۱۳:۴۸:۳۳ - جمعه ۱۷ فروردین ۱۳۹۷
آیا اوضاع اقتصادی مردم واقعاً بحرانی است؟
وضعیت معیشتی اغلب مردم، نه آنقدرها بد، و نه خوب است، از طرفی دیگر هم«نابرابری» احساسی است که در میان تمام شاخص‌ها خود را نشان می‌دهد و تحرکات اجتماعی را به پیش می‌راند. نسیم توسعه به نقل از  :   سرش نیمه طاس و پیشانیاش بلند است اما بغض فریاد شده در صدایش با لهجه‌ای که […]

وضعیت معیشتی اغلب مردم، نه آنقدرها بد، و نه خوب است، از طرفی دیگر هم«نابرابری» احساسی است که در میان تمام شاخص‌ها خود را نشان می‌دهد و تحرکات اجتماعی را به پیش می‌راند.



نسیم توسعه به نقل از  :   سرش نیمه طاس و پیشانیاش بلند است اما بغض فریاد شده در صدایش با لهجه‌ای که گاهی می‌لرزد، نشان می دهد که بختش به اندازه پیشانی‌اش بلند نیست.

مقابل ماموران نیروی انتظامی که تنها اعتراضات را از دور می‌پایند، ایستاده، استیصال کلامش از صدایش بلندتر است و به نمایندگی از کارگرانی که هرکدام گوشی به دست تصویر او را ضبط می‌کنند، می‌گوید: به جان تک دخترم، به جان بچه‌ی توی راهم، از هیچ‌چیز نمی‌ترسم. اینا یه مشت کارگرن که خدا شاهده پول نون امروز بعدازظهر رو ندارن… یه مشت کارگر گشنه چند ماهه سرگردونن، چند ساله بازیچه شدن. هر بلایی سرم بیاید، از اینکه همیشه جلوی زن و بچه‌ام کوچیک بشــم خیلی بهتره، حرفا هیچ موقع از یاد آدم نمی‌ره. متاسفم برای همه دولت‌مردها، متاسفم برای مسئولین شهرم، همه کارخونه‌های اراک همین‌طور تعطیل شدند. شرکت آونگان تعطیل شد رفت، از حال زن و بچه‌شان خبر دارید؟

شرکت صنایع تعطیل شد. پیشگیری باید می‌کردید. بیکاری معضل همه فسادهای اجتماعه، جوون شهر ما کجا بره کار کنه؟ کجا نیرو می‌گیره؟ دو دقیق‌های حرف می‌زند و با بغض صحبت‌هایش را در میان تشویق کارگران اعتصاب کرده، تمام می‌کند. این ویدئــو و ویدئوهایی مانند همین اعتراضات، طی ســال ۹۶ بارها و بارها چه به اسم کارگران هپکو، کارگران نیشکر هفت‌تپه و یا حتی معلمان حق‌التدریسی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست و بعضی‌هایشان چند میلیون بار دیده شــدند.

چند ماه پــس از این اعتراض‌های صنفی پراکنده، اعتراضی متمرکز در مشهد شروع شد. در هفته اول دی‌ماه، قیمت هر شانه تخم‌مرغ به حدود ۲۰ هزار تومان رسیده بود و همین بهانه‌ا‌ی برای معیشتی بودن اعتراض‌های اولیه بود. عنوان این تجمع اولیه »نه به گرانی« بود و کمی پس از آغاز، مالباختگان موسســات مالی و اعتباری نیز به آن پیوستند.

این تجمعات و اعتراضات کم‌کم گسترده شد و شهرهای کوچک و بزرگ مختلفی را مانند کرمانشــاه و ایذه دربرگرفت که برخی شاخص‌های اقتصادی نشان می‌داد اوضاع معیشت مردم در آنها چندان به سامان نیست و بعضی دیگر نیز اثبات می‌کرد که طبقه متوسط، بیشتر جمعیت این شهرها را تشکیل می‌دهد و زندگی مردم نیز با وضعیت متوسط و خوبی می‌گذرد.

آینده‌نگر به همین بهانه، اوضاع معیشــتی مردم ایران را با کنکاش در شاخص‌های مختلف اقتصادی بررسی کرده است؛ کنکاشی که در یک جمله نشان می‌دهد وضعیت معیشتی اغلب مردم، نه آنقدرها بد، و نه خوب است، از طرفی دیگر هم«نابرابری» احساسی است که در میان تمام شاخص‌ها خود را نشان می‌دهد و تحرکات اجتماعی را به پیش می‌راند.

مردم در استان‌های مختلف کشور چطور زندگی می‌کنند؟

کهگیلویه و بویراحمد بعد از تهران بیشترین میزان هزینه‌ها را در کل کشور دارد و لرستانی‌ها هم کمتر از همه پول خرج می‌کنند و درآمد دارند. بانک مرکزی هر ســال گزارشی از وضعیت بودجه خانوار منتشر می‌کند که تصویر دقیقی از اوضاع معیشــتی را نشــان می‌دهد؛ البته این گزارش از طریق پرســش از مردم به دست می‌آید و برخی از کارشناسان عقیده دارند که مردم در فرم‌های خوداظهاری معموال هزینه‌هایشان را بیشتر از درآمدشان عنوان می‌کنند. اما به هر حال آخرین گزارش بررســی بودجه خانوار مربوط به سال ۹۵ می‌شود و حکایت از هزینه ۳۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی برای خانواده‌های شهری ایران طی یک سال داشته است.

 همچنین درآمدها ۳۹ میلیون و ۲۳۷ هزار تومان بوده اســت. البته این تنها میانگینی از کل کشور را نشان می‌دهد و اوضاع در طبقات مختلف اقتصادی، متفاوت است. دهک اولی‌ها که فقیرترین طبقه جامعه را تشکیل می‌دهند، کل هزینه زندگی‌شان طی یک سال به ۹ میلیون تومان هم نمی‌رسد، آنها سال ۹۵ تنها ۸ میلیون و ۵۹۰ هزار تومان هزینه کرده‌اند.

 اما در آن سوی طیف، دهک دهمی‌ها طی یک سال نزدیک به ۱۲۴ میلیون تومان هزینه زندگی‌شان بوده است. البته اختلاف در میان دهک‌های بالایی هم وجود دارد؛ دهک نهمی‌ها کل هزینه سالانه زندگی‌شان ۶۴ میلیون تومان و چیزی برابر با نصف دهک دهم بوده است.

 این آمار نشان‌دهنده نابرابری‌های گسترده و همان مسئله‌ای است که بعضی از جامعه‌شناسان باور دارند عامل و محرک اصلی اعتراضات بوده است. بررسی گزارش بودجه خانوار نشان می‌دهد که ایرانی‌ها فراتر از هزینه‌های اولیه زندگی، چندان پول زیادی برای داشتن رفاه خرج نمی‌کنند.

 بیشترین هزینه زندگی در کل کشور مربوط به هزینه مسکن، آب، برق و گاز می‌شود و بعد از آن هم خوراک و آشــامیدنی‌ها. به طور میانگین، ۵.۳۵ درصد از کل هزینه خانوار صرف مســکن و اداره آن می‌شود که رقمی حدود ۱۴ میلیون تومــان را از کل هزینه ۳۹ میلیون تومانی خانواده‌ها در ســال ۹۵ به خود اختصــاص داده بود. بعد از آن نیز، ۹.۲۲ درصد از کل هزینه خانواده‌ها برای خوراکی‌ها و آشــامیدنی‌ها صرف می‌شود.

این رویه در رتبه‌بندی بیشترین هزینه‌های صرف‌شــده در میان کل استان‌های کشور ثابت است و بعد از آن نیز اغلب نوبت به هزینه‌های حمل‌ونقل و بهداشت‌ و درمان می‌رسد. البته توزیع آن تفاوت‌هایی دارد و استان‌هایی که مسکن کمتر از ۲۰ درصد از کل هزینه خانوار را از آنها می‌بلعد، اوضاع زندگی‌شــان بهتر است.

بعد از تهران، مردم کهگیلویه و بویراحمد بیشترین خرج را در کل استان‌های کشور دارند و در سال ۹۵ ،۵۲ میلیون و ۳۵۶ هزار تومان خرج کرده‌اند و البته شکافی حدود ۱۰ میلیون تومان نیز بین هزینه و درآمد اظهارشده از سوی خود آنها وجود دارد.

 کهگیلویه و بویر احمدی‌ها بیشــترین هزینه صرف‌شــده برای پوشاک و کفش را در کل کشــور به خود اختصاص داده‌انــد. آنها ۴.۸ درصد از کل هزینه‌هایشان برابر با ۴ میلیون و ۴۴۱ هزار تومان را در سال ۹۵، خرج خرید کفش و پوشاک کردند، در حالی که بعد از آنها مردم ایلام و قزوین با هزینه ۲ میلیون و ۲۲۵ هزار تومانی بیشترین هزینه لباس را در کل کشور داشته‌اند.

پایتخت‌نشینان نیز ۲ میلیون و ۲۱۰ هزار تومان برای لباس‌شان خرج کرده‌اند. در کهگیلویه و بویر احمد هزینه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌هایشان نیز بیشتر از کل کشور و برابر با ۱۵ میلیون و ۷۱۷ هزار تومان بوده است در حالی‌که در شهر گران تهران، ۱۰ میلیون و ۷۴۴ هزار تومان طی یک سال خرج خوراک شــده بود. احتمالاً پایین بودن میزان هزینه مســکن در استان کهگیلویه و بویراحمد، باعث شده است که مردم بتوانند به خرج‌های دیگر بیشتر بها دهند، در حالی که در این استان ۳۰ درصد از هزینه‌ها برای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها صرف می‌شــود، تنها ۱۹ درصد برابر با ۱۰ میلیون تومان به هزینه مسکن و اداره انرژی‌های آن اختصاص یافته است.

در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، ایلامی‌ها بعد از تهران و کهگیلویه با ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بیشترین هزینه را به خود اختصاص داده‌اند. اما لرستان، استانی است که کمترین میزان هزینه و کمترین میزان درآمد را در بین کل اســتان‌های کشور داشته است .لرستانی‌ها در سال ۹۵ ،۲۲ میلیون و ۲۲۵ هزار تومان هزینه کل زندگی‌شان بــود که از این میــزان ۷ میلیون و ۲۰۰ هزار تومــان را صرف خوراکی‌ها و آشــامیدنی‌ها و ۶ میلیون و ۳۲۲ هزار تومان را صرف مســکن و آب و برق کرده‌اند. هزینه پوشاک‌شان نیز به یک میلیون تومان نرسیده و برای تفریح و امور فرهنگی نیز کمتر از ۲۵۰ هزار تومان خرج کرده‌اند اما حدود ۳۲۰ هزار تومان برای رستوران و هتل پرداخته‌اند.

کرمانشاه در رتبه اول بیکاری کشور قرار دارد، در میان هزینه و درآمد این اســتان شکاف ۲ میلیون تومانی دیده می‌شود. خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۳۰ درصد از کل هزینه را به خود اختصاص داده و با این حال کرمانشاهی‌ها سالی حدود ۶۶۰ هزار تومان خرج رستوران رفتن می‌کنند. در کل تمام بررسی‌ها تایید می‌کند که شهرهای مرزی هم بدترین وضعیت را از نظر بیکاری و هم کمترین میزان هزینه و درآمد را در زندگی روزمره‌شان تجربه می‌کنند.

 

اوضاع اقتصادی

 

بیکاری، چقدر در اعتراض‌ها موثر بود؟

رتبه‌های اول بیکاری در کل کشور به شهرهای مرزی اختصاص دارد و مناطق زلزله‌زده سرپل ذهاب و اسـلا‌م‌آباد غرب نیز بیکارترین شهرهای کشور هستند. بر اســاس گزارش مرکز آمار در پاییز ۹۶، اســتان کرمانشاه با نرخ ۶.۲۵ درصد بیکارترین استان کشور است. بعد از آن هم چهارمحال و بختیاری با ۱.۲۱ درصد بالاترین نرخ بیکاری را در کشور دارد. در جایگاه سوم نیز نوبت به آذربایجان غربی با نرخ بیکاری ۱۵ درصدی می‌رسد، در حالی که بیکاری پاییز ســال گذشته این استان ۱۱ درصد بوده است. بعد از آن هم خوزستان با نرخ بیکاری ۶.۱۴ درصدی قرار گرفته اســت. گزارش‌های بانک مرکزی از بررســی بودجه خانوار نیز نشان می‌دهد که در این استان‌ها هزینه و درآمد خانوار پایین‌تر از میانگین کشــوری بوده است.

 گزارش‌های مرکز آمار فقط وضعیت استان‌ها را نشان می‌دهد اما گزارشی تکمیلی از وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی به تفکیک شهرهای استان نیز روایت می‌کند که در میان ۱۵۳ شهر کشور، شهرهایی که اعتراضات اخیر در آنها گسترده بوده است، اکثراً در رتبه‌های میانی از نظر نرخ بیکاری قرار داشته‌اند که در هرکدام چندین هزار نفر فرد بیکار زندگی می‌کنند.

 در کمترین مورد در تویسرکان، از ۳۱ هزار نفر کل جمعیت، ۳ هزار و ۵۲۶ نفر در سال ۹۵ بیکار بوده‌اند. در مشهد از میان یک میلیون نفر جمعیت فعال اقتصادی، بیش از ۱۱۷ هزار نفر بیکار هستند و در اصفهان نیز از میان ۷۵۱ هزار نفر جمعیت فعال بیش از ۲۱۵ هزار نفر بیکار هستند. بررسی‌های آماری از وضعیت اشتغال در سال ۹۵، نشان می‌دهد بعضی از شــهرهایی که اعتراضات اخیر در آنها جدی بوده است، نرخ بیکاری بالاتر از کل کشور داشته‌اند. رتبه‌های اول بیکاری در کل کشور به شهرهای مرزی اختصاص دارد و مناطق زلزله‌زده سرپل ذهاب و اسلام‌آباد غرب نیز بیکارترین شهرهای کشور هستند .

در میان شهرهای معترض، کرمانشاه با ۲۹۵ هزار نفر جمعیت شاغل و ۴۳ هزار نفر جمعیت بیکار، رتبه دوازدهم را در بیکاری کل شهرهای کشور دارد. پس از آن، شهر ایذه رتبه ۳۱ را در بیکاری کشور با ۳٫۱۸ درصد نرخ بیکاری دارد. کل جمعیت این شــهر، ۱۹۸ و ۸۷۱ هزار نفر است و از میان جمعیت فعال ۶۴ هزار نفری، ۱۱ هزار و ۷۳۵ نفر بیکار هســتند. هدایت‌الله خادمی، نماینده مردم ایذه نیز گفته بود: »اگر می‌بینید که تجمعات و اعتراضات اخیر در ایــذه تا حدودی پررنگتر بوده، به این دلیل اســت که جوانان ایذه همه بیکار هستند.« J

 مردم ایران در چه جور خانه‌هایی زندگی می‌کنند؟

 نزدیک به نیمی از مردم کشور در خانه‌های سه‌خوابه زندگی می‌کنند. با وجود تمام نارضایتی‌ها، بررسی نحوه تصرف مسکن نشان می‌دهد که

خانواده‌های ایرانی اکثرا در طبقه متوسط زندگی می‌کنند. در سال ۱۳۸۶ ،۶۶ درصد از خانواده‌های ایرانی صاحب خانه بودند. ۲۵ درصد در خانه‌های اجاری، ۴٫۱  درصد در خانه‌های در برابر خدمت و ۶٫۷ درصد نیز در خانه‌های رایگان زندگی می‌کردند.

 هر ســال از تعداد صاحب‌خانه‌ها کم شد، تا جایی که در سال ۱۳۸۹ ،۷٫۶۴ درصد از مردم در خانه‌های شــخصی زندگی می‌کردند. در سال ۹۰ از همان تعداد هم کم شــد و ۸٫۶۰ درصد از مــردم صاحبخانه بودند، ۲۶ درصد از مردم نیز در خانه‌های اجاری زندگی می‌کردند. در ســال ۹۲ مجدد درصد خانواده‌های صاحبخانه به ۴٫۶۴ درصد رسید و در سال ۹۵ نیز، ۳٫۶۴ درصد از مردم در خانه‌های شخصی شــان زندگی می‌کردند. ۲٫۲۶ درصد مستاجر بودند، نیم درصد در خانه‌های در برابر خدمت زندگی می‌کردند و ۹ درصد نیز در خانه‌های رایگان ساکن بودند.

بررســی اوضاع زندگی مردم از نظر تعداد اتاق‌ها نیز نشــان می‌دهد که نزدیک به نیمی از مردم کشور در خانه‌های سه‌خوابه زندگی می‌کنند. ۷٫۴۹ درصد از مردم ســاکن خانه‌های سه‌اتاقه هستند، ۸٫۲۹ درصد در خانه‌های دو اتاقه زندگی می‌کنند، ۱۴ درصد در خانه‌های ۴ اتاقه زندگی می‌کنند و تنها  ۱٫۳ درصد ساکن خانه‌های تک‌خواب هستند . بــه این ترتیب، حدود ۱۲ میلیون و ۲۵ هزار خانواده ایرانی در خانه‌هایی زندگی می‌کنند که سه اتاق دارد، ۷ میلیون و ۲۱۰ هزار خانواده در خانه‌هایی بــا دو اتاق خــواب زندگی می‌کنند و تنها ۷۵۰ هزار خانــواده در خانه‌های تک‌خواب زندگی می‌کنند.  البته اقلیت ۲٫۱ درصدی نیز خانه‌هایی با شش اتاق و بیشتر دارند که برابر با حدود ۳۰۲ هزار خانواده می‌شود.

بررســی لوازم زندگی خانواده‌ها نیز نشــان می‌دهد که ۶٫۴۸ درصد از خانواده‌های ایرانی برابر با ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار خانوار، اتومبیل شــخصی دارند که این میزان در سال ۱۳۸۶ ،۳۳ درصد بوده است. همین‌طور در سال ۱۳۸۶، ۸٫۶۳  درصد از خانواده‌های ایرانی تلفن همراه داشــته‌اند که حالا این رقم به حدود ۹۷ درصد رسیده است.

سفره‌های مردم چقدر کوچک شده است؟

مصرف گوشت پرندگان در سال ۱۳۸۶ ،۹۶ کیلو در بین خانواده‌ها بود اما در سال ۹۵ ،به ۸۶ کیلو رسید.

 من توجه شــما را به این نکته جلب می‌کنم که قدرت خرید کارمندان دولت بین ســال‌های ۸۴ تا ۹۲ ،هفتاد و سه درصد کاهش پیدا کرده است. چنین ســقوط اقتصادی در تاریخ ایران بیســابقه است. فقط و فقط قدرت خرید کارگران ایران در ســال ۹۰ یازده درصد کم شــده است. درآمد سرانه در پایان ســال ۹۷، به درآمد سرانه در پایان سال ۹۰ می‌رسد؛ ضمن اینکه قدرت خرید کارمندان و کارگران هم بین سال‌های ۱۴۰۵ تا ۱۴۱۰ به میزان قدرت خرید مردم در سال ۸۴ خواهد رسید. سعید لیلاز، اقتصاددان در یکی از اظهارنظرهایش چنین تحلیل کرده بود.

 بررسی آرشیو گزارش‌های بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد که خانواده‌های شهری ایران در سال ۱۳۸۶ ،۱۷۴ کیلو برنج مصرف کرده بودند، تنها یک سال بعد مصرف برنج مردم به ۱۴۶ کیلو کاهش پیدا کرد. این روند کاهشــی ادامه یافت تا در سال ۹۵ به ۱۰۶ کیلو رسید.

مصرف گوشت پرندگان نیز در سال ۱۳۸۶ ،۹۶ کیلو در بین خانواده‌ها بود اما در سال ۹۵ ،به ۸۶ کیلو رسید. مصرف انواع شیر نیز با کاهش جدی روبه‌رو بوده اســت. در سال ۸۶ ،خانواده‌ها ۲۰۶ کیلو شیر مصرف کرده بودند اما در سال ۹۵ میزان مصرف شیر در میان خانواده‌ها به ۱۲۰ کیلو کاهش پیدا کرد. کاهش مصرف مواد خوراکی و آشامیدنی تنها محدود به اقالمی مانند گوشت، برنج و لبنیات نبوده اســت. حتی میزان مصرف شکر نیز کم شده است. ۱۰ سال پیش، ایرانی‌ها ۱۷ کیلو در سال شکر مصرف می‌کردند اما در سال ۹۵، میزان مصرف شکر مردم به ۹ کیلو کاهش پیدا کرد.

بر اساس گزارش بانک مرکزی خانواده‌های بدون فرد شاغل در سال ۱۳۸۶،  ۳٫۱۷ درصد از کل خانواده‌ها را تشکیل می‌دادند اما تعداد آنها هر سال روبه افزایش گذاشت و سه سال بعد، ۵٫۲۲ درصد از خانواده‌ها بدون اشتغال روزگار می‌گذراندند. در ســال ۹۲ نیز میزان آنها به ۲۴ درصد رسیده بود. در دولت یازدهم نیز تنها از شــیب افزایش این تعداد، کاسته شد. در سال ۱۳۹۴ ، ۴٫۲۶  درصد از خانواده‌ها بدون فرد شاغل زندگی می‌کردند و در سال ۹۵ در ۶٫۲۶ درصد از خانواده‌های شهری هیچ‌کس سر کار نمی‌رفت. بررسی سایر آمارها نیز نشــان می‌دهد که طی ۱۰ سال گذشته، از تعداد خانواده‌های شاغل نیز کاسته شده اســت. در ۵٫۵۷ درصد از خانواده‌ها در سال ۸۶ ، یک نفر شاغل بود اما حالا تعداد آنها به ۴٫۵۶ درصد رســیده است.

در طرفی دیگر از تعداد خانواده‌هایی با دو و ســه نفر شاغل نیز با شیبی تندتر کاسته شده است. در حالی که ده سال پیش در ۵٫۱۹ درصد از خانواده‌ها دو نفر سر کار می‌رفتند حالا ۲٫۱۴ درصد چنین وضعیتی دارند.

 

 

 چقدر از مردم در فقر زندگی می‌کنند؟

 می‌توان گفت ۲۵ میلیون و ۵۵۶ هزار نفر از ایرانی‌ها، زیر خط فقر ۵٫۱ میلیون تومانی هستند.  ســه سال پیش، گزارشی از طرف وزارت راه و شهرسازی منتشر شد که نشــان می‌داد ۳۳ درصد جامعه ایران زیر خط فقر زندگی می‌کنند. همین گزارش تاکید دارد خانواده‌های طبقه متوســط برای خرید خانه باید حداقل یک‌سوم درآمد ماهیانه‌شان را به مدت ۹۶ سال پس‌انداز کنند.

 آرزوی خرید خانه در کشــورهای توســعه‌یافته با پس‌انداز ۱۴ ساله یک‌سوم درآمد رنگ واقعیت می‌گیرد. همچنین گزارش تکمیلی مرکــز آمار ایران نقل می‌کند حداقل ۴ دهــم درصد از جمعیت ایران در کپر و چادر زندگی می‌کنند. در مقابل ۶ میلیون نفر از مردم ایران در وضعیت مالی‌ای قرار دارند که می‌توانند ویلای شخصی در اختیار داشته باشند. آمارهای رسمی مقامات، از زندگی حــدود ۱۲ میلیون نفر در فقر مطلق حکایت می‌کند.

اظهــارات وزیر راه و شهرسازی نیز نشــان می‌دهد که حدود ۲۰ میلیون نفر در سکونتگاه‌های حاشیه‌ای زندگی می‌کنند. بررسی »آینده‌نگر« از گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که ۱٫۷ درصد از خانواده‌های ایرانی با درآمد سالانه کمتر از ۵ میلیون زندگی می‌کنند. این رقم در ماه حدود ۴۱۶ هزار تومان می‌شــود.

 ۷ درصد، تقریباً برابر با یک میلیون و ۲۷۴ هزار خانوار شــهری می‌شود که با توجه به بعد دو نفری خانواده‌های این گروه درآمدی، می‌توان گفت حدود دو میلیون و ۵۵۰ هزار نفر در شهرهای ایران در قعر فقر روزگار می‌گذرانند. با توجه به میزان درآمد آنها، می‌توان گفت که به جز یارانه و مســتمری کمیته امداد، درآمد دیگری ندارند.

 به طور تجمعی، حدود ۱۵ درصد از خانواده‌ها، با کمتر از سالانه ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان درآمد زندگی می‌کنند که درآمد آنها ماهانه به حدود ۸۰۰ هزار تومان می‌رسد. آنها حدود ۲ میلیون و ۷۲۴ هزار خانوار را تشکیل می‌دهند و تعداد متوسط افرادشان، ۳ نفر است. با این حساب می‌تــوان گفت حدود ۸ میلیون و ۱۷۲ هزار نفر از ایرانی‌ها، در خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که ماهانه کمتر از ۸۰۰ هزار تومان درآمد دارند. آنها طبقه‌ای را تشکیل می‌دهند که زیر خط فقر مطلق هستند و البته میزان روستایی‌ها در آن محاسبه نشده است. اما ۲۰ میلیون جمعیت ایران روستانشین هستند و به طور تقریبی می‌توان برآورد کرد که آمار ۱۲ میلیون ایرانی زیر خط فقر مطلق، نزدیک به واقعیت باشــد.

با محاسبه تجمعی دیگر، ۴۷ درصد از خانواده‌ها، ســالانه کمتر از ۱۸ میلیون و ۶۶۵ هــزار تومان درآمد دارند؛ با این حســاب، ۸ میلیون و ۵۱۸ هزار خانواده شهری ایرانی، ماهانه با کمتر از ۵٫۱ میلیون تومان زندگی می‌کنند، به طور متوسط تعداد خانواده‌ها تا این گروه درآمدی ۳ نفر است و می‌توان گفت ۲۵ میلیون و ۵۵۶ هزار نفر از ایرانی‌ها، زیر خط فقر ۵٫۱ میلیون تومانی هستند. این در حالی است که برخی اقتصاددان‌ها خط فقر را برای کلان‌شهرهایی مانند تهران ۳ میلیون تومان برآورد می‌کنند و جمعیت روستایی نیز در این تعداد، در نظر گرفته نشده است

 از طرف دیگر بر اساس گزارش بانک مرکزی درآمد متوسط خانواده‌ها ماهانه به ۳  میلیون و ۲۶۰ هزار تومان می‌رســد و با این حساب نیز می‌توان گفت که خانوارهای شهری که درآمدی کمتر از این میزان داشته باشند، زیر خط فقر جای می‌گیرند؛ که البته خط فقر نسبی به معنای داشتن امکانات الزم برای زندگی مناسب، تفریح و آموزش است.

مردم ایران حال و پول تفریح دارند؟

 از کل هزینه خانوار ۲ درصد آن به تفریح و امور فرهنگی اختصاص دارد و ۱.۲ درصد هم خرج رستوران می‌شود. متوسط هزینه‌ای که در میان کل خانواده‌های شهری ایران صرف تفریح و امور فرهنگی می‌شــود، ۷۶۴ هزار تومان است. دهک اولی‌ها، سالانه تنها ۵۷ هــزار تومان خرج تفریح می‌کنند، در حالی که ســالانه ۸۱ هزار تومان برای دخانیات می‌پردازند.

 هزینه تفریح در دهک دوم، نســبت به دهک اول حدود ســه برابر می‌شود و به ۱۴۹ هزار تومان میرسد. دهک پنجمی‌ها نیز که طبقه متوسط جامعه به حســاب می‌آیند، سالانه ۴۳۶ هزار تومان برای تفریح هزینه می‌کنند که دقیقاً برابر با هزینه رستوران و هتل رفتن‌شان است و دهک ششمی‌ها نیز در همین طبقه متوسط سالانه با ۵۱۳ هزار تومان تفریح می‌کنند. بر اساس گزارش بانک مرکزی، به طور میانگین از کل هزینه خانوار ۲ درصــد آن به تفریح و امور فرهنگی اختصاص دارد که البته هزینه آن در سال ۹۵ نسبت به ۹۴ ،۲.۱۰ درصد بیشتر شد.

اما در طبقه ثروتمند، حتی میان دهک نهم و دهم نیز اختلاف وجود دارد. دهک نهمی‌های جامعه سالانه یک میلیون و ۳۵۳ هزار تومان خرج تفریح و امور فرهنگی می‌کنند اما دهک دهمی‌ها، از کل هزینه ۱۲۴ میلیون تومانی‌شان، ۲ میلیون و ۹۰۷ هزار تومان برای تفریح می‌پردازند. ثروتمندترین‌های جامعه همچنین سالی ۹ میلیون و ۲۰۱ هزار تومان برای »کالاها و خدمات متفرقه« هزینه می‌کنند.

همچنین خانواده‌های ایرانی به طور متوسط سالانه ۸۳۶ هزار تومان برای رستوران و هتل رفتن هزینه می‌کنند. این درحالی است که ۷۶۴ هزار تومان در سال برای تفریح و امور فرهنگی می‌پردازند و ۷۳۴ هزارتومان صرف تحصیل می‌کنند. هزینه رستوران و هتل رفتن ایرانی‌ها با هزینه آنها برای ارتباطات، سالانه ۸۳۲ هزار تومان، برابری می کند. البته این ارقام متوسط هزینه خانواده‌ها را در کل کشور نشان می‌دهد. در شهر تهران، خانواده‌ها سالانه حدود یک میلیون و ۱۷۰ هزار تومان برای رستوران و هتل خرج می‌کنند. خانواده‌های شهری ایران در سال ۹۵، به طور متوسط یک میلیون و ۶۹۱ هزار تومان از هزینه سالیانه‌شان را خرج خرید پوشاک و کفش کرده‌اند. البته دهک اولی‌ها تنها ۱۲۱ هزار تومان و دهک دومی‌ها ۳۱۱ هزار تومان برای این کار هزینه کرده‌اند. در میان طبقه متوسط نیز، هزینه سالانه پوشاک حدود یک میلیون تومان بوده اســت.

 اما ثروتمندهای جامعه در طبقه نهم و دهم، اختلاف زیادی با هم دارند. دهک نهمی‌ها، ۲ میلیون و ۹۹۷ هزار تومان برای پوشــاک هزینه کرده‌اند و دهک دهمی‌ها به طور متوسط، ۶ میلیون و ۱۷۵ هزار تومان در میان خانواده های شــهری کل ایران، هزینه کفش و لباس‌شان بوده است.

 علی‌اصغر سعیدی، مدیر گروه برنامه‌ریزی و رفاه اجتماعی دانشگاه تهران به آینده‌نگر می گوید: از نظر من احساس نابرابری مهم‌ترین مسئله در اعتراض های اخیر بوده اســت. دو دهک اول جامعه در شرایط فقر زندگی می کنند، دو دهک آخر نیز در ثروت بسیار بالایی زندگی می‌کنند که سبک زندگی‌های کاملاً متفاوت از هم دارند. ۶ دهک میانی همان‌هایی هستند که از آنها به عنوان طبقه متوسط یاد می‌شود و سبک زندگی‌هایشان تقریباً با هم شباهت دارد. اگرچه به باور من بیشتر طبقه متوسط و نه فقیر در اعتراض‌ها شرکت داشــتند اما آن هم به خاطر احســاس نابرابری بوده است. افراد در جامعه‌ی جهانی‌شده، به راحتی می‌توانند خود را با دیگران و سبک‌های زندگی دیگر مقایسه کنند و حق خود را زندگی بهتری می‌دانند. اما زمانی که نتوانند تحرک داشته باشند، سرخورده می‌شوند و اعتراض‌ها شکل می‌گیرد.

اوضاع اقتصادی

 

 

منبع:
سرورپارس سرور پارس نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه نسیم توسعه
  • RSS English News

  • RSS news

    • Australian shares fall amid market jitters over oil, trade and rates – business live
      Financial markets are set for a nervous start to the week amid continuing US-China trade tensions and concern about rising US borrowing costs. Follow all the action live • Saudi stocks tumble on fallout from Khashoggi disappearance • UK: forecasts say economy could see worst year since crash • Theresa May vulnerable as Brexit talks […]
    • USA v Jamaica: Concacaf Women's Championship – live!
      USWNT will qualify for Women’s World Cup with victoryYou can email Beau with your thoughts or tweet him @duresportHow the US reinvented themselves after disaster at Rio 2016 12.11am BST Nov. 5, 2010. The U.S. women took the field for the second World Cup qualifying semifinal, fully expecting to follow Canada into the comforts of […]
    • Theresa May's domestic vulnerability leaves Brexit talks on knife-edge
      Plan to strike backstop deal falls through with PM facing possible cabinet revolt at homeThe Brexit negotiations are on a knife-edge as Theresa May’s domestic vulnerability over the Irish border threatens to kill off hopes of an October deal, with the Brexit secretary, Dominic Raab, forced to make a dash to Brussels to seek more […]
    • New Zealand bird of the year: 'Drunk, gluttonous' Kererū pigeon wins
      Often heard before it is seen, the Kererū has been known to fall out of the odd tree after too much fermented fruitA native green and bronze wood pigeon with a taste for fermented fruit has been named the 2019 bird of the year in New Zealand.The Kererū is endemic to the country and can […]
    • Unruffled Raheem Sterling confident goals will soon flow in England shirt
      Forward’s meagre haul for Gareth Southgate’s side is a puzzle but he remains intent on casting open the floodgatesIt is not easy to understand how a forward with Raheem Sterling’s penetrative qualities has found it so difficult to replicate his scoring form with England and when the question is put to both the player and […]
    • Russell Wilson finds home from home at Wembley as Seattle crush Oakland | Sean Ingle
      The Seahawks quarterback led his side to a comprehensive 27-3 win with three touchdown passes in the London rainNearly 4,800 miles and eight time zones separate London from Seattle. Yet for the Seahawks the murk and mizzle of this grey Wembley evening felt like a home from home as they pummelled the Oakland Raiders 27-3. […]
    • NFL wrap: Steelers break Bengals' hearts again; Peterman humiliation continues
      Pittsburgh beat rivals eighth time in row thank to late TDBills QB’s pick-six condemns Buffalo to another lossJames Conner ran for 111 yards and a pair of touchdowns on the eve of Le’Veon Bell’s possible return, and Antonio Brown turned a short pass into a 31-yard touchdown with 10 seconds left as the Pittsburgh Steelers […]
    • Arsenal’s Laurent Koscielny calls time on his international career
      • Defender says France’s World Cup success damaged him• Koscielny criticises Didier Deschamps for lack of contactThe Arsenal defender Laurent Koscielny has announced the end of his international career with France and criticised the World Cup-winning manager, Didier Deschamps. Related: Didier Deschamps: ‘The biggest victories can lead to the greatest foolishness’ Continue reading...
    • Israeli high court suspends deportation of US student accused of boycott support
      Florida student of Palestinian descent held at airport was refused entry on 2 October after being accused of supporting a pro-Palestinian boycott campaign An American student who was barred from Israel under a law against pro-Palestinian boycotters filed an appeal on Sunday with the country’s supreme court, which suspended her deportation pending a discussion of […]
    • Coalition still in doldrums after difficult week, polls show
      Newspoll and Ipsos indicate Labor would comfortably win any election held todayThe Coalition’s political fortunes remain in the doldrums seven weeks on from the conservative-led coup against Malcolm Turnbull, with two new opinion polls indicating that Labor would comfortably win any election held today.With federal parliament resuming on Monday, both the Newspoll and the Ipsos […]
  • اطلاعات