoghurt tub can be scraped out to use as culture for your own homemade yoghurt. It’s so easy to make and is much cheaper than buying ready-made. Related: No waste […]
    • Cuts to diplomatic service will reduce Britain’s influence, MPs warn
      Spending will soon fall to a 20-year low, according to analysis of Foreign Office budgetBritain will be hampered in its ability to retain influence after Brexit as core spending on diplomatic services falls to a 20-year low, ministers will be warned.An analysis of the Foreign Office’s budget since the 1970s, published this week, finds that […]
    • One that got away for Maradona and Napoli remains wrapped in suspicion | Tim Lewis
      Late-season collapse was accompanied by strange events off the field as Napoli sought a second successive title in 1987-88When Napoli beat Juventus 1-0 in November 1985, thanks to a Diego Maradona free-kick, five people fainted in the stadium and two had heart attacks. On the television news that night, a stern-faced presenter announced: “So quite […]
  • اطلاعات